<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X32n0623"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 623 法花经授手</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 623 法花经授手</title> <author>淸 智祥集</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt> </editionStmt> <extent>10卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">32</idno>.<idno type="no">623</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2022-10-15 17:14:39 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">法花经授手</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB00145"> <charName>CBETA CHARACTER CB00145</charName> <mapping cb:dec="983185" type="PUA">U+F0091</mapping> <mapping type="unicode">U+3779</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[少/兔]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00501"> <charName>CBETA CHARACTER CB00501</charName> <mapping cb:dec="983541" type="PUA">U+F01F5</mapping> <mapping type="unicode">U+4B7E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>驮</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[马*犬]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00746"> <charName>CBETA CHARACTER CB00746</charName> <mapping cb:dec="983786" type="PUA">U+F02EA</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+262D0</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>罩</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(ㄇ@人)/卓]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00849"> <charName>CBETA CHARACTER CB00849</charName> <mapping cb:dec="983889" type="PUA">U+F0351</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+(犮-、))]</value></charProp></char> <char xml:id="CB01411"> <charName>CBETA CHARACTER CB01411</charName> <mapping cb:dec="984451" type="PUA">U+F0583</mapping> <mapping type="unicode">U+2145D</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>疄</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[嶙-山+土]</value></charProp></char> <char xml:id="CB02133"> <charName>CBETA CHARACTER CB02133</charName> <mapping cb:dec="985173" type="PUA">U+F0855</mapping> <mapping type="unicode">U+2E214</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[糸*系]</value></charProp></char> <char xml:id="CB02494"> <charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName> <mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping> <mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB02617"> <charName>CBETA CHARACTER CB02617</charName> <mapping cb:dec="985657" type="PUA">U+F0A39</mapping> <mapping type="unicode">U+2C45F</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[目*候]</value></charProp></char> <char xml:id="CB05224"> <charName>CBETA CHARACTER CB05224</charName> <mapping cb:dec="988264" type="PUA">U+F1468</mapping> <mapping type="unicode">U+4AEB</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>髅</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[娄*页]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15081"> <charName>CBETA CHARACTER CB15081</charName> <mapping cb:dec="998121" type="PUA">U+F3AE9</mapping> <mapping type="unicode">U+41FF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>策</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+束]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15106"> <charName>CBETA CHARACTER CB15106</charName> <mapping cb:dec="998146" type="PUA">U+F3B02</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+9B31</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鬱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鬱-山+止]</value></charProp></char> <char xml:id="CB16014"> <charName>CBETA CHARACTER CB16014</charName> <mapping cb:dec="999054" type="PUA">U+F3E8E</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+979E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鞞</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鞥-合+(白-日+田)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB17479"> <charName>CBETA CHARACTER CB17479</charName> <mapping cb:dec="1000519" type="PUA">U+F4447</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+25B3</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[△@△]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2006-09-18T14:49:56"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X32.0623.0610a" n="0610a"/> <lb ed="X" n="0610a01"/> <lb ed="X" n="0610a02"/> <lb ed="X" n="0610a03"/> <lb ed="X" n="0610a04"/> <lb ed="X" n="0610a05"/><cb:docNumber>No. 623</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0610a06"/><lb ed="R051" n="0551a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>妙法莲花经授手卷第一</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0610a07"/> <lb ed="X" n="0610a08"/><lb ed="R051" n="0551a02"/><byline cb:type="collector">楚衡雲峰沙门 智祥 集</byline> <lb ed="X" n="0610a09"/><lb ed="R051" n="0551a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">前文</cb:mulu><p xml:id="pX32p0610a0901">尘点劫<persName>佛</persName>。与现坐道场之十方<persName>佛</persName>。各证而默同者 <lb ed="X" n="0610a10"/><lb ed="R051" n="0551a04"/>妙法也。妙法者何。即<persName>佛</persName>与生。灵灵共禀。历历孤明。 <lb ed="X" n="0610a11"/><lb ed="R051" n="0551a05"/>无声无色。不得以相相。无相而求者也。然此妙法。 <lb ed="X" n="0610a12"/><lb ed="R051" n="0551a06"/>本无古今。无生灭。曷诸<persName>如来</persName>皆有出生现相转法 <lb ed="X" n="0610a13"/><lb ed="R051" n="0551a07"/>轮般涅槃之古今生灭耶。盖诸<persName>佛</persName>证此无古今无 <lb ed="X" n="0610a14"/><lb ed="R051" n="0551a08"/>生灭法时。即愿一切人。与未来际人。齐证乎此。众 <lb ed="X" n="0610a15"/><lb ed="R051" n="0551a09"/>生一日不证。诸<persName>佛</persName>一日不安。众生积劫不证。诸<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0610a16"/><lb ed="R051" n="0551a10"/>亦积劫不安。所以不得不于无古今生灭中。示古 <lb ed="X" n="0610a17"/><lb ed="R051" n="0551a11"/>今生灭。以济此不证乎无古今生灭人耳。即我本 <lb ed="X" n="0610a18"/><lb ed="R051" n="0551a12"/>师<persName>世尊</persName>。以不自安之心。来生堪忍。向本无古今生 <lb ed="X" n="0610a19"/><lb ed="R051" n="0551a13"/>灭中。而突尔幻出不可穷尽之古今生灭。谓我以 <lb ed="X" n="0610a20"/><lb ed="R051" n="0551a14"/><persName>佛</persName>眼观见六道众生。贫穷无福慧。相续苦不断。为 <lb ed="X" n="0610a21"/><lb ed="R051" n="0551a15"/>是众生故。而起大悲心。夫<persName>佛</persName>果见六道众生贫穷。 <lb ed="X" n="0610a22"/><lb ed="R051" n="0551a16"/>实有福慧。实无<persName>佛</persName>。即具有神力。亦不过如国王之 <lb ed="X" n="0610a23"/><lb ed="R051" n="0551a17"/>用赦出人于苦<anchor xml:id="nkr_note_add_0610a2301" n="0610a2301"/><anchor xml:id="beg0610a2301" n="0610a2301"/>已<anchor xml:id="end0610a2301"/>矣。安能使人人皆获国王位哉。 <lb ed="X" n="0610a24"/><lb ed="R051" n="0551a18"/>是<persName>佛</persName>抱此不安。亦与世之愍物不自安者。无以异 <pb ed="X" xml:id="X32.0623.0610b" n="0610b"/> <lb ed="X" n="0610b01"/><lb ed="R051" n="0551b01"/>也。亦非<persName>佛</persName>出现本怀也。要知尽无古今。尽无生灭。 <lb ed="X" n="0610b02"/><lb ed="R051" n="0551b02"/>必在无尽古今。无尽生灭中。翻出古今生灭。到无 <lb ed="X" n="0610b03"/><lb ed="R051" n="0551b03"/>尽极处。则尽无古今。尽无生灭。始现前矣。所以示 <lb ed="X" n="0610b04"/><lb ed="R051" n="0551b04"/>生无非要人证此无生。示相无非要人证此无相。 <lb ed="X" n="0610b05"/><lb ed="R051" n="0551b05"/>无何众生著相深。著生又深。既没于古今生灭中。 <lb ed="X" n="0610b06"/><lb ed="R051" n="0551b06"/>非著有即著空。于<persName>佛</persName>无古今生灭義。有若相背而 <lb ed="X" n="0610b07"/><lb ed="R051" n="0551b07"/>驰。愈趋愈远。殆相遇无期也<anchor xml:id="nkr_note_add_0610b0701" n="0610b0701"/><anchor xml:id="beg0610b0701" n="0610b0701"/>已<anchor xml:id="end0610b0701"/>。是以<persName>如来</persName>于此。远 <lb ed="X" n="0610b08"/><lb ed="R051" n="0551b08"/>则数百千劫往返。近则四十馀年诱引。曲尽无限 <lb ed="X" n="0610b09"/><lb ed="R051" n="0551b09"/>血肠。磨尽无穷心髓。将人人所有之历历孤明者。 <lb ed="X" n="0610b10"/><lb ed="R051" n="0551b10"/>左盘右旋。多方陶铸。迨至以白毫光。媚牵心眼。灵 <lb ed="X" n="0610b11"/><lb ed="R051" n="0551b11"/>运方苏。乃得令一切人。心头眼底。摇摇动动。辘轳 <lb ed="X" n="0610b12"/><lb ed="R051" n="0551b12"/>欲转于空灵灵地。幾欲伸手扪摩。而又无从。故如 <lb ed="X" n="0610b13"/><lb ed="R051" n="0551b13"/>来得此一機。本怀始畅满。将出世来一大事。无古 <lb ed="X" n="0610b14"/><lb ed="R051" n="0551b14"/>今生灭之因缘。开襟倾倒。权实会融。擧灵灵共禀 <lb ed="X" n="0610b15"/><lb ed="R051" n="0551b15"/>之宗。斑斑委付。直至尽会中人。悉能契悟自心。实 <lb ed="X" n="0610b16"/><lb ed="R051" n="0551b16"/>无古今。实无生灭。信知将来即此毕竟成<persName>佛</persName>。即此 <lb ed="X" n="0610b17"/><lb ed="R051" n="0551b17"/>当度无量众生。即此得还心<persName>佛</persName>众生三无差别之 <lb ed="X" n="0610b18"/><lb ed="R051" n="0551b18"/>源。即此与诸<persName>佛</persName><persName>世尊</persName>。共一鼻孔吐气。而<persName>佛</persName>为此一 <lb ed="X" n="0610b19"/><lb ed="R051" n="0552a01"/>事。常不自安之<g ref="#CB15106">鬱</g>膈。乃得一慰。乃为我<persName>世尊</persName>出现。 <lb ed="X" n="0610b20"/><lb ed="R051" n="0552a02"/>一翻得得。说此妙法花经。教诸菩萨。同与诸<persName>佛</persName>所最 <lb ed="X" n="0610b21"/><lb ed="R051" n="0552a03"/>护念之本志也。</p><p xml:id="pX32p0610b2107" cb:place="inline">将释此经。先分四段。</p></cb:div><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">经题</cb:mulu><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0610b2115" cb:place="inline">△一略释经题。</p> <lb ed="X" n="0610b22"/><lb ed="R051" n="0552a04"/><p xml:id="pX32p0610b2201">妙法莲花经者。法即一真如心法。乃世出世间。最 <lb ed="X" n="0610b23"/><lb ed="R051" n="0552a05"/>妙最玄之第一義也。何谓真如心法。以其物物具 <lb ed="X" n="0610b24"/><lb ed="R051" n="0552a06"/>足。原无增减也。盖大地含生。不论僧俗男女。老少 <pb ed="X" xml:id="X32.0623.0610c" n="0610c"/> <lb ed="X" n="0610c01"/><lb ed="R051" n="0552a07"/>智愚。天仙神鬼。白牯黧奴。俱一一天然。一一成现。 <lb ed="X" n="0610c02"/><lb ed="R051" n="0552a08"/>你若要去摸索他。寻究他。取证他。了办他。他便无 <lb ed="X" n="0610c03"/><lb ed="R051" n="0552a09"/>不赴心满愿。无有不得。无有不证。非物物具足而 <lb ed="X" n="0610c04"/><lb ed="R051" n="0552a10"/>何。且一切僧俗男女。老少智愚。天仙神鬼。白牯黧 <lb ed="X" n="0610c05"/><lb ed="R051" n="0552a11"/>奴。以至虾蚬蛤蜊。草芥纤鸡。咸有无量智慧而不 <lb ed="X" n="0610c06"/><lb ed="R051" n="0552a12"/>自用。无量解脱而不自证。无量三昧而不自入。无 <lb ed="X" n="0610c07"/><lb ed="R051" n="0552a13"/>量神通而不自取。积劫纍生顚倒。于声色人我场 <lb ed="X" n="0610c08"/><lb ed="R051" n="0552a14"/>中。听贪嗔嫉妒所使。任恩爱无明所驱。或走驴胎。 <lb ed="X" n="0610c09"/><lb ed="R051" n="0552a15"/>或住马腹。一来一往。万死万生。而这个依然不離。 <lb ed="X" n="0610c10"/><lb ed="R051" n="0552a16"/>谓有增减否耶。唯其物物具足。无有增减。故四圣 <lb ed="X" n="0610c11"/><lb ed="R051" n="0552a17"/>六凡。皆倚之为根为本。捨此则更无有能为根本 <lb ed="X" n="0610c12"/><lb ed="R051" n="0552a18"/>者。此所以谓之最妙最玄之第一義也。我<persName>世尊</persName>从 <lb ed="X" n="0610c13"/><lb ed="R051" n="0552b01"/>旷劫自证以来。于三七日。向无尽<name role="" type="person">香水海</name>中。坐大 <lb ed="X" n="0610c14"/><lb ed="R051" n="0552b02"/>莲花。说圆满修多罗大花严。<anchor xml:id="nkr_note_add_0610c1401" n="0610c1401"/><anchor xml:id="beg0610c1401" n="0610c1401"/>已<anchor xml:id="end0610c1401"/>为利生。出现于世。 <lb ed="X" n="0610c15"/><lb ed="R051" n="0552b03"/>其间雲重雲起。浪复浪生。此唯毘卢遮那。与微尘 <lb ed="X" n="0610c16"/><lb ed="R051" n="0552b04"/>数等诸菩萨。作是主伴。如是尽微尘刹海。有微尘 <lb ed="X" n="0610c17"/><lb ed="R051" n="0552b05"/>主伴。乃至于一极微微尘中。有如是微尘主伴。如 <lb ed="X" n="0610c18"/><lb ed="R051" n="0552b06"/>是主伴。演如是法门。又岂别有所谓法哉。然<persName>世尊</persName> <lb ed="X" n="0610c19"/><lb ed="R051" n="0552b07"/>不離菩提树。而现法界身雲。遍坐道场。称法界性。 <lb ed="X" n="0610c20"/><lb ed="R051" n="0552b08"/>以阐普遍圆融无碍大解脱法门者。只缘著相众 <lb ed="X" n="0610c21"/><lb ed="R051" n="0552b09"/>生。根機暗钝。视听俱昏。又不得<anchor xml:id="nkr_note_add_0610c2101" n="0610c2101"/><anchor xml:id="beg0610c2101" n="0610c2101"/>已<anchor xml:id="end0610c2101"/>垂二相。而二始 <lb ed="X" n="0610c22"/><lb ed="R051" n="0552b10"/>同时。将此妙法。于不可分中。为顿渐秘密。三一小 <lb ed="X" n="0610c23"/><lb ed="R051" n="0552b11"/>大。作差别显示。则成四十年舌沸寒涛矣。盖此法 <lb ed="X" n="0610c24"/><lb ed="R051" n="0552b12"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0610c2401" n="0610c2401"/><anchor xml:id="beg0610c2401" n="0610c2401"/>敛<anchor xml:id="end0610c2401"/>之则无以窥其迹。散之则无以竟其名。所以在 <pb ed="X" xml:id="X32.0623.0611a" n="0611a"/> <lb ed="X" n="0611a01"/><lb ed="R051" n="0552b13"/>楞严曰<persName>如来</persName>藏性。曰常住真心。在金刚名甚深般 <lb ed="X" n="0611a02"/><lb ed="R051" n="0552b14"/>若。名实相真宗。在圆觉名无碍伽蓝。在楞伽为<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0611a03"/><lb ed="R051" n="0552b15"/>语心宗。至于涅槃中。无灭无生。非常非断。曰摩醯 <lb ed="X" n="0611a04"/><lb ed="R051" n="0552b16"/>眼。日涂毒鼓。乃至灵山最後拈花。曰实相无相。教 <lb ed="X" n="0611a05"/><lb ed="R051" n="0552b17"/>外别传。其实皆此法也。乃此法即则凡圣俱容。離 <lb ed="X" n="0611a06"/><lb ed="R051" n="0552b18"/>则圣凡俱泯。深无容测。密无容透。与乎其觚而不 <lb ed="X" n="0611a07"/><lb ed="R051" n="0553a01"/>坚。张乎其虚而不华。非思思议议可得。故将一妙 <lb ed="X" n="0611a08"/><lb ed="R051" n="0553a02"/>字称之。夫所谓妙者。由其体不变。而用随缘也。语 <lb ed="X" n="0611a09"/><lb ed="R051" n="0553a03"/>乎体。名不得。状不得。染不得。净不得。复何圣凡迷 <lb ed="X" n="0611a10"/><lb ed="R051" n="0553a04"/>悟之可指。俨如澄渟之水。圆莹之珠。虽寂寂而光 <lb ed="X" n="0611a11"/><lb ed="R051" n="0553a05"/>吞影落。不可得而昧者也。约其用。则圣凡迷悟。随 <lb ed="X" n="0611a12"/><lb ed="R051" n="0553a06"/>之而转。设使不转。一定为圣凡迷悟。何妙之有。且 <lb ed="X" n="0611a13"/><lb ed="R051" n="0553a07"/>圣不增。凡不减。妙无损益也。若圣有些增。凡有少 <lb ed="X" n="0611a14"/><lb ed="R051" n="0553a08"/>减妙安在哉。有情得而万事通。无情得而庶物长。 <lb ed="X" n="0611a15"/><lb ed="R051" n="0553a09"/>若有情独得。无情不得。亦不为妙。唯其天得以淸。 <lb ed="X" n="0611a16"/><lb ed="R051" n="0553a10"/>地得以寧。鬼神得以灵。圣人得以开迷拯溺。愚夫 <lb ed="X" n="0611a17"/><lb ed="R051" n="0553a11"/>得以忠君爱亲。取之不竭。用之不竟。莫存其故。莫 <lb ed="X" n="0611a18"/><lb ed="R051" n="0553a12"/>究其新。妙矣。然而未尽得之之妙也。苟得不变之 <lb ed="X" n="0611a19"/><lb ed="R051" n="0553a13"/>体。神凝千古。一念万年。如碧落长空。如寒潭皎月。 <lb ed="X" n="0611a20"/><lb ed="R051" n="0553a14"/>竖不止三际。横岂独十方。放之则沙界俱含。收之 <lb ed="X" n="0611a21"/><lb ed="R051" n="0553a15"/>而毛端有剩。原厥始而无始。眹兆谁分审乎。终而 <lb ed="X" n="0611a22"/><lb ed="R051" n="0553a16"/>不终。苍茫曷极。斯殆不变之妙也。能运随缘之用 <lb ed="X" n="0611a23"/><lb ed="R051" n="0553a17"/>者。应機随类。格物无方。如空谷随声。如摩尼现色。 <lb ed="X" n="0611a24"/><lb ed="R051" n="0553a18"/>毛端现刹尘。内转轮语。其实而非实。镕万有于一 <pb ed="X" xml:id="X32.0623.0611b" n="0611b"/> <lb ed="X" n="0611b01"/><lb ed="R051" n="0553b01"/>无论乎。空而不空。散一无于万有。斯又随缘之妙 <lb ed="X" n="0611b02"/><lb ed="R051" n="0553b02"/>也。我<persName>如来</persName>不忍此法独自受用。故云。我本立誓愿。 <lb ed="X" n="0611b03"/><lb ed="R051" n="0553b03"/>欲令一切众。如我等无异故尔。放光现瑞。急欲将 <lb ed="X" n="0611b04"/><lb ed="R051" n="0553b04"/>此妙法。浑全托出。意在显露十界十如本迹权实 <lb ed="X" n="0611b05"/><lb ed="R051" n="0553b05"/>之理。使一切人。睹如是稀有事。必生如是稀有心。 <lb ed="X" n="0611b06"/><lb ed="R051" n="0553b06"/>心生而法可证矣。然经名妙法莲花。过去诸<persName>佛</persName>。久 <lb ed="X" n="0611b07"/><lb ed="R051" n="0553b07"/>有斯名。大通智勝<persName>如来</persName>。于尘点劫前。受十方诸梵 <lb ed="X" n="0611b08"/><lb ed="R051" n="0553b08"/>天王。及十六王子请。便谓说大乘经。名妙法莲花。 <lb ed="X" n="0611b09"/><lb ed="R051" n="0553b09"/>又远如<persName>世尊</persName>为菩萨时。曾于无量无边不可思议 <lb ed="X" n="0611b10"/><lb ed="R051" n="0553b10"/>阿僧祇劫前。事阿私仙人。闻妙法花经。又于威音 <lb ed="X" n="0611b11"/><lb ed="R051" n="0553b11"/>王<persName>佛</persName>时。于虚空中。具闻彼<persName>佛</persName>所说妙法花经。则是 <lb ed="X" n="0611b12"/><lb ed="R051" n="0553b12"/>妙法莲花。岂独文殊于日月灯明。始闻之耶。又岂 <lb ed="X" n="0611b13"/><lb ed="R051" n="0553b13"/>但今日现在十方恒沙<persName>如来</persName>。宣此妙莲花耶。去未 <lb ed="X" n="0611b14"/><lb ed="R051" n="0553b14"/>来无量诸<persName>佛</persName>。应如是说。故知。此妙法莲花。三际十 <lb ed="X" n="0611b15"/><lb ed="R051" n="0553b15"/>方尘尘刹刹。无不俱是。苟一时或断。一处不遍。一 <lb ed="X" n="0611b16"/><lb ed="R051" n="0553b16"/><persName>佛</persName>不说。一事不具。则弗妙矣。故云。如是妙法。诸<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0611b17"/><lb ed="R051" n="0553b17"/><persName>如来</persName>。时乃说之。须知。此时字。遍尘刹而不尽。亘古 <lb ed="X" n="0611b18"/><lb ed="R051" n="0553b18"/>今而常存。非此时彼时。可得间断。可得限量也。妙 <lb ed="X" n="0611b19"/><lb ed="R051" n="0554a01"/>法之下。著莲花两字者何。因此法微妙难明。故借 <lb ed="X" n="0611b20"/><lb ed="R051" n="0554a02"/>莲花喩之。夫喩所以表法也。喩不切。即法不妙。如 <lb ed="X" n="0611b21"/><lb ed="R051" n="0554a03"/>绘像者。其灵在神。画月者。其妙在雲。神到而像自 <lb ed="X" n="0611b22"/><lb ed="R051" n="0554a04"/>活。雲奇而月自吐。然则所谓莲花。岂可执天上人 <lb ed="X" n="0611b23"/><lb ed="R051" n="0554a05"/>间靑红赤白之形。而拟议之耶。使执形而拟。纵灵 <lb ed="X" n="0611b24"/><lb ed="R051" n="0554a06"/>瑞大宝。三千年一开。开则金轮应世。要不过三千 <pb ed="X" xml:id="X32.0623.0611c" n="0611c"/> <lb ed="X" n="0611c01"/><lb ed="R051" n="0554a07"/>年而应一轮王。是岂神到雲奇之妙耶。即大经所 <lb ed="X" n="0611c02"/><lb ed="R051" n="0554a08"/>演。<name role="" type="person">香水海</name>下。有大莲花。名种种光明蕊香幢。而持 <lb ed="X" n="0611c03"/><lb ed="R051" n="0554a09"/>无尽<name role="" type="person">华藏世界</name>。虽则世界无尽华藏无尽。毕竟终 <lb ed="X" n="0611c04"/><lb ed="R051" n="0554a10"/>有限量。总之境不忘而量有限。量有限而法即黏 <lb ed="X" n="0611c05"/><lb ed="R051" n="0554a11"/>滞。又岂无相无名之妙喩耶。今所以喩莲花者。乃 <lb ed="X" n="0611c06"/><lb ed="R051" n="0554a12"/>明人人本有之妙莲花藏也。谓此莲花因即具果。 <lb ed="X" n="0611c07"/><lb ed="R051" n="0554a13"/>而果复含因。以今因继果。则後果之因<anchor xml:id="nkr_note_add_0611c0701" n="0611c0701"/><anchor xml:id="beg0611c0701" n="0611c0701"/>已<anchor xml:id="end0611c0701"/>植。由今 <lb ed="X" n="0611c08"/><lb ed="R051" n="0554a14"/>果含因。故先因之果元成。正明众生心内。早具<anchor xml:id="nkr_note_add_0611c0801" n="0611c0801"/><anchor xml:id="beg0611c0801" n="0611c0801"/>已<anchor xml:id="end0611c0801"/> <lb ed="X" n="0611c09"/><lb ed="R051" n="0554a15"/>成之<persName>佛</persName>。诸<persName>佛</persName>心中。又孕未来之生也。以怀<persName>佛</persName>之心 <lb ed="X" n="0611c10"/><lb ed="R051" n="0554a16"/>为因。<persName>佛</persName>终无尽。以孕生之念证果。生亦曷终。以劫 <lb ed="X" n="0611c11"/><lb ed="R051" n="0554a17"/>劫之<persName>佛</persName>。度生生之生。以生生之生。成劫劫之<persName>佛</persName>。如 <lb ed="X" n="0611c12"/><lb ed="R051" n="0554a18"/>天河之不息似孤月。以常轮古今如是。诸<persName>佛</persName>古今 <lb ed="X" n="0611c13"/><lb ed="R051" n="0554b01"/>如是。众生无不具此莲花。能悟此莲花。即得自<anchor xml:id="nkr_note_add_0611c1301" n="0611c1301"/><anchor xml:id="beg0611c1301" n="0611c1301"/>己<anchor xml:id="end0611c1301"/> <lb ed="X" n="0611c14"/><lb ed="R051" n="0554b02"/>妙法。故以妙法莲花。为此经名也。经者。径也。古今 <lb ed="X" n="0611c15"/><lb ed="R051" n="0554b03"/>不易之常道也。梵语修多罗。此云契经。谓上契诸 <lb ed="X" n="0611c16"/><lb ed="R051" n="0554b04"/><persName>佛</persName>之理。下契众生之機。契理契機。故名契经。又经 <lb ed="X" n="0611c17"/><lb ed="R051" n="0554b05"/>者。法也。常也。十界同轨。谓之法。三世不易。谓之常。 <lb ed="X" n="0611c18"/><lb ed="R051" n="0554b06"/>乃十方三世<persName>佛</persName><persName>佛</persName>所演之常法。故通名曰经。此经 <lb ed="X" n="0611c19"/><lb ed="R051" n="0554b07"/>题之略義也。略释经题<anchor xml:id="nkr_note_add_0611c1901" n="0611c1901"/><anchor xml:id="beg0611c1901" n="0611c1901"/>已<anchor xml:id="end0611c1901"/>竟。</p></cb:div></cb:div><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">译者</cb:mulu><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0611c1912" cb:place="inline">△二特标译主。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0611c20"/><lb ed="R051" n="0554b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0611c2001">姚秦三藏法师鸠摩罗什奉诏译</p></cb:div> <lb ed="X" n="0611c21"/><lb ed="R051" n="0554b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0611c2101">姚秦者。前後三秦。此明非嬴秦符秦之时也。三藏 <lb ed="X" n="0611c22"/><lb ed="R051" n="0554b10"/>者。即经律论。谓此师三学俱通故。法师。有二意。一 <lb ed="X" n="0611c23"/><lb ed="R051" n="0554b11"/>法身长养。全藉于法。是以法为<anchor xml:id="nkr_note_add_0611c2301" n="0611c2301"/><anchor xml:id="beg0611c2301" n="0611c2301"/>己<anchor xml:id="end0611c2301"/>师也。二将自所 <lb ed="X" n="0611c24"/><lb ed="R051" n="0554b12"/>证之法。辗转传授。使一切人。开通正眼。则为人之 <pb ed="X" xml:id="X32.0623.0612a" n="0612a"/> <lb ed="X" n="0612a01"/><lb ed="R051" n="0554b13"/>师也。鸠摩罗什。译主名也。此云童寿。出处氏族。及 <lb ed="X" n="0612a02"/><lb ed="R051" n="0554b14"/>译经始末。备载弘传序解。译者。翻译也。谓翻梵音 <lb ed="X" n="0612a03"/><lb ed="R051" n="0554b15"/>为华音。翻梵字为华字。翻梵语为华言。皆此师力 <lb ed="X" n="0612a04"/><lb ed="R051" n="0554b16"/>也。</p></cb:div></cb:div><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">序品第一</cb:mulu><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0612a0402" cb:place="inline">△三别译品名。品有二十八名。各随本品。释義 <lb ed="X" n="0612a05"/><lb ed="R051" n="0554b17"/>科名。总标于此。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0612a06"/><lb ed="R051" n="0554b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0612a0601">序品第一</p></cb:div> <lb ed="X" n="0612a07"/><lb ed="R051" n="0555a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0612a0701">品节云。此品总显一真平等法界。以彰<persName>如来</persName>出世 <lb ed="X" n="0612a08"/><lb ed="R051" n="0555a02"/>始终不出普光明智。刹那际三昧。欲令众生了此 <lb ed="X" n="0612a09"/><lb ed="R051" n="0555a03"/>实相真境。以为成<persName>佛</persName>真因也。<persName>如来</persName>出世本怀。先说 <lb ed="X" n="0612a10"/><lb ed="R051" n="0555a04"/>无量義经。入无量義处三昧者。正显<persName>如来</persName>语默随 <lb ed="X" n="0612a11"/><lb ed="R051" n="0555a05"/>機。皆非心识思量境界。然于定中。天雨四华。地摇 <lb ed="X" n="0612a12"/><lb ed="R051" n="0555a06"/>六震者。意显<persName>如来</persName>以无作妙力。掀翻众生无明窠 <lb ed="X" n="0612a13"/><lb ed="R051" n="0555a07"/>窟。以撤六根四大之障碍也。放眉间白毫相光。照 <lb ed="X" n="0612a14"/><lb ed="R051" n="0555a08"/>东方万八千世界者。直显众生动用根尘识界不 <lb ed="X" n="0612a15"/><lb ed="R051" n="0555a09"/>離普光明智也。光中圆现法界事相。生<persName>佛</persName>始终。显 <lb ed="X" n="0612a16"/><lb ed="R051" n="0555a10"/>众生诸<persName>佛</persName>平等无二也。盖此光中实相真境。即众 <lb ed="X" n="0612a17"/><lb ed="R051" n="0555a11"/>生日用现证境界。但能当下知归。了此即为成<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0612a18"/><lb ed="R051" n="0555a12"/>真因矣。<persName>如来</persName>出世。特为此事。四十年中。未显发者。 <lb ed="X" n="0612a19"/><lb ed="R051" n="0555a13"/>何也。根機未熟。待时故耳。且以弥勒腾疑者。显此 <lb ed="X" n="0612a20"/><lb ed="R051" n="0555a14"/>境非心识可知。启问文殊。盖非智不能入也。引灯 <lb ed="X" n="0612a21"/><lb ed="R051" n="0555a15"/>明之本始。证今<persName>佛</persName>之瑞相。显古今一道耳。四十年 <lb ed="X" n="0612a22"/><lb ed="R051" n="0555a16"/>中所谈。不尽火中之事。故判此品。为总显<persName>如来</persName>出 <lb ed="X" n="0612a23"/><lb ed="R051" n="0555a17"/>世为一大事因缘之象。天台云。序義有三。次也由 <lb ed="X" n="0612a24"/><lb ed="R051" n="0555a18"/>也述也。如是我闻等。冠于经首。次序也。放光六瑞。 <pb ed="X" xml:id="X32.0623.0612b" n="0612b"/> <lb ed="X" n="0612b01"/><lb ed="R051" n="0555b01"/>发起之端。由序也。问答释疑。正说弄引。叙述也。具 <lb ed="X" n="0612b02"/><lb ed="R051" n="0555b02"/>此三義。故称为序。義类同者。叙为一段。故名曰品。 <lb ed="X" n="0612b03"/><lb ed="R051" n="0555b03"/>唯药王品与提婆达多品。是<persName>佛</persName>亲唱。馀皆结集所 <lb ed="X" n="0612b04"/><lb ed="R051" n="0555b04"/>置。或译人添足。此品居诸品之始。故云第一。又序 <lb ed="X" n="0612b05"/><lb ed="R051" n="0555b05"/>有通别二義。从如是我闻。至退坐一面。是通序。谓 <lb ed="X" n="0612b06"/><lb ed="R051" n="0555b06"/>通诸经皆然也。从尔时<persName>世尊</persName>下。至品尽。是别序。与 <lb ed="X" n="0612b07"/><lb ed="R051" n="0555b07"/>众经不同。乃别序一经教启之因也。</p><p xml:id="pX32p0612b0715" cb:place="inline">△四正解文 <lb ed="X" n="0612b08"/><lb ed="R051" n="0555b08"/>義。大科分三。一序分。夫序正流通三分。始于道安 <lb ed="X" n="0612b09"/><lb ed="R051" n="0555b09"/>法师。而证于亲光菩萨。解家无不依之分释其文。 <lb ed="X" n="0612b10"/><lb ed="R051" n="0555b10"/>此古今不易之定论也。又分二科。一六种证信序。 <lb ed="X" n="0612b11"/><lb ed="R051" n="0555b11"/>六种者。即信。闻。时。主。处。众六成就也。谓此六种。阙 <lb ed="X" n="0612b12"/><lb ed="R051" n="0555b12"/>一不可。证信者。<persName>佛</persName>将入灭时。阿难请问。一切经首。 <lb ed="X" n="0612b13"/><lb ed="R051" n="0555b13"/>当置何语。<persName>佛</persName>命置如是我闻一时<persName>佛</persName>在某处与大 <lb ed="X" n="0612b14"/><lb ed="R051" n="0555b14"/>众俱。使天下後世。知<persName>佛</persName>法皆有源本。非世人可妄 <lb ed="X" n="0612b15"/><lb ed="R051" n="0555b15"/>作也。置此有三意。一以断疑。二以息争。三以简邪。 <lb ed="X" n="0612b16"/><lb ed="R051" n="0555b16"/>断疑者。阿难始结集登座时。相好如<persName>佛</persName>。众起三疑。 <lb ed="X" n="0612b17"/><lb ed="R051" n="0555b17"/>一疑<persName>佛</persName>重起。二疑他方<persName>佛</persName>来。三疑阿难成<persName>佛</persName>。及擧 <lb ed="X" n="0612b18"/><lb ed="R051" n="0555b18"/>如是我闻等。则三疑顿息矣。息争者。如不言如是 <lb ed="X" n="0612b19"/><lb ed="R051" n="0556a01"/>之法。从我<persName>佛</persName>闻。是自有制作。则争论便起。故擧如 <lb ed="X" n="0612b20"/><lb ed="R051" n="0556a02"/>是我闻等。则争论不生也。简邪者。外道邪法。经首 <lb ed="X" n="0612b21"/><lb ed="R051" n="0556a03"/>皆置阿忧二字。谓阿者言无。忧者言有。外道妄计 <lb ed="X" n="0612b22"/><lb ed="R051" n="0556a04"/>万法虽多。不出有无为吉。故<persName>佛</persName>经首置如是我闻 <lb ed="X" n="0612b23"/><lb ed="R051" n="0556a05"/>等。使邪正攸分也。就此分三。一标信与闻。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0612b24"/><lb ed="R051" n="0556a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0612b2401">如是我闻。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X32.0623.0612c" n="0612c"/> <lb ed="X" n="0612c01"/><lb ed="R051" n="0556a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0612c0101">如是。乃指法也。我闻。明授受也。谓如是之法。我从 <lb ed="X" n="0612c02"/><lb ed="R051" n="0556a08"/><persName>佛</persName>闻。六成就中。如是二字。即信成就也。谓信者言 <lb ed="X" n="0612c03"/><lb ed="R051" n="0556a09"/>如是。不信者言不如是。约理。谓圣人说法。但显真 <lb ed="X" n="0612c04"/><lb ed="R051" n="0556a10"/>如。唯如为是耳。故曰信成就。我闻。第二闻成就也。 <lb ed="X" n="0612c05"/><lb ed="R051" n="0556a11"/>我乃结集经主也。本随世假我。及法身真我。言非 <lb ed="X" n="0612c06"/><lb ed="R051" n="0556a12"/>同凡夫外道所计之我也。我闻者。谓亲见亲闻。非 <lb ed="X" n="0612c07"/><lb ed="R051" n="0556a13"/>辗转传闻。经云。此方真教体。淸净在音闻。不假音 <lb ed="X" n="0612c08"/><lb ed="R051" n="0556a14"/>闻。教体何立。约理以无我之真我。不闻而自闻。故 <lb ed="X" n="0612c09"/><lb ed="R051" n="0556a15"/>曰闻成就。</p><p xml:id="pX32p0612c0905" cb:place="inline">△二时主及处。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0612c10"/><lb ed="R051" n="0556a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0612c1001">一时<persName>佛</persName>住<name role="" type="person">王舍城</name><name role="" type="person">耆阇崛山</name>中。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0612c11"/><lb ed="R051" n="0556a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0612c1101">一时。第三时成就也。取其师资道合始终说听之 <lb ed="X" n="0612c12"/><lb ed="R051" n="0556a18"/>一时。盖<persName>佛</persName>说法。圣境难齐。岂可定以时节。故但言 <lb ed="X" n="0612c13"/><lb ed="R051" n="0556b01"/>一时。约理则心境理智。凡圣本始一如之时。故曰 <lb ed="X" n="0612c14"/><lb ed="R051" n="0556b02"/>时成就。<persName>佛</persName>。即第四主成就也。梵语<persName>佛陀</persName>。此云觉。谓 <lb ed="X" n="0612c15"/><lb ed="R051" n="0556b03"/>始觉与本觉证齐而成究竟觉。此约自觉言也。又 <lb ed="X" n="0612c16"/><lb ed="R051" n="0556b04"/>云。自觉觉他。觉行圆满。此兼利他。自觉拣凡。觉他 <lb ed="X" n="0612c17"/><lb ed="R051" n="0556b05"/>拣小。圆满拣因。盖指娑婆教主释迦牟尼<persName>佛</persName>也。非 <lb ed="X" n="0612c18"/><lb ed="R051" n="0556b06"/>此大圣孰能演斯大法。故曰主成就。住王舍等。第 <lb ed="X" n="0612c19"/><lb ed="R051" n="0556b07"/>五处成就也。<name role="" type="person">王舍城</name>者。驳足王与千王。共立舍城。 <lb ed="X" n="0612c20"/><lb ed="R051" n="0556b08"/>都五山中。为大国。此城名也耆阇崛乃山名。此云 <lb ed="X" n="0612c21"/><lb ed="R051" n="0556b09"/>灵鹫。以峰形如鹫故。此中有五精舍。一名天主穴。 <lb ed="X" n="0612c22"/><lb ed="R051" n="0556b10"/>一名七葉穴。一名蛇形穴。一名少独力山。一名耆 <lb ed="X" n="0612c23"/><lb ed="R051" n="0556b11"/>阇崛。前<persName>佛</persName>今<persName>佛</persName>。皆居此山。<persName>佛</persName>灭後罗汉住。次第有 <lb ed="X" n="0612c24"/><lb ed="R051" n="0556b12"/>辟支<persName>佛</persName>及鬼神。相续住。住皆圣灵。故曰灵鹫。约理 <pb ed="X" xml:id="X32.0623.0613a" n="0613a"/> <lb ed="X" n="0613a01"/><lb ed="R051" n="0556b13"/>住者。以能住之智。居所住之理。不落二边。咸归中 <lb ed="X" n="0613a02"/><lb ed="R051" n="0556b14"/>道。斯一乘妙典。非此勝地。何以说之。故曰处成就。</p> <lb ed="X" n="0613a03"/><lb ed="R051" n="0556b15"/><p xml:id="pX32p0613a0301">△三详列听众。乃第六众成就。座无知音。说将谁 <lb ed="X" n="0613a04"/><lb ed="R051" n="0556b16"/>听。今淘汰<anchor xml:id="nkr_note_add_0613a0401" n="0613a0401"/><anchor xml:id="beg0613a0401" n="0613a0401"/>已<anchor xml:id="end0613a0401"/>成。不得不说。故于列众。粗分为二。一 <lb ed="X" n="0613a05"/><lb ed="R051" n="0556b17"/>详列圣凡。又三。一声闻众。分二。先比丘又二。一出 <lb ed="X" n="0613a06"/><lb ed="R051" n="0556b18"/>无学以明德。又复分四。一擧类标数。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0613a07"/><lb ed="R051" n="0557a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0613a0701">与大比丘众万二千人俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0613a08"/><lb ed="R051" n="0557a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0613a0801">此但擧迹。与者共也。大有三義。一数多。二名重。三 <lb ed="X" n="0613a09"/><lb ed="R051" n="0557a03"/>德隆。比丘梵语。此翻亦三。一乞士。谓内乞<persName>佛</persName>法。以 <lb ed="X" n="0613a10"/><lb ed="R051" n="0557a04"/>资慧命。外乞信施。以资色身。二破恶。谓能破见思 <lb ed="X" n="0613a11"/><lb ed="R051" n="0557a05"/>之恶。三怖魔。谓既能破见思之惑。而魔罗恐怖。以 <lb ed="X" n="0613a12"/><lb ed="R051" n="0557a06"/>其能出三界。必化馀人。则魔类减损。所以怖也。众 <lb ed="X" n="0613a13"/><lb ed="R051" n="0557a07"/>梵语僧伽耶。此云和合众。有六義。戒和同修。见和 <lb ed="X" n="0613a14"/><lb ed="R051" n="0557a08"/>同解。身和同住。利和同均。口和无诤。意和同悦。万 <lb ed="X" n="0613a15"/><lb ed="R051" n="0557a09"/>二千标数。略言之也。廣则二十八品内。他方此土。 <lb ed="X" n="0613a16"/><lb ed="R051" n="0557a10"/>凡在会者。悉皆为众。又十方十二类众生。及三变 <lb ed="X" n="0613a17"/><lb ed="R051" n="0557a11"/>净土。从地涌出者。亦皆此曾众。故此但略言。俱者 <lb ed="X" n="0613a18"/><lb ed="R051" n="0557a12"/>具也。谓此大众。皆集此处。</p><p xml:id="pX32p0613a1811" cb:place="inline">△二明位歎德。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0613a19"/><lb ed="R051" n="0557a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0613a1901">皆是阿罗汉<note place="inline">至</note>尽诸有结心得自在。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0613a20"/><lb ed="R051" n="0557a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0613a2001">此则显本迹。虽比丘而本皆大阿罗汉。凡此圣众 <lb ed="X" n="0613a21"/><lb ed="R051" n="0557a15"/>无非辅化。<persName>如来</persName>出世利生。岂仅实行声闻。<persName>佛</persName>云我 <lb ed="X" n="0613a22"/><lb ed="R051" n="0557a16"/>弟子。如是方便度众生。可悉知其远本。皆不思议。 <lb ed="X" n="0613a23"/><lb ed="R051" n="0557a17"/>梵语阿罗汉。名含三義。一无生既得出離三界。则 <lb ed="X" n="0613a24"/><lb ed="R051" n="0557a18"/>分段变易俱離。不受後有。非但仅能破恶。二杀贼。 <pb ed="X" xml:id="X32.0623.0613b" n="0613b"/> <lb ed="X" n="0613b01"/><lb ed="R051" n="0557b01"/>一切烦恼尽除无馀。不但仅能怖魔。三<persName>应供</persName>。具智 <lb ed="X" n="0613b02"/><lb ed="R051" n="0557b02"/>断功德。堪受人天供养。天台云。诸漏尽两句。歎杀 <lb ed="X" n="0613b03"/><lb ed="R051" n="0557b03"/>贼。诸漏有三。一欲漏。二有漏。三无明漏。谓三界因 <lb ed="X" n="0613b04"/><lb ed="R051" n="0557b04"/>果。起惑造业。致生死。忘法身。失慧命。丧重宝。皆是 <lb ed="X" n="0613b05"/><lb ed="R051" n="0557b05"/>贼義。烦恼。谓昏烦之法。恼乱心神。即九十八使。今 <lb ed="X" n="0613b06"/><lb ed="R051" n="0557b06"/>诸漏既尽。则烦恼永忘。所以能杀贼也。逮得<anchor xml:id="nkr_note_add_0613b0601" n="0613b0601"/><anchor xml:id="beg0613b0601" n="0613b0601"/>己<anchor xml:id="end0613b0601"/>利 <lb ed="X" n="0613b07"/><lb ed="R051" n="0557b07"/>一句。歎<persName>应供</persName>。三界因果。皆名为他智断功德。方名 <lb ed="X" n="0613b08"/><lb ed="R051" n="0557b08"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0613b0801" n="0613b0801"/><anchor xml:id="beg0613b0801" n="0613b0801"/>己<anchor xml:id="end0613b0801"/>利。<anchor xml:id="nkr_note_add_0613b0802" n="0613b0802"/><anchor xml:id="beg0613b0802" n="0613b0802"/>己<anchor xml:id="end0613b0802"/>利具足。所以能<persName>应供</persName>也。尽诸有结两句。歎 <lb ed="X" n="0613b09"/><lb ed="R051" n="0557b09"/>无生。诸有。即二十五有生处。结。即二十五有生因。 <lb ed="X" n="0613b10"/><lb ed="R051" n="0557b10"/>今因果都忘。则有结尽矣。心得自在者。即定慧具 <lb ed="X" n="0613b11"/><lb ed="R051" n="0557b11"/>足。定慧既具。何生之有。所以得不生也。</p><p xml:id="pX32p0613b1116" cb:place="inline">△三略擧 <lb ed="X" n="0613b12"/><lb ed="R051" n="0557b12"/>首众。于万二千中。略擧上首二十一位。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0613b13"/><lb ed="R051" n="0557b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0613b1301">其名曰<name role="" type="person">阿若憍陈如</name><note place="inline">至</note>须菩提阿难罗睺罗。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0613b14"/><lb ed="R051" n="0557b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0613b1401">此列名也。阿若名也。此翻无知。以无知名者。非无 <lb ed="X" n="0613b15"/><lb ed="R051" n="0557b15"/>所知。乃知无耳。憍陈如姓也。此云火器。婆罗门种。 <lb ed="X" n="0613b16"/><lb ed="R051" n="0557b16"/>其先事火。从此名族。又名<name role="" type="person">摩诃男</name>。以其闻法得道。 <lb ed="X" n="0613b17"/><lb ed="R051" n="0557b17"/>最在一切人天罗汉之前。如云<persName>佛</persName>最长子。阿含云。 <lb ed="X" n="0613b18"/><lb ed="R051" n="0557b18"/>我<persName>佛</persName>法中。宽仁博识。初受法味者。拘邻如比丘第 <lb ed="X" n="0613b19"/><lb ed="R051" n="0558a01"/>一。</p><p xml:id="pX32p0613b1902" cb:place="inline">〇<name role="" type="person">摩诃迦葉</name>。此云大龟氏。其先代学道。灵龟负 <lb ed="X" n="0613b20"/><lb ed="R051" n="0558a02"/>仙图而应从德命族。名㮿钵罗。父母祷树神而生 <lb ed="X" n="0613b21"/><lb ed="R051" n="0558a03"/>亦名饮光。以其身光能饮日月故。<persName>佛</persName>弟子中。名迦 <lb ed="X" n="0613b22"/><lb ed="R051" n="0558a04"/>葉者多。于同姓中最长。故名<name role="" type="person">摩诃迦葉</name>。摩诃含大 <lb ed="X" n="0613b23"/><lb ed="R051" n="0558a05"/>多勝三義。<persName>如来</persName>以法付之。乃传金缕僧伽梨。住鸡 <lb ed="X" n="0613b24"/><lb ed="R051" n="0558a06"/>足山。待弥勒出世。付法授衣竟。然後入灭。阿含云。 <pb ed="X" xml:id="X32.0623.0613c" n="0613c"/> <lb ed="X" n="0613c01"/><lb ed="R051" n="0558a07"/>我<persName>佛</persName>法中。行头陀行。大迦葉第一。<name role="" type="person">优楼频</name>螺。此云 <lb ed="X" n="0613c02"/><lb ed="R051" n="0558a08"/>木瓜林。依林住故。伽耶此云城。那提此云河。兄弟 <lb ed="X" n="0613c03"/><lb ed="R051" n="0558a09"/>三人皆事火。当毘婆尸<persName>佛</persName>时。共竖刹柱。故报为兄 <lb ed="X" n="0613c04"/><lb ed="R051" n="0558a10"/>弟。兄为<name role="" type="person">甁沙王</name>师。有五百弟子。两弟各二百五十。 <lb ed="X" n="0613c05"/><lb ed="R051" n="0558a11"/>皆行兄法。不肯归<persName>佛</persName>。<persName>佛</persName>作十种神变度之。谓毒龙 <lb ed="X" n="0613c06"/><lb ed="R051" n="0558a12"/>不中。龙火不烧。恒水不溺。三方取果。北取粳粮。忉 <lb ed="X" n="0613c07"/><lb ed="R051" n="0558a13"/>利取甘露。知嫌隐去。知念现来。火灭还然。斧擧不 <lb ed="X" n="0613c08"/><lb ed="R051" n="0558a14"/>下。廣如瑞应经说。虽睹众变。邪执不归。复云。瞿昙 <lb ed="X" n="0613c09"/><lb ed="R051" n="0558a15"/>虽神。不如我道为真。<persName>佛</persName>云。汝非罗汉。亦不得道。三 <lb ed="X" n="0613c10"/><lb ed="R051" n="0558a16"/>人皆契悟。同归于<persName>佛</persName>。阿含云。优楼那比丘。能将护。 <lb ed="X" n="0613c11"/><lb ed="R051" n="0558a17"/>四众。供给四事。令无所乏。最为第一。那提比丘。心 <lb ed="X" n="0613c12"/><lb ed="R051" n="0558a18"/>意寂然。降伏诸结。精进第一。伽耶比丘。观了诸法。 <lb ed="X" n="0613c13"/><lb ed="R051" n="0558b01"/>都无所著。善能教化。最为第一。</p><p xml:id="pX32p0613c1313" cb:place="inline">〇舍利弗。此云鹙。 <lb ed="X" n="0613c14"/><lb ed="R051" n="0558b02"/>水鸟也。弗此云子。大论云。婆陀罗王妇生一女。眼 <lb ed="X" n="0613c15"/><lb ed="R051" n="0558b03"/>似舍利鸟。因名舍利。以其是女所生故。名舍利弗。 <lb ed="X" n="0613c16"/><lb ed="R051" n="0558b04"/>又名身子。以母好形身故。阿含云。我<persName>佛</persName>法中。智慧 <lb ed="X" n="0613c17"/><lb ed="R051" n="0558b05"/>无穷。决了诸疑。舍利弗第一。</p><p xml:id="pX32p0613c1712" cb:place="inline">〇<name role="" type="person">大目犍连</name>。此云莱 <lb ed="X" n="0613c18"/><lb ed="R051" n="0558b06"/>茯根。婆罗门姓也。名拘律陀。因祷树神而生。故以 <lb ed="X" n="0613c19"/><lb ed="R051" n="0558b07"/>命名。阿含云。我弟子中。神通轻擧。飞到十方者。目 <lb ed="X" n="0613c20"/><lb ed="R051" n="0558b08"/>犍连第一。</p><p xml:id="pX32p0613c2005" cb:place="inline">〇<name role="" type="person">摩诃迦旃延</name>。婆罗门姓也。此云文饰。 <lb ed="X" n="0613c21"/><lb ed="R051" n="0558b09"/>善议论故。阿含云。善分别義。敷演道法。迦旃延第 <lb ed="X" n="0613c22"/><lb ed="R051" n="0558b10"/>一。</p><p xml:id="pX32p0613c2202" cb:place="inline">〇阿<g ref="#CB00145">㝹</g>楼<g ref="#CB00501">驮</g>。或云阿那律陀。此云无贫。或云阿 <lb ed="X" n="0613c23"/><lb ed="R051" n="0558b11"/>泥卢豆。此云如意。贤愚经云。弗沙<persName>佛</persName>法末时饑馑。 <lb ed="X" n="0613c24"/><lb ed="R051" n="0558b12"/>有辟支<persName>佛</persName>名利咤。行乞空钵。有贫人。见而悲愍曰。 <pb ed="X" xml:id="X32.0623.0614a" n="0614a"/> <lb ed="X" n="0614a01"/><lb ed="R051" n="0558b13"/>圣士能受稗否。答云。可耳。即以所啖奉之。食<anchor xml:id="nkr_note_add_0614a0101" n="0614a0101"/><anchor xml:id="beg0614a0101" n="0614a0101"/>已<anchor xml:id="end0614a0101"/>现 <lb ed="X" n="0614a02"/><lb ed="R051" n="0558b14"/>十八变而去。其人悲感愈切。故感九十一劫天上 <lb ed="X" n="0614a03"/><lb ed="R051" n="0558b15"/>人间。受如意乐。及投<persName>佛</persName>出家。以昏睡受<persName>佛</persName>诃责。七 <lb ed="X" n="0614a04"/><lb ed="R051" n="0558b16"/>日不眠。遂失双明。<persName>佛</persName>令修乐见照明金刚三昧。得 <lb ed="X" n="0614a05"/><lb ed="R051" n="0558b17"/>半头天眼。见大千界。如观掌果。阿含云。我<persName>佛</persName>法中。 <lb ed="X" n="0614a06"/><lb ed="R051" n="0558b18"/>天眼彻视者。阿那律比丘第一。即<name role="" type="person">斛饭王</name>次子也。</p> <lb ed="X" n="0614a07"/><lb ed="R051" n="0559a01"/><p xml:id="pX32p0614a0701">〇<name role="" type="person">劫宾那</name>。此云房宿。父母祷房宿而生。故以为名。 <lb ed="X" n="0614a08"/><lb ed="R051" n="0559a02"/>又云。初出家时。因往见<persName>佛</persName>。偶値雨。夜宿陶师房。以 <lb ed="X" n="0614a09"/><lb ed="R051" n="0559a03"/>草为座。後一比丘亦来投宿。宾那即推草与之。至 <lb ed="X" n="0614a10"/><lb ed="R051" n="0559a04"/>中夜後。比丘问何往。云我欲见<persName>佛</persName>。比丘遂为说法。 <lb ed="X" n="0614a11"/><lb ed="R051" n="0559a05"/>豁然得道。後比丘即<persName>佛</persName>也。以共<persName>佛</persName>宿得道。故名房 <lb ed="X" n="0614a12"/><lb ed="R051" n="0559a06"/>宿。阿含云。我<persName>佛</persName>法中。善知星宿日月。明识图像者。 <lb ed="X" n="0614a13"/><lb ed="R051" n="0559a07"/><name role="" type="person">劫宾那</name>比丘第一。</p><p xml:id="pX32p0614a1308" cb:place="inline">〇<name role="" type="person">憍梵波提</name>。此云牛呞。亦云牛 <lb ed="X" n="0614a14"/><lb ed="R051" n="0559a08"/>迹。前五百世时。曾为牛王。以牛食後。常事虚哨。馀 <lb ed="X" n="0614a15"/><lb ed="R051" n="0559a09"/>报未除。咂咂常嚼。故时人称为牛呞。以避人轻笑。 <lb ed="X" n="0614a16"/><lb ed="R051" n="0559a10"/>恐其得罪。常居天上。<persName>佛</persName>灭度时。迦葉集千罗汉。遣 <lb ed="X" n="0614a17"/><lb ed="R051" n="0559a11"/>下座僧。追憍梵至。梵问<persName>佛</persName>。答云<anchor xml:id="nkr_note_add_0614a1701" n="0614a1701"/><anchor xml:id="beg0614a1701" n="0614a1701"/>已<anchor xml:id="end0614a1701"/>灭。梵云。<persName>佛</persName>出我 <lb ed="X" n="0614a18"/><lb ed="R051" n="0559a12"/>出。<persName>佛</persName>住我住。<persName>佛</persName>既入灭。吾亦灭矣。遂入灭。阿含云。 <lb ed="X" n="0614a19"/><lb ed="R051" n="0559a13"/>乐在天上。不乐人间。牛迹比丘第一。</p><p xml:id="pX32p0614a1915" cb:place="inline">〇離婆多。亦 <lb ed="X" n="0614a20"/><lb ed="R051" n="0559a14"/>名離越。此云星宿。父母从星乞生。因以得名。虽得 <lb ed="X" n="0614a21"/><lb ed="R051" n="0559a15"/>出家。犹随本字。阿含云。坐禅入定。心不倒乱。離越 <lb ed="X" n="0614a22"/><lb ed="R051" n="0559a16"/>比丘第一。</p><p xml:id="pX32p0614a2205" cb:place="inline">〇毕陵伽婆蹉。此云馀习。五百世为婆 <lb ed="X" n="0614a23"/><lb ed="R051" n="0559a17"/>罗门。虽得道果。馀习尙犹高慢。过恒河水叱河神 <lb ed="X" n="0614a24"/><lb ed="R051" n="0559a18"/>曰。小婢驻流。河神分为两派。其神被叱。遂往诉<persName>佛</persName>。 <pb ed="X" xml:id="X32.0623.0614b" n="0614b"/> <lb ed="X" n="0614b01"/><lb ed="R051" n="0559b01"/><persName>佛</persName>令伊悔谢。即对众合掌云。小婢莫嗔。大众笑之。 <lb ed="X" n="0614b02"/><lb ed="R051" n="0559b02"/>河神云。悔而更骂。<persName>佛</persName>云。本习如此。实无高心。阿含 <lb ed="X" n="0614b03"/><lb ed="R051" n="0559b03"/>云。树下苦坐。不避风雨。婆蹉比丘第一。</p><p xml:id="pX32p0614b0316" cb:place="inline">〇<name role="" type="person">薄拘罗</name>。 <lb ed="X" n="0614b04"/><lb ed="R051" n="0559b04"/>此云善容。容貌端正故。年一百六十岁。无病无夭。 <lb ed="X" n="0614b05"/><lb ed="R051" n="0559b05"/>由昔持不杀戒故。九十一劫。命不中夭。毘婆尸<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0614b06"/><lb ed="R051" n="0559b06"/>时。一比丘患头痛。以一阿勒果施之。病愈。感劫劫 <lb ed="X" n="0614b07"/><lb ed="R051" n="0559b07"/>生生身常无病。阿含云。寿命最长。爱乐闲静。薄拘 <lb ed="X" n="0614b08"/><lb ed="R051" n="0559b08"/>罗第一。</p><p xml:id="pX32p0614b0804" cb:place="inline">〇<name role="" type="person">摩诃拘絺罗</name>。此云大膝。即舍利弗舅也。 <lb ed="X" n="0614b09"/><lb ed="R051" n="0559b09"/>由来论常勝姊。姊孕。论则不勝。知怀智人。寄辨尙 <lb ed="X" n="0614b10"/><lb ed="R051" n="0559b10"/>尔。况出生耶。乃弃家往南天竺。读十八经。时众笑 <lb ed="X" n="0614b11"/><lb ed="R051" n="0559b11"/>之曰。纍世难通。一生岂冀。乃喟然歎曰。在家为姊 <lb ed="X" n="0614b12"/><lb ed="R051" n="0559b12"/>所勝。出外为他所轻。誓愿不休。无暇剪爪。时人呼 <lb ed="X" n="0614b13"/><lb ed="R051" n="0559b13"/>为长爪梵志。後投<persName>佛</persName>出家。得法眼净。阿含云。得四 <lb ed="X" n="0614b14"/><lb ed="R051" n="0559b14"/>辩才。触难能答。拘絺罗第一。</p><p xml:id="pX32p0614b1412" cb:place="inline">〇难陀。亦云放牛难 <lb ed="X" n="0614b15"/><lb ed="R051" n="0559b15"/>陀。此云善欢喜。妙乐云。从初慕道为名。欢喜中勝。 <lb ed="X" n="0614b16"/><lb ed="R051" n="0559b16"/>故云善也。<name role="" type="person">净饭王</name>偪十万释出家。即其一也。</p><p xml:id="pX32p0614b1618" cb:place="inline">〇孙 <lb ed="X" n="0614b17"/><lb ed="R051" n="0559b17"/>陀罗难陀。孙陀罗。此云好爱。妻名也。难陀。此云欢 <lb ed="X" n="0614b18"/><lb ed="R051" n="0559b18"/>喜。<anchor xml:id="nkr_note_add_0614b1801" n="0614b1801"/><anchor xml:id="beg0614b1801" n="0614b1801"/>己<anchor xml:id="end0614b1801"/>号也。拣异众难陀名。故标妻名。以别之也。是 <lb ed="X" n="0614b19"/><lb ed="R051" n="0560a01"/><persName>佛</persName>亲弟。四月九日生。短<persName>佛</persName>四指。容仪挺特。与世殊 <lb ed="X" n="0614b20"/><lb ed="R051" n="0560a02"/>异。後为<persName>佛</persName>引令出家。证罗汉果。</p><p xml:id="pX32p0614b2013" cb:place="inline">〇富楼那弥多罗 <lb ed="X" n="0614b21"/><lb ed="R051" n="0560a03"/>尼子。富楼。此云满。父名。弥多罗。此云慈。母名西域 <lb ed="X" n="0614b22"/><lb ed="R051" n="0560a04"/>称男为那。女为尼。从父母得名。故名<name role="" type="person">满慈子</name>。阿含 <lb ed="X" n="0614b23"/><lb ed="R051" n="0560a05"/>云。善能廣说。分别義理。<name role="" type="person">满慈子</name>第一。</p><p xml:id="pX32p0614b2315" cb:place="inline">〇须菩提。此 <lb ed="X" n="0614b24"/><lb ed="R051" n="0560a06"/>云空生。其生之日。家中库藏。一切皆空故曰空生。 <pb ed="X" xml:id="X32.0623.0614c" n="0614c"/> <lb ed="X" n="0614c01"/><lb ed="R051" n="0560a07"/>父母惊异以占。相者曰。吉。又名善吉。及其出家。见 <lb ed="X" n="0614c02"/><lb ed="R051" n="0560a08"/>空得道兼修慈心。得无诤三昧。善说空法。<persName>佛</persName>从忉 <lb ed="X" n="0614c03"/><lb ed="R051" n="0560a09"/>利天下。率土辐辏。争先顶礼。唯须菩提。端坐石室。 <lb ed="X" n="0614c04"/><lb ed="R051" n="0560a10"/>念诸法空。豁然开悟。故为解空第一。</p><p xml:id="pX32p0614c0415" cb:place="inline">〇阿难。此云 <lb ed="X" n="0614c05"/><lb ed="R051" n="0560a11"/>欢喜。或云庆喜。或云无染。<persName>佛</persName>成道日生。擧国欣庆。 <lb ed="X" n="0614c06"/><lb ed="R051" n="0560a12"/>故以得名。凡随<persName>佛</persName>入天人龙宫。见诸女众。心无染 <lb ed="X" n="0614c07"/><lb ed="R051" n="0560a13"/>著。故名无染。为<persName>佛</persName>侍二十五年。所闻八千。犍陀皆 <lb ed="X" n="0614c08"/><lb ed="R051" n="0560a14"/>诵不遗。不褈问一句。<persName>佛</persName>灭後。大众请结集诸经。登 <lb ed="X" n="0614c09"/><lb ed="R051" n="0560a15"/>狮子床。相好如<persName>佛</persName>。迦葉赞云。面如净满月。眼若靑 <lb ed="X" n="0614c10"/><lb ed="R051" n="0560a16"/>莲花。<persName>佛</persName>法大海水。流入阿难心。而<persName>如来</persName>宝藏。今得 <lb ed="X" n="0614c11"/><lb ed="R051" n="0560a17"/>流通天上人间者。皆尊者力耳。其入灭时。于恒河 <lb ed="X" n="0614c12"/><lb ed="R051" n="0560a18"/>中。入风奋迅三昧。分身为四分。一与天上。一与龙 <lb ed="X" n="0614c13"/><lb ed="R051" n="0560b01"/>宫。一与毘舍離国。一与阿阇世王。阿含云。知时明 <lb ed="X" n="0614c14"/><lb ed="R051" n="0560b02"/>物。所至无疑。所忆不忘。多闻廣达。堪任奉持。阿难 <lb ed="X" n="0614c15"/><lb ed="R051" n="0560b03"/>陀第一。</p><p xml:id="pX32p0614c1504" cb:place="inline">〇罗睺罗。此云覆障。是<persName>佛</persName>亲子。往昔因塞 <lb ed="X" n="0614c16"/><lb ed="R051" n="0560b04"/>鼠穴。又不看侍婆罗门六日。故处胎六年。因名覆 <lb ed="X" n="0614c17"/><lb ed="R051" n="0560b05"/>障。<persName>佛</persName>为太子。时。欲求出家。父王不许。乃曰。汝若有 <lb ed="X" n="0614c18"/><lb ed="R051" n="0560b06"/>子。听汝出家。太子即以手指妃腹曰。过後六年。汝 <lb ed="X" n="0614c19"/><lb ed="R051" n="0560b07"/>当有孕。既出家<anchor xml:id="nkr_note_add_0614c1901" n="0614c1901"/><anchor xml:id="beg0614c1901" n="0614c1901"/>已<anchor xml:id="end0614c1901"/>。耶输有娠。诸释咸嗔。疑其非正。 <lb ed="X" n="0614c20"/><lb ed="R051" n="0560b08"/>耶输遂设火坑。誓曰。我若为非。母子俱灭。若真遗 <lb ed="X" n="0614c21"/><lb ed="R051" n="0560b09"/>体。天当为证。因抱子投坑。坑变为池。莲花捧体。于 <lb ed="X" n="0614c22"/><lb ed="R051" n="0560b10"/>是父王欢喜。虽失其子。而获其孙。孙为金轮。吾亦 <lb ed="X" n="0614c23"/><lb ed="R051" n="0560b11"/>何恨。後长大<anchor xml:id="nkr_note_add_0614c2301" n="0614c2301"/><anchor xml:id="beg0614c2301" n="0614c2301"/>已<anchor xml:id="end0614c2301"/>。<persName>佛</persName>索出家。父王不许。耶输将上高 <lb ed="X" n="0614c24"/><lb ed="R051" n="0560b12"/>楼。目连飞空取之。<persName>佛</persName>度出家。为舍利弗弟子。于大 <pb ed="X" xml:id="X32.0623.0615a" n="0615a"/> <lb ed="X" n="0615a01"/><lb ed="R051" n="0560b13"/>众中。密行第一。</p><p xml:id="pX32p0615a0107" cb:place="inline">△四总结众集。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0615a02"/><lb ed="R051" n="0560b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0615a0201">如是众所知识大阿罗汉等。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0615a03"/><lb ed="R051" n="0560b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0615a0301">此统摄馀众也。如是二字。指上二十一位。其馀万 <lb ed="X" n="0615a04"/><lb ed="R051" n="0560b16"/>二千中。未擧者。以等字该之。统文也。闻名曰知。见 <lb ed="X" n="0615a05"/><lb ed="R051" n="0560b17"/>形曰识。又见形为知。见心为识。众所知识者。言此 <lb ed="X" n="0615a06"/><lb ed="R051" n="0560b18"/>皆人天大众所共见。所共知之大阿罗汉也。</p><p xml:id="pX32p0615a0618" cb:place="inline">△二 <lb ed="X" n="0615a07"/><lb ed="R051" n="0561a01"/>标有学。以该廣该。廣者。谓擧有学则初二果人。摄 <lb ed="X" n="0615a08"/><lb ed="R051" n="0561a02"/>无不尽也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0615a09"/><lb ed="R051" n="0561a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0615a0901">复有学无学二千人。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0615a10"/><lb ed="R051" n="0561a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0615a1001">此尽诸学众也。前万二千。乃真穷惑尽无学者也。 <lb ed="X" n="0615a11"/><lb ed="R051" n="0561a05"/>此二千有学者。将研真断惑。希证四果。是学彼无 <lb ed="X" n="0615a12"/><lb ed="R051" n="0561a06"/>学之人。但擧位数。而不歎德者。以与前诸知识差 <lb ed="X" n="0615a13"/><lb ed="R051" n="0561a07"/>等。若证入四果。则德业无二无别。故此不复重歎。</p> <lb ed="X" n="0615a14"/><lb ed="R051" n="0561a08"/><p xml:id="pX32p0615a1401">△二比丘尼众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0615a15"/><lb ed="R051" n="0561a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0615a1501"><name role="" type="person">摩诃波阇波提</name>比丘尼与眷属六千人俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0615a16"/><lb ed="R051" n="0561a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0615a1601">此复标尼众。以见法会之必有也。波提。此云大爱 <lb ed="X" n="0615a17"/><lb ed="R051" n="0561a11"/>道。以有智故名。又云憍昙弥。此云尼众主。即<persName>佛</persName>之 <lb ed="X" n="0615a18"/><lb ed="R051" n="0561a12"/>姨母也。<persName>佛</persName>成道十四年。母求出家。<persName>佛</persName>不许。阿难为 <lb ed="X" n="0615a19"/><lb ed="R051" n="0561a13"/>陈三请。<persName>佛</persName>令阿难传八敬法。若能行。则听出家。一 <lb ed="X" n="0615a20"/><lb ed="R051" n="0561a14"/>百岁比丘尼。见初受戒比丘。当迎拜请坐。二不得 <lb ed="X" n="0615a21"/><lb ed="R051" n="0561a15"/>骂比丘。三不得擧比丘过。比丘得说尼过。四于僧 <lb ed="X" n="0615a22"/><lb ed="R051" n="0561a16"/>中。求受大戒。五若犯僧残罪。应半月向僧中行摩 <lb ed="X" n="0615a23"/><lb ed="R051" n="0561a17"/>那埵行。六当于僧中。求教授人。七不应在无比丘 <lb ed="X" n="0615a24"/><lb ed="R051" n="0561a18"/>处结夏安居。八夏讫诣僧中。求自恣人。母一一如 <pb ed="X" xml:id="X32.0623.0615b" n="0615b"/> <lb ed="X" n="0615b01"/><lb ed="R051" n="0561b01"/>教。遂度出家。共眷属数有六千。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0615b02"/><lb ed="R051" n="0561b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0615b0201">罗<g ref="#CB02617">睺</g>罗母<name role="" type="person">耶输陀罗</name>比丘尼亦与眷属俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0615b03"/><lb ed="R051" n="0561b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0615b0301"><name role="" type="person">耶输陀罗</name>。此云华色。亦云名闻。在家为菩萨之妻。 <lb ed="X" n="0615b04"/><lb ed="R051" n="0561b04"/>天人知识。出家为尼众之主。位居无学。即名闻也。 <lb ed="X" n="0615b05"/><lb ed="R051" n="0561b05"/>亦与眷属俱。直指云。以上三种二乘。应归阿含方 <lb ed="X" n="0615b06"/><lb ed="R051" n="0561b06"/>等般若羊鹿牛车。为後三周得记者伏案。约用属 <lb ed="X" n="0615b07"/><lb ed="R051" n="0561b07"/>当人权智。</p><p xml:id="pX32p0615b0705" cb:place="inline">△二菩萨众。分四。一擧类数。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0615b08"/><lb ed="R051" n="0561b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0615b0801">菩萨摩诃萨八万人。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0615b09"/><lb ed="R051" n="0561b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0615b0901">此标上位。以明法会之辅佐也。菩萨乃梵语。具足 <lb ed="X" n="0615b10"/><lb ed="R051" n="0561b10"/>应云菩提萨埵。此翻觉有情。<anchor xml:id="nkr_note_add_0615b1001" n="0615b1001"/><anchor xml:id="beg0615b1001" n="0615b1001"/>已<anchor xml:id="end0615b1001"/>能自觉。而觉他也。 <lb ed="X" n="0615b11"/><lb ed="R051" n="0561b11"/>摩诃萨。此翻有大多勝三義。亦名大道心众生也。 <lb ed="X" n="0615b12"/><lb ed="R051" n="0561b12"/>谓具大慈。得大智。修大因。证大果。故得是名。此常 <lb ed="X" n="0615b13"/><lb ed="R051" n="0561b13"/>随众。数有八万。</p><p xml:id="pX32p0615b1307" cb:place="inline">△二明德位。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0615b14"/><lb ed="R051" n="0561b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0615b1401">皆于阿耨多罗三藐三菩提不退转。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0615b15"/><lb ed="R051" n="0561b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0615b1501">阿翻无。耨多罗翻上。三藐翻正。三菩提翻觉。通云 <lb ed="X" n="0615b16"/><lb ed="R051" n="0561b16"/>无上正等觉也。梵语阿<g ref="#CB16014">鞞</g><g ref="#CB02494">跋</g>致。此云不退转。有三 <lb ed="X" n="0615b17"/><lb ed="R051" n="0561b17"/>不退。一位。二行。三念。从初住位。分具三德。得般若 <lb ed="X" n="0615b18"/><lb ed="R051" n="0561b18"/>是位不退。離二死故。得解脱。是行不退。诸行具故。 <lb ed="X" n="0615b19"/><lb ed="R051" n="0562a01"/>得法身。是念不退。证实境故。此一句是总歎八万 <lb ed="X" n="0615b20"/><lb ed="R051" n="0562a02"/>大士正因。<anchor xml:id="nkr_note_add_0615b2001" n="0615b2001"/><anchor xml:id="beg0615b2001" n="0615b2001"/>已<anchor xml:id="end0615b2001"/>植下十二句。别歎所修诸功德门。然 <lb ed="X" n="0615b21"/><lb ed="R051" n="0562a03"/>修虽万行。要不出十波罗蜜。当以十度合之。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0615b22"/><lb ed="R051" n="0562a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0615b2201">皆得陀罗尼。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0615b23"/><lb ed="R051" n="0562a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0615b2301">上就人依法。人众法一。故曰皆于。此以法品人。人 <lb ed="X" n="0615b24"/><lb ed="R051" n="0562a06"/>众法十。故曰皆得。贯下一十二句。谓此八万人。皆 <pb ed="X" xml:id="X32.0623.0615c" n="0615c"/> <lb ed="X" n="0615c01"/><lb ed="R051" n="0562a07"/>得十度皆得名称普闻。皆能度脱无数众生也。陀 <lb ed="X" n="0615c02"/><lb ed="R051" n="0562a08"/>罗尼。梵语。此云总持。谓总一切法。持无量義。愚谓 <lb ed="X" n="0615c03"/><lb ed="R051" n="0562a09"/>即戒度也。戒有止作二義。止者。诸恶不作。既能止 <lb ed="X" n="0615c04"/><lb ed="R051" n="0562a10"/>于众止。万妄永息。妄既息而群灵毕具。岂非总一 <lb ed="X" n="0615c05"/><lb ed="R051" n="0562a11"/>切法耶。一切法即染净因果世出世法。作者。众善 <lb ed="X" n="0615c06"/><lb ed="R051" n="0562a12"/>奉行。既能作于所作。无行不修。行既修而诸智恒 <lb ed="X" n="0615c07"/><lb ed="R051" n="0562a13"/>存。岂非持无量義耶。无量義即十界十如本迹权 <lb ed="X" n="0615c08"/><lb ed="R051" n="0562a14"/>实之義。如是凡圣因果。唯戒波罗蜜。总持不失。始 <lb ed="X" n="0615c09"/><lb ed="R051" n="0562a15"/>名最勝无上大陀罗尼。故以之摄戒也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0615c10"/><lb ed="R051" n="0562a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0615c1001">乐说辩才。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0615c11"/><lb ed="R051" n="0562a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0615c1101">即愿度也。辩才有四。一法无碍。二辞无碍。三義无 <lb ed="X" n="0615c12"/><lb ed="R051" n="0562a18"/>碍。四乐说无碍。菩萨至九地。断一障二愚。始能证 <lb ed="X" n="0615c13"/><lb ed="R051" n="0562b01"/>此。乐说者。统前三而成。昼夜恒说。炽燃靡间。人不 <lb ed="X" n="0615c14"/><lb ed="R051" n="0562b02"/>分利钝。处不论苦乐。尘刹俱遍。劫量匪穷。若宏愿 <lb ed="X" n="0615c15"/><lb ed="R051" n="0562b03"/>不深。曷堪至是。故以之摄愿也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0615c16"/><lb ed="R051" n="0562b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0615c1601">转不退转法轮。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0615c17"/><lb ed="R051" n="0562b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0615c1701">即进度也。等觉位中。证此法<anchor xml:id="nkr_note_add_0615c1701" n="0615c1701"/><anchor xml:id="beg0615c1701" n="0615c1701"/>已<anchor xml:id="end0615c1701"/>。即能以普现色身 <lb ed="X" n="0615c18"/><lb ed="R051" n="0562b06"/>遍入尘刹。廣运十二类生。咸跻宝所。轮终不滞。乃 <lb ed="X" n="0615c19"/><lb ed="R051" n="0562b07"/>至无有一念生满足证。所谓虚空界尽。众生界尽。 <lb ed="X" n="0615c20"/><lb ed="R051" n="0562b08"/>我此修行究竟无尽。此精进轮。岂有终穷。故以之 <lb ed="X" n="0615c21"/><lb ed="R051" n="0562b09"/>摄进也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0615c22"/><lb ed="R051" n="0562b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0615c2201">供养无量百千诸<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0615c23"/><lb ed="R051" n="0562b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0615c2301">即施度也。盖能供养者。必发喜捨心。唯喜捨故。不 <lb ed="X" n="0615c24"/><lb ed="R051" n="0562b12"/>独能捨身外诸珍宝物妻子眷属。即<anchor xml:id="nkr_note_add_0615c2401" n="0615c2401"/><anchor xml:id="beg0615c2401" n="0615c2401"/>己<anchor xml:id="end0615c2401"/>身头目手 <pb ed="X" xml:id="X32.0623.0616a" n="0616a"/> <lb ed="X" n="0616a01"/><lb ed="R051" n="0562b13"/>足。无不以欣心供养。况所奉非一<persName>佛</persName>二<persName>佛</persName>也。动以 <lb ed="X" n="0616a02"/><lb ed="R051" n="0562b14"/>无量百千言。其供<persName>佛</persName>所具之珍宝。及自他身分。寧 <lb ed="X" n="0616a03"/><lb ed="R051" n="0562b15"/>有量哉。准花严经说。菩萨所奉。有无量衣服雲无 <lb ed="X" n="0616a04"/><lb ed="R051" n="0562b16"/>量伞盖雲。乃至歌咏赞歎。一一皆云无量。然此皆 <lb ed="X" n="0616a05"/><lb ed="R051" n="0562b17"/>财施也。行愿云。诸供养中。法供养最。而诸菩萨上 <lb ed="X" n="0616a06"/><lb ed="R051" n="0562b18"/>求下化。行所难行。示法界身。应微尘国。又是何等 <lb ed="X" n="0616a07"/><lb ed="R051" n="0563a01"/>施力。故以之摄施也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0616a08"/><lb ed="R051" n="0563a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0616a0801">于诸<persName>佛</persName>所殖众德本。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0616a09"/><lb ed="R051" n="0563a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0616a0901">即禅度也。诸<persName>佛</persName>所。即微尘刹土也。殖众德。即自净 <lb ed="X" n="0616a10"/><lb ed="R051" n="0563a04"/><persName>佛</persName>土也。欲净<persName>佛</persName>土。无越乎定。定深而德本建矣。今 <lb ed="X" n="0616a11"/><lb ed="R051" n="0563a05"/>菩萨欲圆满二利之果。植真因。唯<persName>佛</persName>可凭。福智双 <lb ed="X" n="0616a12"/><lb ed="R051" n="0563a06"/>严。大用繁兴。方堪济物。然所以修定慧。即自净<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0616a13"/><lb ed="R051" n="0563a07"/>土也。维摩云。心净则<persName>佛</persName>士净。故以之摄禅也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0616a14"/><lb ed="R051" n="0563a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0616a1401">常为诸<persName>佛</persName>之所称歎。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0616a15"/><lb ed="R051" n="0563a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0616a1501">即慧度也。菩萨上求下化。益<anchor xml:id="nkr_note_add_0616a1501" n="0616a1501"/><anchor xml:id="beg0616a1501" n="0616a1501"/>己<anchor xml:id="end0616a1501"/>益人者。皆慧也。如 <lb ed="X" n="0616a16"/><lb ed="R051" n="0563a10"/>九地菩萨。建立世出世间工巧技艺种种差别门。 <lb ed="X" n="0616a17"/><lb ed="R051" n="0563a11"/>种种出離门。乃至无量神通三昧。罔不通达。能为 <lb ed="X" n="0616a18"/><lb ed="R051" n="0563a12"/>诸<persName>佛</persName>之所称歎。故以之摄慧也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0616a19"/><lb ed="R051" n="0563a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0616a1901">以慈修身。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0616a20"/><lb ed="R051" n="0563a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0616a2001">即忍度也。慈。乃遍济群灵也。而曰修身者。须知慈 <lb ed="X" n="0616a21"/><lb ed="R051" n="0563a15"/>量未充。即修身有欠。故慈深则忍亦深。如不休息。 <lb ed="X" n="0616a22"/><lb ed="R051" n="0563a16"/>菩萨为一众生。于极苦地狱。经无量劫。尙不捨離。 <lb ed="X" n="0616a23"/><lb ed="R051" n="0563a17"/>其慈心忍力。何等廣大。故以之摄忍也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0616a24"/><lb ed="R051" n="0563a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0616a2401">善入<persName>佛</persName>慧。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X32.0623.0616b" n="0616b"/> <lb ed="X" n="0616b01"/><lb ed="R051" n="0563b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0616b0101">即方便度也。<persName>佛</persName>慧者。即一乘实相。所谓甚深无量。 <lb ed="X" n="0616b02"/><lb ed="R051" n="0563b02"/>难解难入。除<persName>佛</persName>与<persName>佛</persName>。无能入者。今菩萨之根本大 <lb ed="X" n="0616b03"/><lb ed="R051" n="0563b03"/>智<anchor xml:id="nkr_note_add_0616b0301" n="0616b0301"/><anchor xml:id="beg0616b0301" n="0616b0301"/>已<anchor xml:id="end0616b0301"/>植。则能以方便智。妙彻本源。尽真如际。得百 <lb ed="X" n="0616b04"/><lb ed="R051" n="0563b04"/>万阿僧祇神通。具百万阿僧祇三昧。见如是世界。 <lb ed="X" n="0616b05"/><lb ed="R051" n="0563b05"/>兴如是供养。放如是光明。演如是法義。岂非善入 <lb ed="X" n="0616b06"/><lb ed="R051" n="0563b06"/><persName>佛</persName>慧者耶。故以之摄方便也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0616b07"/><lb ed="R051" n="0563b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0616b0701">通达大智。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0616b08"/><lb ed="R051" n="0563b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0616b0801">即智度也。大智者。乃无上菩提圆照法界之智也 <lb ed="X" n="0616b09"/><lb ed="R051" n="0563b09"/>推而行之。谓之通。足此及彼。谓之达。菩萨既至不 <lb ed="X" n="0616b10"/><lb ed="R051" n="0563b10"/>退转地。则能置一心于万有。融万有于一心。所谓 <lb ed="X" n="0616b11"/><lb ed="R051" n="0563b11"/>森罗万象。海印发光。心<persName>佛</persName>众生。三无差别。其智印 <lb ed="X" n="0616b12"/><lb ed="R051" n="0563b12"/>何等圆满。故以之摄智也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0616b13"/><lb ed="R051" n="0563b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0616b1301">到于彼岸。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0616b14"/><lb ed="R051" n="0563b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0616b1401">即力度也。彼岸乃涅槃城。非大力不能到。其所以 <lb ed="X" n="0616b15"/><lb ed="R051" n="0563b15"/>不到者。由无量生死因。无量烦恼果。繫著此岸。今 <lb ed="X" n="0616b16"/><lb ed="R051" n="0563b16"/>菩萨以金刚妙慧。一齐斩断。则因忘果丧。故得五 <lb ed="X" n="0616b17"/><lb ed="R051" n="0563b17"/>住尽二死忘。即乘此宝乘。直至道场。力何锐也。故 <lb ed="X" n="0616b18"/><lb ed="R051" n="0563b18"/>以之摄力度耳。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0616b19"/><lb ed="R051" n="0564a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0616b1901">名称普闻无量世界。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0616b20"/><lb ed="R051" n="0564a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0616b2001">此总束前十度也。名者。实之著。菩萨内智悉充。外 <lb ed="X" n="0616b21"/><lb ed="R051" n="0564a03"/>行毕具。到此地位。则无量世界。咸闻其名。所固然 <lb ed="X" n="0616b22"/><lb ed="R051" n="0564a04"/>也。称者。相等也。无量世界。则周遍无尽。名既远闻 <lb ed="X" n="0616b23"/><lb ed="R051" n="0564a05"/>如是世界。而实岂轻易量哉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0616b24"/><lb ed="R051" n="0564a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0616b2401">能度无数百千众生。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X32.0623.0616c" n="0616c"/> <lb ed="X" n="0616c01"/><lb ed="R051" n="0564a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0616c0101">前数段。皆明自利。此节方擧利他。盖有其行者。必 <lb ed="X" n="0616c02"/><lb ed="R051" n="0564a08"/>有其能。今菩萨万行无遗。权实具足。自能分身尘 <lb ed="X" n="0616c03"/><lb ed="R051" n="0564a09"/>刹。随機随数。现一一形。说一一法。故曰能度。无数 <lb ed="X" n="0616c04"/><lb ed="R051" n="0564a10"/>百千云者。统括无尽之词也。</p><p xml:id="pX32p0616c0412" cb:place="inline">△三略标名。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0616c05"/><lb ed="R051" n="0564a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0616c0501">其名曰<name role="" type="person">文殊师利</name><note place="inline">至</note>宝积菩萨导师菩萨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0616c06"/><lb ed="R051" n="0564a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0616c0601">此一十八位。據理皆<persName>如来</persName>自具权智之名。可以意 <lb ed="X" n="0616c07"/><lb ed="R051" n="0564a13"/>领。不繁述也。<name role="" type="person">文殊师利</name>。此云妙德。又名文殊师利。 <lb ed="X" n="0616c08"/><lb ed="R051" n="0564a14"/>此云<name role="" type="person">妙吉祥</name>。过去作<persName>佛</persName>。号龙种上尊王。本经自叙。 <lb ed="X" n="0616c09"/><lb ed="R051" n="0564a15"/>为妙光法师。于此曾为根本大智。隐勝现劣。辅扬 <lb ed="X" n="0616c10"/><lb ed="R051" n="0564a16"/>法化<anchor xml:id="nkr_note_add_0616c1001" n="0616c1001"/><anchor xml:id="beg0616c1001" n="0616c1001"/>已<anchor xml:id="end0616c1001"/>。与<persName>如来</persName>同。为有情模笵。故此品<persName>如来</persName>以光 <lb ed="X" n="0616c11"/><lb ed="R051" n="0564a17"/>说。而文殊以言显。如印与文。曾无主从之分也。</p><p xml:id="pX32p0616c1119" cb:place="inline">〇 <lb ed="X" n="0616c12"/><lb ed="R051" n="0564a18"/>观世音。梵语婆卢吉低税。此云观世音。然观为能 <lb ed="X" n="0616c13"/><lb ed="R051" n="0564b01"/>智也。世音为所境也。至後本品详释。菩萨以大悲 <lb ed="X" n="0616c14"/><lb ed="R051" n="0564b02"/>心运。普门示现。神通三昧。化他流通。意欲令此妙 <lb ed="X" n="0616c15"/><lb ed="R051" n="0564b03"/>法。源源不绝。对文殊为智悲幷运。共力助成出世 <lb ed="X" n="0616c16"/><lb ed="R051" n="0564b04"/>本怀。则与<persName>如来</persName>。皆无二无别也。</p><p xml:id="pX32p0616c1613" cb:place="inline">〇得大势。梵语摩 <lb ed="X" n="0616c17"/><lb ed="R051" n="0564b05"/>诃那钵。此云大势至。凡擧足下足。动三千界。壞魔 <lb ed="X" n="0616c18"/><lb ed="R051" n="0564b06"/>宫殿。故名。与观世音。共辅阿弥陀<persName>佛</persName>。次第受记。宝 <lb ed="X" n="0616c19"/><lb ed="R051" n="0564b07"/>藏<persName>佛</persName>言。由汝愿取大千世界。今当字汝为大势至。</p> <lb ed="X" n="0616c20"/><lb ed="R051" n="0564b08"/><p xml:id="pX32p0616c2001">〇常精进。宝积经云。是菩萨为一众生。经无量劫。 <lb ed="X" n="0616c21"/><lb ed="R051" n="0564b09"/>随逐不捨。犹不受化。无一念弃捨。以身心精进故。</p> <lb ed="X" n="0616c22"/><lb ed="R051" n="0564b10"/><p xml:id="pX32p0616c2201">〇不休息。思益经云。恒河沙劫。为一日一夜。三十 <lb ed="X" n="0616c23"/><lb ed="R051" n="0564b11"/>日为一月。十二月为一岁。过百千万亿劫。得値一 <lb ed="X" n="0616c24"/><lb ed="R051" n="0564b12"/><persName>佛</persName>。如是値恒河沙<persName>佛</persName>。行诸梵行。修习功德。然後受 <pb ed="X" xml:id="X32.0623.0617a" n="0617a"/> <lb ed="X" n="0617a01"/><lb ed="R051" n="0564b13"/>记。必不休息故。</p><p xml:id="pX32p0617a0107" cb:place="inline">〇宝掌。宝积经云。以何義故。名为 <lb ed="X" n="0617a02"/><lb ed="R051" n="0564b14"/>宝掌。谓菩萨于诸<persName>佛</persName>土。化众生时。欲以右手遍扪 <lb ed="X" n="0617a03"/><lb ed="R051" n="0564b15"/>若干诸<persName>佛</persName>世界。即随所欲而能成办。从其手。出<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0617a04"/><lb ed="R051" n="0564b16"/>法僧声。乃至慈悲喜捨之声故。</p><p xml:id="pX32p0617a0413" cb:place="inline">〇药王。由曾以雪 <lb ed="X" n="0617a05"/><lb ed="R051" n="0564b17"/>山上药。供<persName>佛</persName>及僧。愿于未来。能治众生身心二病 <lb ed="X" n="0617a06"/><lb ed="R051" n="0564b18"/>擧世欢喜故。</p><p xml:id="pX32p0617a0606" cb:place="inline">〇勇施。谓能以出世法宝。遍施众生。 <lb ed="X" n="0617a07"/><lb ed="R051" n="0565a01"/>而无疲厌故。</p><p xml:id="pX32p0617a0706" cb:place="inline">〇宝月。谓所证三谛。可尊如宝。能证 <lb ed="X" n="0617a08"/><lb ed="R051" n="0565a02"/>三智。圆照如月故。思益云。菩萨常修童子梵行。乃 <lb ed="X" n="0617a09"/><lb ed="R051" n="0565a03"/>至不以心念五欲。何况身受。故名宝月。</p><p xml:id="pX32p0617a0916" cb:place="inline">〇月光。谓 <lb ed="X" n="0617a10"/><lb ed="R051" n="0565a04"/>圆妙三智。能除昏烦热恼。犹如月光淸凉破暗故。</p> <lb ed="X" n="0617a11"/><lb ed="R051" n="0565a05"/><p xml:id="pX32p0617a1101">〇满月。谓三智圆明。无有缺减。如满月故。</p><p xml:id="pX32p0617a1117" cb:place="inline">〇大力。 <lb ed="X" n="0617a12"/><lb ed="R051" n="0565a06"/>谓智境冥合。有大力用故。</p><p xml:id="pX32p0617a1211" cb:place="inline">〇无量力。以大力用。遍 <lb ed="X" n="0617a13"/><lb ed="R051" n="0565a07"/>应众缘。遍拔众苦故。</p><p xml:id="pX32p0617a1309" cb:place="inline">〇越三界。超越分段变易二 <lb ed="X" n="0617a14"/><lb ed="R051" n="0565a08"/>种生死故。</p><p xml:id="pX32p0617a1405" cb:place="inline">〇<g ref="#CB02494">跋</g>陀婆罗。此云善守。若有众生闻名 <lb ed="X" n="0617a15"/><lb ed="R051" n="0565a09"/>者。必定得三菩提故。又名贤首。以位居等觉。为众 <lb ed="X" n="0617a16"/><lb ed="R051" n="0565a10"/>贤之首故。</p><p xml:id="pX32p0617a1605" cb:place="inline">〇弥勒。此云慈氏。思益经云。若众生见 <lb ed="X" n="0617a17"/><lb ed="R051" n="0565a11"/>者。即得慈心三昧故。又名<name role="" type="person">阿逸多</name>。此云无能勝。</p><p xml:id="pX32p0617a1719" cb:place="inline">〇 <lb ed="X" n="0617a18"/><lb ed="R051" n="0565a12"/>宝积。谓积聚智宝故。</p><p xml:id="pX32p0617a1809" cb:place="inline">〇导师。思益经云。于堕邪道 <lb ed="X" n="0617a19"/><lb ed="R051" n="0565a13"/>众生。生大悲心。令入正道。不求恩报故。</p><p xml:id="pX32p0617a1916" cb:place="inline">△四结馀众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0617a20"/><lb ed="R051" n="0565a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0617a2001">如是等菩萨摩诃萨八万人俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0617a21"/><lb ed="R051" n="0565a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0617a2101">此统摄馀众也。如是者。指上一十八位。以等馀未 <lb ed="X" n="0617a22"/><lb ed="R051" n="0565a16"/>擧之众。直指云。此应判归大白牛车一乘上位。约 <lb ed="X" n="0617a23"/><lb ed="R051" n="0565a17"/>理即属当人实智。知音云。声闻形出俗网。迹近如 <lb ed="X" n="0617a24"/><lb ed="R051" n="0565a18"/>来。闻法为亲。故列于前。人天形乖服异。迹非侍奉。 <pb ed="X" xml:id="X32.0623.0617b" n="0617b"/> <lb ed="X" n="0617b01"/><lb ed="R051" n="0565b01"/>闻法为疏。故列于後。菩萨形不捡节。迹无定处。即 <lb ed="X" n="0617b02"/><lb ed="R051" n="0565b02"/>不同俗。复异于僧。故置于中。</p><p xml:id="pX32p0617b0212" cb:place="inline">△然此更有说焉。本 <lb ed="X" n="0617b03"/><lb ed="R051" n="0565b03"/>经开权显实。及废权立实所为者。声闻也。焉不首 <lb ed="X" n="0617b04"/><lb ed="R051" n="0565b04"/>列。菩萨为辅化之众。而後诸品中。腾疑置请。皆此 <lb ed="X" n="0617b05"/><lb ed="R051" n="0565b05"/>众也。故随即列名焉。至于人天八部。乃法会必有 <lb ed="X" n="0617b06"/><lb ed="R051" n="0565b06"/>之众。势必一一具陈于後。</p><p xml:id="pX32p0617b0611" cb:place="inline">△问。圣列中。独不开缘 <lb ed="X" n="0617b07"/><lb ed="R051" n="0565b07"/>觉。岂法花一会。无此众耶。曰。<anchor xml:id="nkr_note_add_0617b0701" n="0617b0701"/><anchor xml:id="beg0617b0701" n="0617b0701"/>已<anchor xml:id="end0617b0701"/>摄入声闻菩萨之 <lb ed="X" n="0617b08"/><lb ed="R051" n="0565b08"/>间。文省故耳。然声闻与诸菩萨。皆为後文各品当 <lb ed="X" n="0617b09"/><lb ed="R051" n="0565b09"/>機之伏案。故此标也。</p><p xml:id="pX32p0617b0909" cb:place="inline">△三天人众。分三。一诸天众。 <lb ed="X" n="0617b10"/><lb ed="R051" n="0565b10"/>又二。初欲界。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0617b11"/><lb ed="R051" n="0565b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0617b1101">尔时释提桓因与其眷属二万天子俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0617b12"/><lb ed="R051" n="0565b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0617b1201">前擧圣众。此列天人。见此会圣凡毕集也。释提桓 <lb ed="X" n="0617b13"/><lb ed="R051" n="0565b13"/>因。此云能天主。能作忉利<name role="" type="person">三十三天</name>主故也。璎珞 <lb ed="X" n="0617b14"/><lb ed="R051" n="0565b14"/>经云。过贤劫二千二十四劫作<persName>佛</persName>。号无著<persName>世尊</persName>。眷 <lb ed="X" n="0617b15"/><lb ed="R051" n="0565b15"/>属二万者。擧非臣民。乃帝释亲因也。後皆準此。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0617b16"/><lb ed="R051" n="0565b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0617b1601">复有明月天子<note place="inline">至</note>与其眷属万天子俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0617b17"/><lb ed="R051" n="0565b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0617b1701">此擧臣也。前三乃内臣。如卿相。即三光天子。明月。 <lb ed="X" n="0617b18"/><lb ed="R051" n="0565b18"/>乃宝吉祥月天子也。居以颇胝迦宝水晶所成。能 <lb ed="X" n="0617b19"/><lb ed="R051" n="0566a01"/>泠能照故。普香星天子也。宝光。即宝意日天子也。 <lb ed="X" n="0617b20"/><lb ed="R051" n="0566a02"/>居以俱胝迦宝火珠所成。能热能照故。四天王。乃 <lb ed="X" n="0617b21"/><lb ed="R051" n="0566a03"/>外臣。如武将。居<name role="" type="person">须弥山</name>腰。东提头赖咤。此云持国。 <lb ed="X" n="0617b22"/><lb ed="R051" n="0566a04"/>护持国土故。居黄金埵。领犍闼婆布怛那众。南毘 <lb ed="X" n="0617b23"/><lb ed="R051" n="0566a05"/>留勒叉。此云增长。令他善根增长故。居琉璃埵。领 <lb ed="X" n="0617b24"/><lb ed="R051" n="0566a06"/>闭戾多鸠槃荼。西毘留博叉。此云廣目。亦云杂语。 <pb ed="X" xml:id="X32.0623.0617c" n="0617c"/> <lb ed="X" n="0617c01"/><lb ed="R051" n="0566a07"/>能作种种语言故。居白银埵。领毒龙毘舍遮。北毘 <lb ed="X" n="0617c02"/><lb ed="R051" n="0566a08"/>沙门。此云多闻。福德之名。闻四方故。居水晶埵。领 <lb ed="X" n="0617c03"/><lb ed="R051" n="0566a09"/>罗刹夜叉。此四天王。各领二鬼。不令恼人。故称护 <lb ed="X" n="0617c04"/><lb ed="R051" n="0566a10"/>世。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0617c05"/><lb ed="R051" n="0566a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0617c0501">自在天子大自在天子与其眷属三万天子俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0617c06"/><lb ed="R051" n="0566a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0617c0601">自在。即第五化乐天。谓化诸人。而自乐也。又于五 <lb ed="X" n="0617c07"/><lb ed="R051" n="0566a13"/>欲境。变化自娱故。大自在。即第六<name role="" type="person">他化自在天</name>。谓 <lb ed="X" n="0617c08"/><lb ed="R051" n="0566a14"/>化诸他。而自得自在也。又欲得五欲境时。馀天为 <lb ed="X" n="0617c09"/><lb ed="R051" n="0566a15"/>化假他所作。以成<anchor xml:id="nkr_note_add_0617c0901" n="0617c0901"/><anchor xml:id="beg0617c0901" n="0617c0901"/>己<anchor xml:id="end0617c0901"/>乐。即魔宫也。欲界中唯第二 <lb ed="X" n="0617c10"/><lb ed="R051" n="0566a16"/>夜摩。第三兜率不列。文略故也。然此六天。俱未離 <lb ed="X" n="0617c11"/><lb ed="R051" n="0566a17"/>欲。以次第分轻重。故名欲界。</p><p xml:id="pX32p0617c1112" cb:place="inline">△二色界。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0617c12"/><lb ed="R051" n="0566a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0617c1201"><name role="" type="person">娑婆世界</name>主梵天王<note place="inline">至</note>与其眷属万二千子俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0617c13"/><lb ed="R051" n="0566b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0617c1301">此总明色界诸天也。正云索诃。此翻忍。其中众生。 <lb ed="X" n="0617c14"/><lb ed="R051" n="0566b02"/>忍受三毒。及诸烦恼故。梵是西竺音。此云離欲。除 <lb ed="X" n="0617c15"/><lb ed="R051" n="0566b03"/>下地繫。上陞色界故。由不忘形色。故云色界。又曰。 <lb ed="X" n="0617c16"/><lb ed="R051" n="0566b04"/>禅天以爱乐禅定故。内有四禅。初曰離生喜乐。二 <lb ed="X" n="0617c17"/><lb ed="R051" n="0566b05"/>曰定生喜乐。三曰離喜妙乐。四日捨念淸净。梵天 <lb ed="X" n="0617c18"/><lb ed="R051" n="0566b06"/>王。乃总擧色界主。尸弃。此云顶髻。即初禅天主。光 <lb ed="X" n="0617c19"/><lb ed="R051" n="0566b07"/>明。即二禅天主。三四二天不列。亦文略也。據唯识。 <lb ed="X" n="0617c20"/><lb ed="R051" n="0566b08"/>谓二禅以上。不分王臣。此中云光明大梵等。以等 <lb ed="X" n="0617c21"/><lb ed="R051" n="0566b09"/>字。犹有多位也。再俟参考。无色界亦有四天。虽无 <lb ed="X" n="0617c22"/><lb ed="R051" n="0566b10"/>实形色。而有定果色。<persName>如来</persName>光中。映令暂现。而此会 <lb ed="X" n="0617c23"/><lb ed="R051" n="0566b11"/>亦有之也。由无色故。不别列。皆摄于等字中也。</p><p xml:id="pX32p0617c2319" cb:place="inline">△ <lb ed="X" n="0617c24"/><lb ed="R051" n="0566b12"/>二杂<g ref="#CB05224">髅</g>众分五。一龙王众。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X32.0623.0618a" n="0618a"/> <lb ed="X" n="0618a01"/><lb ed="R051" n="0566b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0618a0101">有八龙王<note place="inline">至</note>各与若干百千眷属俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0618a02"/><lb ed="R051" n="0566b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0618a0201">难陀。此云欢喜。<g ref="#CB02494">跋</g>。此云善。此兄弟二龙。常护摩羯 <lb ed="X" n="0618a03"/><lb ed="R051" n="0566b15"/>提国。雨泽以时。国无饑年。<name role="" type="person">甁沙王</name>令年为一曾以 <lb ed="X" n="0618a04"/><lb ed="R051" n="0566b16"/>报。百姓闻皆欢喜。从此得名。即目连所降者也。娑 <lb ed="X" n="0618a05"/><lb ed="R051" n="0566b17"/>伽罗。此云鹹海。从所居得名。于大海中。此为最勝。 <lb ed="X" n="0618a06"/><lb ed="R051" n="0566b18"/>和修吉。此云多头。亦名宝称。德叉迦。此云多舌。亦 <lb ed="X" n="0618a07"/><lb ed="R051" n="0567a01"/>名现毒。谓嗔时嘘气。人畜皆死故。阿那婆。亦名阿 <lb ed="X" n="0618a08"/><lb ed="R051" n="0567a02"/>耨达。此云无恼。凡龙俱有三难。一热沙。二恶风。三 <lb ed="X" n="0618a09"/><lb ed="R051" n="0567a03"/>金翅鸟。唯此俱免。故云无恼。又雪山有池。名阿耨 <lb ed="X" n="0618a10"/><lb ed="R051" n="0567a04"/>达。池中有五柱堂。龙常居此。故从池名。摩那斯。此 <lb ed="X" n="0618a11"/><lb ed="R051" n="0567a05"/>云大身。亦云大力。修罗排水。淹善见城。此龙萦身。 <lb ed="X" n="0618a12"/><lb ed="R051" n="0567a06"/>以遏海水。优钵罗。亦云沤<g ref="#CB00849">跋</g>罗。此云靑莲花。从池 <lb ed="X" n="0618a13"/><lb ed="R051" n="0567a07"/>得名。等者。以等其馀龙王。王既临则眷属随至。故 <lb ed="X" n="0618a14"/><lb ed="R051" n="0567a08"/>云与若干也。龙是一类。而亦随福业报处不同。灵 <lb ed="X" n="0618a15"/><lb ed="R051" n="0567a09"/>蠢亦别。眷属宫殿。衣服莊严。一一具足。唯饮食最 <lb ed="X" n="0618a16"/><lb ed="R051" n="0567a10"/>後一口化为蛤蟆。秽汚不堪。故异人天也。</p><p xml:id="pX32p0618a1617" cb:place="inline">△二紧 <lb ed="X" n="0618a17"/><lb ed="R051" n="0567a11"/>那罗众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0618a18"/><lb ed="R051" n="0567a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0618a1801">有四紧那罗王<note place="inline">至</note>各与若干百千眷属俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0618a19"/><lb ed="R051" n="0567a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0618a1901">此云疑神。似人而有一角。乃天帝法乐神也。居十 <lb ed="X" n="0618a20"/><lb ed="R051" n="0567a14"/>宝山。身有异相。即上奏乐。<persName>佛</persName>说法时。诸天絃歌。而 <lb ed="X" n="0618a21"/><lb ed="R051" n="0567a15"/>颂法门。即此神也。旧云。法奏四谛。妙法奏十二缘。 <lb ed="X" n="0618a22"/><lb ed="R051" n="0567a16"/>大法奏六度。持法总奏前三。迹寄絃管。本即不可 <lb ed="X" n="0618a23"/><lb ed="R051" n="0567a17"/>思议。眷属莊严等。如前释。</p><p xml:id="pX32p0618a2311" cb:place="inline">△三犍闼婆众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0618a24"/><lb ed="R051" n="0567a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0618a2401">有四犍闼婆王<note place="inline">至</note>各与若干百千眷属俱。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X32.0623.0618b" n="0618b"/> <lb ed="X" n="0618b01"/><lb ed="R051" n="0567b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0618b0101">犍闼婆。此云嗅香。以香为食。亦云香阴。其身出香。 <lb ed="X" n="0618b02"/><lb ed="R051" n="0567b02"/>乃天帝俗乐神也。乐者。缘幢倒掷之伎也。乐音者。 <lb ed="X" n="0618b03"/><lb ed="R051" n="0567b03"/>鼓节絃管也。美者。幢倒之勝也。美音者。絃管之勝 <lb ed="X" n="0618b04"/><lb ed="R051" n="0567b04"/>也。</p><p xml:id="pX32p0618b0402" cb:place="inline">△四阿修罗众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0618b05"/><lb ed="R051" n="0567b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0618b0501">有四阿修罗王<note place="inline">至</note>各与若干百千眷属俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0618b06"/><lb ed="R051" n="0567b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0618b0601">正云阿索洛。此云无端正。以男醜女正故。又云非 <lb ed="X" n="0618b07"/><lb ed="R051" n="0567b07"/>天。由神果报。邻次诸天。为修行怀嗔。而无天德。故 <lb ed="X" n="0618b08"/><lb ed="R051" n="0567b08"/>云非天。又云无酒。于四天下採花。酿于大海。鱼龙 <lb ed="X" n="0618b09"/><lb ed="R051" n="0567b09"/>业力。其味不变故。據楞严。有胎卵湿化之四。约天 <lb ed="X" n="0618b10"/><lb ed="R051" n="0567b10"/>人鬼畜。各摄一类也。婆稚。此云团圆。与天帝战时 <lb ed="X" n="0618b11"/><lb ed="R051" n="0567b11"/>被缚。因誓得脱。故以名焉。佉罗骞<g ref="#CB00501">驮</g>。此云廣肩。即 <lb ed="X" n="0618b12"/><lb ed="R051" n="0567b12"/>拥海水者也。毘摩质多罗。此云净心。亦云种种疑 <lb ed="X" n="0618b13"/><lb ed="R051" n="0567b13"/>谓能以一丝幻。作种种事故。索犍闼婆女。生舍脂。 <lb ed="X" n="0618b14"/><lb ed="R051" n="0567b14"/>帝释业力。令其父居七葉殿。遂纳为妻。後谗其父。 <lb ed="X" n="0618b15"/><lb ed="R051" n="0567b15"/>遂交兵。脚波海水。手攻善见。帝释以般若力。不能 <lb ed="X" n="0618b16"/><lb ed="R051" n="0567b16"/>为害。罗睺。此云障持。又云摄恼。因日光照眼。不能 <lb ed="X" n="0618b17"/><lb ed="R051" n="0567b17"/>见故。将手隐摄日月。令天恼故。身长八万四千由 <lb ed="X" n="0618b18"/><lb ed="R051" n="0567b18"/>旬。口廣千由旬。与天战时。手撼须弥。败匿藕<g ref="#CB02133">丝</g>孔 <lb ed="X" n="0618b19"/><lb ed="R051" n="0568a01"/>者。然眷属宫殿衣服莊严。亦与天等。唯饮食最後。 <lb ed="X" n="0618b20"/><lb ed="R051" n="0568a02"/>一口化为靑泥。不同天也。骞<note place="inline">音牵</note>。</p><p xml:id="pX32p0618b2014" cb:place="inline">△五迦楼罗众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0618b21"/><lb ed="R051" n="0568a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0618b2101">有四迦楼罗王<note place="inline">至</note>各与若干百千眷属俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0618b22"/><lb ed="R051" n="0568a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0618b2201">迦楼罗。此云金翅。以翅作金色故。居四天王大树 <lb ed="X" n="0618b23"/><lb ed="R051" n="0568a05"/>上。两翅相去三百三十六万里。颈有如意珠。以龙 <lb ed="X" n="0618b24"/><lb ed="R051" n="0568a06"/>为食。大威德者。威勝群辈。又威<anchor xml:id="nkr_note_orig_0618001" n="0618001"/>摄诸龙故。大身者。 <pb ed="X" xml:id="X32.0623.0618c" n="0618c"/> <lb ed="X" n="0618c01"/><lb ed="R051" n="0568a07"/>身超群类故。大满者。所啖之龙。常饱满故。如意者 <lb ed="X" n="0618c02"/><lb ed="R051" n="0568a08"/>以颈有此珠故。此鸟亦有神力。能化为天子天女。 <lb ed="X" n="0618c03"/><lb ed="R051" n="0568a09"/>住处宫殿。食亦百味。日于东方。啖一龙王。五百小 <lb ed="X" n="0618c04"/><lb ed="R051" n="0568a10"/>龙。三方亦尔。寿八千岁。临终失势。不得龙食。即嗔 <lb ed="X" n="0618c05"/><lb ed="R051" n="0568a11"/>从金刚山。逶海穿地。但不能直过风轮。仍从故孔。 <lb ed="X" n="0618c06"/><lb ed="R051" n="0568a12"/>上金刚山。如是七返。还山顶命终。此类亦有勝劣 <lb ed="X" n="0618c07"/><lb ed="R051" n="0568a13"/>杂类科。唯缺夜叉摩睺罗伽二类。理应有之。</p><p xml:id="pX32p0618c0718" cb:place="inline">△三 <lb ed="X" n="0618c08"/><lb ed="R051" n="0568a14"/>人王众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0618c09"/><lb ed="R051" n="0568a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0618c0901">韦提希子阿阇世王与若干百千眷属俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0618c10"/><lb ed="R051" n="0568a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0618c1001">此明国主摄臣民也。韦提希。此云思惟。<name role="" type="person">甁沙王</name>夫 <lb ed="X" n="0618c11"/><lb ed="R051" n="0568a17"/>人。阇王母也。<persName>佛</persName>因之说十六观经。阿阇世。此云未 <lb ed="X" n="0618c12"/><lb ed="R051" n="0568a18"/>生怨。相师占云此儿生。则定当害父。母怀之曰。<anchor xml:id="nkr_note_add_0618c1201" n="0618c1201"/><anchor xml:id="beg0618c1201" n="0618c1201"/>已<anchor xml:id="end0618c1201"/> <lb ed="X" n="0618c13"/><lb ed="R051" n="0568b01"/>有恶心于<name role="" type="person">甁沙王</name>。未生<anchor xml:id="nkr_note_add_0618c1301" n="0618c1301"/><anchor xml:id="beg0618c1301" n="0618c1301"/>已<anchor xml:id="end0618c1301"/>恶。故名。生<anchor xml:id="nkr_note_add_0618c1302" n="0618c1302"/><anchor xml:id="beg0618c1302" n="0618c1302"/>已<anchor xml:id="end0618c1302"/>。王令升楼 <lb ed="X" n="0618c14"/><lb ed="R051" n="0568b02"/>扑之。不死。但损一指。又名无指。<name role="" type="person">王舍城</name>主也。因害 <lb ed="X" n="0618c15"/><lb ed="R051" n="0568b03"/>父母。向文殊求悔。得柔顺忍。命终入咤罗地狱。即 <lb ed="X" n="0618c16"/><lb ed="R051" n="0568b04"/>入即出。生上方<persName>佛</persName>土。得无生忍。弥勒世复生此界。 <lb ed="X" n="0618c17"/><lb ed="R051" n="0568b05"/>名不动菩萨。後当作<persName>佛</persName>。号净界<persName>如来</persName>。又此节缺人 <lb ed="X" n="0618c18"/><lb ed="R051" n="0568b06"/>非人。亦文略故。<persName>如来</persName>说此妙法。欲畅出世本怀。将 <lb ed="X" n="0618c19"/><lb ed="R051" n="0568b07"/>令<persName>佛</persName>刹微尘数世界众生。无不纠集。此特于无量 <lb ed="X" n="0618c20"/><lb ed="R051" n="0568b08"/>众中。列其大槪。廣如花严经说详。列圣凡<anchor xml:id="nkr_note_add_0618c2001" n="0618c2001"/><anchor xml:id="beg0618c2001" n="0618c2001"/>已<anchor xml:id="end0618c2001"/>竟。</p><p xml:id="pX32p0618c2019" cb:place="inline">△ <lb ed="X" n="0618c21"/><lb ed="R051" n="0568b09"/>二总结众集。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0618c22"/><lb ed="R051" n="0568b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0618c2201">各礼<persName>佛</persName>足退坐一面。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0618c23"/><lb ed="R051" n="0568b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0618c2301">此明入会之礼仪也。以最尊顶。礼最卑足。表诚敬 <lb ed="X" n="0618c24"/><lb ed="R051" n="0568b12"/>之切。在会圣凡。无不尽诚。致敬礼毕。则各安方面 <pb ed="X" xml:id="X32.0623.0619a" n="0619a"/> <lb ed="X" n="0619a01"/><lb ed="R051" n="0568b13"/>也。然既诚求妙法。岂安然坐受耶。是亦为<persName>佛</persName>所命。 <lb ed="X" n="0619a02"/><lb ed="R051" n="0568b14"/>坐则身心不动。而大法可纳。慧缘斯进矣。退。归藏 <lb ed="X" n="0619a03"/><lb ed="R051" n="0568b15"/>也。各摄异缘。令心境寂。抑经家序会众纠集之仪 <lb ed="X" n="0619a04"/><lb ed="R051" n="0568b16"/>式如此。六种证信序<anchor xml:id="nkr_note_add_0619a0401" n="0619a0401"/><anchor xml:id="beg0619a0401" n="0619a0401"/>已<anchor xml:id="end0619a0401"/>竟。</p><p xml:id="pX32p0619a0411" cb:place="inline">△二放光发起序。又名 <lb ed="X" n="0619a05"/><lb ed="R051" n="0568b17"/>别序。谓于众经不同。别别发起也。分五。一众集供 <lb ed="X" n="0619a06"/><lb ed="R051" n="0568b18"/>养而兴赞歎。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0619a07"/><lb ed="R051" n="0569a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0619a0701">尔时<persName>世尊</persName>四众围绕供养恭敬尊重赞歎。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0619a08"/><lb ed="R051" n="0569a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0619a0801">此明会众虔恳。有所欲闻也。尔时者。会众毕集。说 <lb ed="X" n="0619a09"/><lb ed="R051" n="0569a03"/>听一如之时也。<persName>世尊</persName>。乃十号之一。九界罕觏。为世 <lb ed="X" n="0619a10"/><lb ed="R051" n="0569a04"/>出世间所尊敬故。四众者。即出家在家各二众也。 <lb ed="X" n="0619a11"/><lb ed="R051" n="0569a05"/>天台云。據此犹名局意狭。各开一一有四。谓发起。 <lb ed="X" n="0619a12"/><lb ed="R051" n="0569a06"/>当機。影响。结缘。发起者。权谋智鉴。知機知时。而引 <lb ed="X" n="0619a13"/><lb ed="R051" n="0569a07"/>发大教也。当機者。夙殖德本。缘合时熟。闻即得道 <lb ed="X" n="0619a14"/><lb ed="R051" n="0569a08"/>也。影响者。古往<persName>佛</persName>圣。隐其圆极。辅佐法王。如形影 <lb ed="X" n="0619a15"/><lb ed="R051" n="0569a09"/>相依也。结缘者。过去根浅。虽见<persName>佛</persName>闻法。不能顿证。 <lb ed="X" n="0619a16"/><lb ed="R051" n="0569a10"/>但作未来得度因缘也。围绕者。既礼毕退坐。则周 <lb ed="X" n="0619a17"/><lb ed="R051" n="0569a11"/>旋围绕。翘勤瞻仰。欲冀<persName>如来</persName>有所宣示。供养总表 <lb ed="X" n="0619a18"/><lb ed="R051" n="0569a12"/>三业。恭敬必卑谨处礼属身。尊重必至念专注属 <lb ed="X" n="0619a19"/><lb ed="R051" n="0569a13"/>意。赞歎乃发言称美属口。正此之时。<persName>如来</persName>欲擧扬 <lb ed="X" n="0619a20"/><lb ed="R051" n="0569a14"/>妙法。而会众倾诚如此。可谓機教相扣。必至利益 <lb ed="X" n="0619a21"/><lb ed="R051" n="0569a15"/>无量也。</p><p xml:id="pX32p0619a2104" cb:place="inline">△二<persName>如来</persName>现瑞。以为发起。此为<persName>如来</persName>以无 <lb ed="X" n="0619a22"/><lb ed="R051" n="0569a16"/>缘大悲。引发大教。放斯光明。先动出格丈夫疑问 <lb ed="X" n="0619a23"/><lb ed="R051" n="0569a17"/>者也。又分二。一此土六瑞。分六一说法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0619a24"/><lb ed="R051" n="0569a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0619a2401">为诸菩萨说大乘经名无量義教菩萨法<persName>佛</persName>所护念。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X32.0623.0619b" n="0619b"/> <lb ed="X" n="0619b01"/><lb ed="R051" n="0569b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0619b0101">此明说经入定。为现诸瑞相之由也。<persName>如来</persName>今欲开 <lb ed="X" n="0619b02"/><lb ed="R051" n="0569b02"/>权显实。则所为之众。必非权小。故曰为诸菩萨。機 <lb ed="X" n="0619b03"/><lb ed="R051" n="0569b03"/>既纯圆。教非不了。故经云。<persName>佛</persName>自住大乘。于其所得 <lb ed="X" n="0619b04"/><lb ed="R051" n="0569b04"/>法。定慧力莊严。以此度众生。则所说者。乃如如理。 <lb ed="X" n="0619b05"/><lb ed="R051" n="0569b05"/>实相一乘。故曰大乘。即此一乘实相。平等廣大。则 <lb ed="X" n="0619b06"/><lb ed="R051" n="0569b06"/>世出世间圣凡染净。权实因果。无不包容。以此一 <lb ed="X" n="0619b07"/><lb ed="R051" n="0569b07"/>義。出无量義。收无量義。还归一義。故名曰无量義 <lb ed="X" n="0619b08"/><lb ed="R051" n="0569b08"/>也。若人不豫先透此无量義经。必不能堪任一乘 <lb ed="X" n="0619b09"/><lb ed="R051" n="0569b09"/>妙法。故<persName>如来</persName>于妙法未开显<anchor xml:id="nkr_note_add_0619b0901" n="0619b0901"/><anchor xml:id="beg0619b0901" n="0619b0901"/>已<anchor xml:id="end0619b0901"/>前。必说此经。非教 <lb ed="X" n="0619b10"/><lb ed="R051" n="0569b10"/>二乘。故曰教菩萨法。一乘妙法。既为<persName>佛</persName>所护念。则 <lb ed="X" n="0619b11"/><lb ed="R051" n="0569b11"/>无量義经。为入法花之捷径。亦即为<persName>佛</persName>所护念。是 <lb ed="X" n="0619b12"/><lb ed="R051" n="0569b12"/>不轻宣传者也。人其可不深生向慕。进趋有分地 <lb ed="X" n="0619b13"/><lb ed="R051" n="0569b13"/>哉。</p><p xml:id="pX32p0619b1302" cb:place="inline">△二入定。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0619b14"/><lb ed="R051" n="0569b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0619b1401"><persName>佛</persName>说此经<anchor xml:id="nkr_note_add_0619b1401" n="0619b1401"/><anchor xml:id="beg0619b1401" n="0619b1401"/>已<anchor xml:id="end0619b1401"/>结跏趺坐<note place="inline">至</note>身心不动。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0619b15"/><lb ed="R051" n="0569b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0619b1501">说经。是如如智。入定。是如如境。境智圆融。始成妙 <lb ed="X" n="0619b16"/><lb ed="R051" n="0569b16"/>法。若不入此妙定。则所说何归。光从何发。是知由 <lb ed="X" n="0619b17"/><lb ed="R051" n="0569b17"/>入此定。则能致动地雨花。亦能十界圆现也。今谓 <lb ed="X" n="0619b18"/><lb ed="R051" n="0569b18"/>说此经<anchor xml:id="nkr_note_add_0619b1801" n="0619b1801"/><anchor xml:id="beg0619b1801" n="0619b1801"/>已<anchor xml:id="end0619b1801"/>。是经家叙<persName>佛</persName>说中默旨。然既曰无量義。 <lb ed="X" n="0619b19"/><lb ed="R051" n="0570a01"/>说岂终穷。既曰教菩萨法。岂容意拟。则<persName>佛</persName>入定。正 <lb ed="X" n="0619b20"/><lb ed="R051" n="0570a02"/>所以入说中之无量義。故定亦名无量義也。跏趺。 <lb ed="X" n="0619b21"/><lb ed="R051" n="0570a03"/>乃<persName>佛</persName>坐之仪轨。三昧。此云正定。亦名正受。以不受 <lb ed="X" n="0619b22"/><lb ed="R051" n="0570a04"/>一切诸受故。定言处者。乃说到行到。理智相融。凡 <lb ed="X" n="0619b23"/><lb ed="R051" n="0570a05"/>圣一如。自他无碍等。处。即一真寂灭场地。既至此 <lb ed="X" n="0619b24"/><lb ed="R051" n="0570a06"/>处。则真俗双超。寂照不二。四智三身。当体如如。故 <pb ed="X" xml:id="X32.0623.0619c" n="0619c"/> <lb ed="X" n="0619c01"/><lb ed="R051" n="0570a07"/>曰身心不动。要知说经入定两段。为法花开张大 <lb ed="X" n="0619c02"/><lb ed="R051" n="0570a08"/>本。幸细心体会。</p><p xml:id="pX32p0619c0207" cb:place="inline">△三雨花。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0619c03"/><lb ed="R051" n="0570a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0619c0301">是时天雨曼荼罗花<note place="inline">至</note>而散<persName>佛</persName>上及诸大众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0619c04"/><lb ed="R051" n="0570a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0619c0401">此明天花散。<persName>佛</persName>亦有所雨也。曼荼罗。此云适意。又 <lb ed="X" n="0619c05"/><lb ed="R051" n="0570a11"/>云白花。曼殊沙。此云柔软。又云赤花。华以表因。应 <lb ed="X" n="0619c06"/><lb ed="R051" n="0570a12"/>如如智而雨。以之散<persName>佛</persName>。表以因彻果。及诸大众。是 <lb ed="X" n="0619c07"/><lb ed="R051" n="0570a13"/>以因成因。而因因增长。始契无上妙果也。必以四 <lb ed="X" n="0619c08"/><lb ed="R051" n="0570a14"/>华散者。表其当获<persName>佛</persName>因。<persName>佛</persName>因者。即住行向地。乃圆 <lb ed="X" n="0619c09"/><lb ed="R051" n="0570a15"/>因也。小白表习种姓十住。开<persName>佛</persName>知见也。大白表性 <lb ed="X" n="0619c10"/><lb ed="R051" n="0570a16"/>种姓十行。示<persName>佛</persName>知见也。小赤表道种姓十迴向。悟 <lb ed="X" n="0619c11"/><lb ed="R051" n="0570a17"/><persName>佛</persName>知见也。大赤表圣种姓十地。入<persName>佛</persName>知见也。</p><p xml:id="pX32p0619c1118" cb:place="inline">△四 <lb ed="X" n="0619c12"/><lb ed="R051" n="0570a18"/>动地。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0619c13"/><lb ed="R051" n="0570b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0619c1301">普<persName>佛</persName>世界六种震动。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0619c14"/><lb ed="R051" n="0570b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0619c1401">此以地震。表法不妄动也。光明记云。动踊起三。是 <lb ed="X" n="0619c15"/><lb ed="R051" n="0570b03"/>形。震吼击三。是声。又摇飏不安。名动。<g ref="#CB01411">疄</g>垄凹凸。名 <lb ed="X" n="0619c16"/><lb ed="R051" n="0570b04"/>踊。自下升高。名起。隐隐有声。名震。砰磕发响。名吼。 <lb ed="X" n="0619c17"/><lb ed="R051" n="0570b05"/>令物觉悟。名击。经言震动。于形声各标一也。于六 <lb ed="X" n="0619c18"/><lb ed="R051" n="0570b06"/>种中。又各有三。谓动。遍动。等遍动。直动。为动四。天 <lb ed="X" n="0619c19"/><lb ed="R051" n="0570b07"/>下动为遍动。大千俱动为等遍动。馀五亦然。合则 <lb ed="X" n="0619c20"/><lb ed="R051" n="0570b08"/>成十八种动也。此表<persName>如来</persName>将欲开显无上妙法。必 <lb ed="X" n="0619c21"/><lb ed="R051" n="0570b09"/>须翻破一切众生根尘识三。坚固无明之十八窝 <lb ed="X" n="0619c22"/><lb ed="R051" n="0570b10"/>臼。无明破除。正觉可成矣。必谓普<persName>佛</persName>世界者。世界 <lb ed="X" n="0619c23"/><lb ed="R051" n="0570b11"/>乃依报。亦即众生惑业共成之色法也。无明既破。 <lb ed="X" n="0619c24"/><lb ed="R051" n="0570b12"/>当体全空。空色消忘。妙法斯证。故必令大千俱转 <pb ed="X" xml:id="X32.0623.0620a" n="0620a"/> <lb ed="X" n="0620a01"/><lb ed="R051" n="0570b13"/>也。<g ref="#CB01411">疄</g><note place="inline">□□</note>。垄<note place="inline">□□</note>。凹<note place="inline">音坳</note>。凸<note place="inline">音突</note>。砰<note place="inline">音烹</note>。磕<note place="inline">音榼</note>。</p><p xml:id="pX32p0620a0120" cb:place="inline">△ <lb ed="X" n="0620a02"/><lb ed="R051" n="0570b14"/>五众喜。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0620a03"/><lb ed="R051" n="0570b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0620a0301">尔时会中比丘比丘尼<note place="inline">至</note>欢喜合掌一心观<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0620a04"/><lb ed="R051" n="0570b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0620a0401">此明会众喜。见诸瑞谨仰欲知也。比丘義。<anchor xml:id="nkr_note_add_0620a0401" n="0620a0401"/><anchor xml:id="beg0620a0401" n="0620a0401"/>已<anchor xml:id="end0620a0401"/>见前。 <lb ed="X" n="0620a05"/><lb ed="R051" n="0570b17"/>优婆塞。正云邬婆索迦。此云近事男。谓亲承近事 <lb ed="X" n="0620a06"/><lb ed="R051" n="0570b18"/>比丘僧故。优婆夷。正云邬婆斯迦。此云近事女。谓 <lb ed="X" n="0620a07"/><lb ed="R051" n="0571a01"/>近事比丘尼故。夜叉。正云夜叉。此云捷疾。摩睺。亦 <lb ed="X" n="0620a08"/><lb ed="R051" n="0571a02"/>名摩睺罗伽。此云腹行。即地龙也。人非人。是该无 <lb ed="X" n="0620a09"/><lb ed="R051" n="0571a03"/>不尽。小王。乃粟散王。转轮者。人寿八万岁出。曰金 <lb ed="X" n="0620a10"/><lb ed="R051" n="0571a04"/>轮王。治四天下。自然千子。七宝随身。有金轮忽然 <lb ed="X" n="0620a11"/><lb ed="R051" n="0571a05"/>涌现。王乘之巡四天下。故称圣王。此不标菩萨众 <lb ed="X" n="0620a12"/><lb ed="R051" n="0571a06"/>者。以今放光现瑞。乃为诸小乘。显示妙莲花藏之 <lb ed="X" n="0620a13"/><lb ed="R051" n="0571a07"/>本有也。且人天大众。幸闻此无量義<anchor xml:id="nkr_note_add_0620a1301" n="0620a1301"/><anchor xml:id="beg0620a1301" n="0620a1301"/>已<anchor xml:id="end0620a1301"/>。而忽见雨 <lb ed="X" n="0620a14"/><lb ed="R051" n="0571a08"/>华动地。甚是奇特。便谓得未曾有。既见<persName>佛</persName>非常之 <lb ed="X" n="0620a15"/><lb ed="R051" n="0571a09"/>相。必欲得<persName>佛</persName>非常之理。故咸生欢喜咸共合掌。但 <lb ed="X" n="0620a16"/><lb ed="R051" n="0571a10"/>只一心观<persName>佛</persName>而<anchor xml:id="nkr_note_add_0620a1601" n="0620a1601"/><anchor xml:id="beg0620a1601" n="0620a1601"/>已<anchor xml:id="end0620a1601"/>。要知会众合掌。时节五官。俱不 <lb ed="X" n="0620a17"/><lb ed="R051" n="0571a11"/>妄及。只有一<persName>佛</persName>在前。瞻之仰之。肃然不乱。故曰一 <lb ed="X" n="0620a18"/><lb ed="R051" n="0571a12"/>心观<persName>佛</persName>。此一心观。与<persName>世尊</persName>之无量義处三昧。其境 <lb ed="X" n="0620a19"/><lb ed="R051" n="0571a13"/>界亦不甚远。但欠不能证入也。约理各各住自性 <lb ed="X" n="0620a20"/><lb ed="R051" n="0571a14"/>本定。即一心观<persName>佛</persName>義。</p><p xml:id="pX32p0620a2009" cb:place="inline">△六放光。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0620a21"/><lb ed="R051" n="0571a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0620a2101">尔时<persName>佛</persName>放眉间白毫相光。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0620a22"/><lb ed="R051" n="0571a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0620a2201">此以放光。显智性之本有也。诸<persName>佛</persName>本有常光。无时 <lb ed="X" n="0620a23"/><lb ed="R051" n="0571a17"/>不照。今曰放光。乃有所为而放也。然光以表智。从 <lb ed="X" n="0620a24"/><lb ed="R051" n="0571a18"/>毫出者。乃中道第一義智。但此等光。人人本具。唯 <pb ed="X" xml:id="X32.0623.0620b" n="0620b"/> <lb ed="X" n="0620b01"/><lb ed="R051" n="0571b01"/>积劫不肯发<persName>如来</persName>心。行<persName>如来</persName>事。所以如是光明等 <lb ed="X" n="0620b02"/><lb ed="R051" n="0571b02"/>闲。被尘埋却。虽<persName>佛</persName>于花严。及诸会中。累放此光。機 <lb ed="X" n="0620b03"/><lb ed="R051" n="0571b03"/>未熟者。浑如不见。故亦无所疑。今众既闻无量義。 <lb ed="X" n="0620b04"/><lb ed="R051" n="0571b04"/>而妙法可投。是以<persName>如来</persName>特放是光。而表是法。令人 <lb ed="X" n="0620b05"/><lb ed="R051" n="0571b05"/>人于此有所证也。然则此光。又岂可作寻常放光 <lb ed="X" n="0620b06"/><lb ed="R051" n="0571b06"/>视耶。</p><p xml:id="pX32p0620b0603" cb:place="inline">△二他土众瑞。分二。一擧能照之智。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0620b07"/><lb ed="R051" n="0571b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0620b0701">照东方万八千世界靡不周遍。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0620b08"/><lb ed="R051" n="0571b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0620b0801">此明因光照能见他土诸相也。照者。如日月灯。万 <lb ed="X" n="0620b09"/><lb ed="R051" n="0571b09"/>物等类。无不睹也。<persName>佛</persName>光所照。南西北方。四维上下。 <lb ed="X" n="0620b10"/><lb ed="R051" n="0571b10"/>无不明也。然独照东方者。东为群动之首。以表众 <lb ed="X" n="0620b11"/><lb ed="R051" n="0571b11"/>生动用中。有此境界也。万八千者。极其廣远。如一 <lb ed="X" n="0620b12"/><lb ed="R051" n="0571b12"/>世界中。有百亿日月。百亿四天下。若以众生见量。 <lb ed="X" n="0620b13"/><lb ed="R051" n="0571b13"/>尙弗能尽知一部洲事。况于三有。况一<persName>佛</persName>土。又况 <lb ed="X" n="0620b14"/><lb ed="R051" n="0571b14"/>万八千土邪。今因<persName>佛</persName>光一照。使一切众生。尽见万 <lb ed="X" n="0620b15"/><lb ed="R051" n="0571b15"/>八千世界罪福智愚。了然在目。岂非直显当人智 <lb ed="X" n="0620b16"/><lb ed="R051" n="0571b16"/>境。则此万八千。觌体显彰。十八界相。翻染成净。今 <lb ed="X" n="0620b17"/><lb ed="R051" n="0571b17"/>所见世界。既有六趣圣凡。于四土中。见同居土。更 <lb ed="X" n="0620b18"/><lb ed="R051" n="0571b18"/>复何疑。靡不周遍者。如灯照一室。以内无纤芥蒙 <lb ed="X" n="0620b19"/><lb ed="R051" n="0572a01"/>昧。况白毫光洞彻无碍。又超彼日月威光万万倍 <lb ed="X" n="0620b20"/><lb ed="R051" n="0572a02"/>也。万八千土。不过一方。又安有不悉周悉遍哉。</p><p xml:id="pX32p0620b2019" cb:place="inline">△ <lb ed="X" n="0620b21"/><lb ed="R051" n="0572a03"/>二明所照之境分。七。一见六趣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0620b22"/><lb ed="R051" n="0572a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0620b2201">下至<name role="" type="person">阿鼻地狱</name><note place="inline">至</note>尽见彼土六趣众生。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0620b23"/><lb ed="R051" n="0572a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0620b2301">此下总明见圣凡境界也。阿鼻。此云无间。有五种 <lb ed="X" n="0620b24"/><lb ed="R051" n="0572a06"/>无间。极苦极下处也。阿迦尼。此云质碍。即色究竟。 <pb ed="X" xml:id="X32.0623.0620c" n="0620c"/> <lb ed="X" n="0620c01"/><lb ed="R051" n="0572a07"/>极善极高处也。擧上下竖言。世界横论。谓一世界 <lb ed="X" n="0620c02"/><lb ed="R051" n="0572a08"/>有百亿日月四天下。为一<persName>佛</persName>土。中有极苦极卑。曰 <lb ed="X" n="0620c03"/><lb ed="R051" n="0572a09"/>阿鼻狱。有极善极高。曰有顶天。中间善恶因果。或 <lb ed="X" n="0620c04"/><lb ed="R051" n="0572a10"/>智或愚。苦乐久暂。于六趣中。数数受生。曰六趣众 <lb ed="X" n="0620c05"/><lb ed="R051" n="0572a11"/>生。一切众生。既为三有所被莫能出離。皆不能自 <lb ed="X" n="0620c06"/><lb ed="R051" n="0572a12"/>知。我于此土。蒙光所烛。无不明了。一世界如是。百 <lb ed="X" n="0620c07"/><lb ed="R051" n="0572a13"/>世界亦如是。乃至万八千世界。亦复如是。故曰尽 <lb ed="X" n="0620c08"/><lb ed="R051" n="0572a14"/>见。正此之际。全心即境。全境即心。心<persName>佛</persName>众生。浑然 <lb ed="X" n="0620c09"/><lb ed="R051" n="0572a15"/>匪间。总一光也。</p><p xml:id="pX32p0620c0907" cb:place="inline">△二见诸<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0620c10"/><lb ed="R051" n="0572a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0620c1001">又见彼土现在诸<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0620c11"/><lb ed="R051" n="0572a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0620c1101">乘此一光。不但见彼六凡。又见彼土现在无量诸 <lb ed="X" n="0620c12"/><lb ed="R051" n="0572a18"/><persName>佛</persName>。降生出家。成<persName>等正觉</persName>。无不明了也。</p><p xml:id="pX32p0620c1215" cb:place="inline">△三闻说法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0620c13"/><lb ed="R051" n="0572b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0620c1301">及闻诸<persName>佛</persName>所说经法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0620c14"/><lb ed="R051" n="0572b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0620c1401">又从此光中。闻彼诸<persName>佛</persName>说法。利彼人天十二等类。</p> <lb ed="X" n="0620c15"/><lb ed="R051" n="0572b03"/><p xml:id="pX32p0620c1501">△四见得道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0620c16"/><lb ed="R051" n="0572b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0620c1601">幷见彼诸比丘比丘尼<note place="inline">至</note>诸修行得道者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0620c17"/><lb ed="R051" n="0572b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0620c1701">不但见彼土现在诸<persName>佛</persName>。幷见彼土声闻四众也。修 <lb ed="X" n="0620c18"/><lb ed="R051" n="0572b06"/>行者。即四谛十二因缘之行。得道。即得见道修道。 <lb ed="X" n="0620c19"/><lb ed="R051" n="0572b07"/>亦与今会同。</p><p xml:id="pX32p0620c1906" cb:place="inline">△五见行行。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0620c20"/><lb ed="R051" n="0572b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0620c2001">复见诸菩萨摩诃萨<note place="inline">至</note>种种相貌行菩萨道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0620c21"/><lb ed="R051" n="0572b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0620c2101">复见彼土诸菩萨众。于因中修行。自觉觉他增进。 <lb ed="X" n="0620c22"/><lb ed="R051" n="0572b10"/>不厌不倦等。诸菩萨。即三贤十圣。因缘等皆称种 <lb ed="X" n="0620c23"/><lb ed="R051" n="0572b11"/>种者。如後弥勒偈中详明。</p><p xml:id="pX32p0620c2311" cb:place="inline">△六见涅槃。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0620c24"/><lb ed="R051" n="0572b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0620c2401">复见诸<persName>佛</persName>般涅槃者。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X32.0623.0621a" n="0621a"/> <lb ed="X" n="0621a01"/><lb ed="R051" n="0572b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0621a0101">复见彼土诸<persName>佛</persName>利生事<anchor xml:id="nkr_note_add_0621a0101" n="0621a0101"/><anchor xml:id="beg0621a0101" n="0621a0101"/>已<anchor xml:id="end0621a0101"/>。示涅槃等。涅槃。此云圆 <lb ed="X" n="0621a02"/><lb ed="R051" n="0572b14"/>寂。亦云灭度。即三德秘藏。</p><p xml:id="pX32p0621a0211" cb:place="inline">△七见起塔。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0621a03"/><lb ed="R051" n="0572b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0621a0301">复见诸<persName>佛</persName>般涅槃後以<persName>佛</persName>舍利起七宝塔。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0621a04"/><lb ed="R051" n="0572b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0621a0401">复见彼土<persName>佛</persName>灭度後。复遗舍利。令後学因舍利作 <lb ed="X" n="0621a05"/><lb ed="R051" n="0572b17"/>众多<persName>佛</persName>事。使法久住等。舍利。此云灵骨。梵语塔婆。 <lb ed="X" n="0621a06"/><lb ed="R051" n="0572b18"/>或云窣堵波。此云方坟。亦名圆冢。如上所见。四圣 <lb ed="X" n="0621a07"/><lb ed="R051" n="0573a01"/>六凡。但约一东方。虽曰万八千。理实无尽。此亦就 <lb ed="X" n="0621a08"/><lb ed="R051" n="0573a02"/>今。因<persName>佛</persName>光所见。有如是也。<persName>如来</persName>现瑞。以为发起竟。</p> <lb ed="X" n="0621a09"/><lb ed="R051" n="0573a03"/><p xml:id="pX32p0621a0901">△三会众疑念是何因缘。分二。一弥勒疑念。分三。 <lb ed="X" n="0621a10"/><lb ed="R051" n="0573a04"/>一正疑念。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0621a11"/><lb ed="R051" n="0573a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0621a1101">尔时弥勒菩萨作是念<note place="inline">至</note>以何因缘而有此瑞。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0621a12"/><lb ed="R051" n="0573a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0621a1201">上是<persName>如来</persName>以光。引发众疑。此是弥勒以疑。增长众 <lb ed="X" n="0621a13"/><lb ed="R051" n="0573a07"/>疑也。尔时者。即放光现瑞之时。弥勒作念。谓此光 <lb ed="X" n="0621a14"/><lb ed="R051" n="0573a08"/>何因而放。此瑞何缘而现也。神者。威灵不测。变者。 <lb ed="X" n="0621a15"/><lb ed="R051" n="0573a09"/>隐显难知。神变相即光中所见者也。因缘者。本起 <lb ed="X" n="0621a16"/><lb ed="R051" n="0573a10"/>为因。外助为缘。即今日所有機教相扣之因缘也。 <lb ed="X" n="0621a17"/><lb ed="R051" n="0573a11"/><persName>如来</persName>见诸二乘淘汰<anchor xml:id="nkr_note_add_0621a1701" n="0621a1701"/><anchor xml:id="beg0621a1701" n="0621a1701"/>已<anchor xml:id="end0621a1701"/>成。将欲显发一大事为因。 <lb ed="X" n="0621a18"/><lb ed="R051" n="0573a12"/>以至放光现瑞。为引起大教之缘故也。此因缘若 <lb ed="X" n="0621a19"/><lb ed="R051" n="0573a13"/>非弥勒疑问。则此殊勝利益。从何显发。故弥勒此 <lb ed="X" n="0621a20"/><lb ed="R051" n="0573a14"/>番作用。亦非小小。</p><p xml:id="pX32p0621a2008" cb:place="inline">△问。会中八万大士。何故独弥 <lb ed="X" n="0621a21"/><lb ed="R051" n="0573a15"/>勒致疑发问。而忖答独念文殊。岂此外诸大士。独 <lb ed="X" n="0621a22"/><lb ed="R051" n="0573a16"/>不能问答邪。答。若以事论。两大士同于灯明<persName>佛</persName>时。 <lb ed="X" n="0621a23"/><lb ed="R051" n="0573a17"/>共见此瑞。共闻此法。则今之问答。无不响应。约理。 <lb ed="X" n="0621a24"/><lb ed="R051" n="0573a18"/>弥勒主识。即人人之弥勒也。显此妙法断非识识。 <pb ed="X" xml:id="X32.0623.0621b" n="0621b"/> <lb ed="X" n="0621b01"/><lb ed="R051" n="0573b01"/>故托弥勒腾疑而问也。文殊即大智。亦乃人人之 <lb ed="X" n="0621b02"/><lb ed="R051" n="0573b02"/>文殊也。而此妙法唯智能了。故独念文殊能答也。 <lb ed="X" n="0621b03"/><lb ed="R051" n="0573b03"/>更知此段文词。乃集经者。以意逆志。详明之耳。</p><p xml:id="pX32p0621b0319" cb:place="inline">△ <lb ed="X" n="0621b04"/><lb ed="R051" n="0573b04"/>二当问谁。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0621b05"/><lb ed="R051" n="0573b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0621b0501">今<persName>佛</persName><persName>世尊</persName>入于三昧<note place="inline">至</note>当以问谁谁能答者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0621b06"/><lb ed="R051" n="0573b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0621b0601">弥勒欲为会众发明此光所为因缘事。必形言致 <lb ed="X" n="0621b07"/><lb ed="R051" n="0573b07"/>问。然所见事。既稀有难思。而能晓之人。唯<persName>佛</persName>可答。 <lb ed="X" n="0621b08"/><lb ed="R051" n="0573b08"/><persName>佛</persName>今<anchor xml:id="nkr_note_add_0621b0801" n="0621b0801"/><anchor xml:id="beg0621b0801" n="0621b0801"/>已<anchor xml:id="end0621b0801"/>入三昧。吾将欲问谁。谁复能晓此不思议 <lb ed="X" n="0621b09"/><lb ed="R051" n="0573b09"/>事邪。此为结集人。冥揣弥勒有如是意。</p><p xml:id="pX32p0621b0916" cb:place="inline"><g ref="#CB17479">△</g>此处疑 <lb ed="X" n="0621b10"/><lb ed="R051" n="0573b10"/>议。妙在有<persName>佛</persName>不得问。有境不能说。往复筹量。吞吐 <lb ed="X" n="0621b11"/><lb ed="R051" n="0573b11"/>不得。正是会众于妙法。有豁然之機也。</p><p xml:id="pX32p0621b1116" cb:place="inline">△三忆文 <lb ed="X" n="0621b12"/><lb ed="R051" n="0573b12"/>殊。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0621b13"/><lb ed="R051" n="0573b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0621b1301">复作此念<note place="inline">至</note>必应见此稀有之相我今当问。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0621b14"/><lb ed="R051" n="0573b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0621b1401">文殊在会。智超群众。<anchor xml:id="nkr_note_add_0621b1401" n="0621b1401"/><anchor xml:id="beg0621b1401" n="0621b1401"/>已<anchor xml:id="end0621b1401"/>得称为法王子矣。况历侍 <lb ed="X" n="0621b15"/><lb ed="R051" n="0573b15"/>诸<persName>佛</persName>。<anchor xml:id="nkr_note_add_0621b1501" n="0621b1501"/><anchor xml:id="beg0621b1501" n="0621b1501"/>已<anchor xml:id="end0621b1501"/>经无量。此不思议稀有之相。必应见之。可 <lb ed="X" n="0621b16"/><lb ed="R051" n="0573b16"/>当吾问也。</p><p xml:id="pX32p0621b1605" cb:place="inline">△智乃转识之名。其体不二。若弥勒文 <lb ed="X" n="0621b17"/><lb ed="R051" n="0573b17"/>殊。判然有间。焉知曾近无量<persName>佛</persName>。又焉知曾见稀有 <lb ed="X" n="0621b18"/><lb ed="R051" n="0573b18"/>事。此又妙在复作念一句。若不作此念。必待定中 <lb ed="X" n="0621b19"/><lb ed="R051" n="0574a01"/>人。幾何时也。</p><p xml:id="pX32p0621b1906" cb:place="inline">△二会众疑念。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0621b20"/><lb ed="R051" n="0574a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0621b2001">尔时比丘比丘尼<note place="inline">至</note>是<persName>佛</persName>光明神通之相今当问谁。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0621b21"/><lb ed="R051" n="0574a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0621b2101">见闻既同。而疑念亦等。既见非常之相。必有非常 <lb ed="X" n="0621b22"/><lb ed="R051" n="0574a04"/>之想。想极而相自明。相明而智自朗。所以有疑必 <lb ed="X" n="0621b23"/><lb ed="R051" n="0574a05"/>悟。即得<persName>佛</persName>知见矣。自尔时弥勒下至此。皆集经人 <lb ed="X" n="0621b24"/><lb ed="R051" n="0574a06"/>悬叙。灵山会裡。比时有如是境界。如是见闻。如是 <pb ed="X" xml:id="X32.0623.0621c" n="0621c"/> <lb ed="X" n="0621c01"/><lb ed="R051" n="0574a07"/>疑念。使後人睹此。焕然在目。</p><p xml:id="pX32p0621c0112" cb:place="inline">△四弥勒因众而伸 <lb ed="X" n="0621c02"/><lb ed="R051" n="0574a08"/>请问。分二一长行。又二。一经家叙。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0621c03"/><lb ed="R051" n="0574a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0621c0301">尔时弥勒菩萨<note place="inline">至</note>及诸天龙鬼神等众会之心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0621c04"/><lb ed="R051" n="0574a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0621c0401">弥勒疑与会众疑。二疑有间。所谓同行不同步也。 <lb ed="X" n="0621c05"/><lb ed="R051" n="0574a11"/>弥勒记当補处。而引发大教。任所当施。迷态当似。 <lb ed="X" n="0621c06"/><lb ed="R051" n="0574a12"/>故作此疑也。然而会众之疑。实所未达。故此双叙。 <lb ed="X" n="0621c07"/><lb ed="R051" n="0574a13"/>一云欲自决。又云观众心。须知观众心。句为切当。 <lb ed="X" n="0621c08"/><lb ed="R051" n="0574a14"/>则圣教显彰。源案于此。</p><p xml:id="pX32p0621c0810" cb:place="inline">△二弥勒问。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0621c09"/><lb ed="R051" n="0574a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0621c0901">而问<name role="" type="person">文殊师利</name>言<note place="inline">至</note>悉见彼<persName>佛</persName>国界莊严。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0621c10"/><lb ed="R051" n="0574a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0621c1001">此略擧所见。而陈所疑也。详叙在下颂文。弥勒开 <lb ed="X" n="0621c11"/><lb ed="R051" n="0574a17"/>口。便曰。以何因缘。而有此瑞。意在为人发明此瑞 <lb ed="X" n="0621c12"/><lb ed="R051" n="0574a18"/>之所为因缘也。究文殊答处。但曰。曾见此瑞。放斯 <lb ed="X" n="0621c13"/><lb ed="R051" n="0574b01"/>光<anchor xml:id="nkr_note_add_0621c1301" n="0621c1301"/><anchor xml:id="beg0621c1301" n="0621c1301"/>已<anchor xml:id="end0621c1301"/>。即说大法。亦未明言何等因缘。必待<persName>如来</persName>出 <lb ed="X" n="0621c14"/><lb ed="R051" n="0574b02"/>定。始明示曰。我为一大事因缘。则知放光现瑞。原 <lb ed="X" n="0621c15"/><lb ed="R051" n="0574b03"/>为此作因缘也。然而弥勒必欲问文殊者。意在引 <lb ed="X" n="0621c16"/><lb ed="R051" n="0574b04"/>起曾见。出陈二家远本。以为今会之先声。若以表 <lb ed="X" n="0621c17"/><lb ed="R051" n="0574b05"/>法。即是始本冥契。将证究竟妙觉时。故有此翻酬 <lb ed="X" n="0621c18"/><lb ed="R051" n="0574b06"/>醋。</p><p xml:id="pX32p0621c1802" cb:place="inline">△二偈颂。分二。一颂问。又二。一问此土六瑞。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0621c19"/><lb ed="R051" n="0574b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0621c1901">于是弥勒菩萨欲褈宣此義以偈问曰。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0621c20"/><lb ed="R051" n="0574b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0621c2001">梵语伽陀。此云颂。亦云祗夜。伽陀颂前。祗夜起後。 <lb ed="X" n="0621c21"/><lb ed="R051" n="0574b09"/>天竺有散花贯花之说。如此土序後铭也。又随乐 <lb ed="X" n="0621c22"/><lb ed="R051" n="0574b10"/>欲不同。有乐散说。有乐章句者。再之随生解不同。 <lb ed="X" n="0621c23"/><lb ed="R051" n="0574b11"/>或于散说得解。或于章句得解者。亦是随利钝不 <lb ed="X" n="0621c24"/><lb ed="R051" n="0574b12"/>同。利者一闻即解。钝者再说方知也。以表慇勤重 <pb ed="X" xml:id="X32.0623.0622a" n="0622a"/> <lb ed="X" n="0622a01"/><lb ed="R051" n="0574b13"/>说。为众集前後不一故耳。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0622a02"/><lb ed="R051" n="0574b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0622a0201"><name role="" type="person">文殊师利</name>导师何故<note place="inline">至</note>身意快然得未曾有。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0622a03"/><lb ed="R051" n="0574b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0622a0301">此颂问近见本会妙事。于六瑞中。而不问说经入 <lb ed="X" n="0622a04"/><lb ed="R051" n="0574b16"/>定者。乃现相之本。而非相故。今但问有相瑞也。导 <lb ed="X" n="0622a05"/><lb ed="R051" n="0574b17"/>师者。<persName>如来</persName>以法。导利群生。引疲极而归宝所也。何 <lb ed="X" n="0622a06"/><lb ed="R051" n="0574b18"/>故。谓<persName>如来</persName>是何等缘故。今放是光。而现是瑞耶。旃 <lb ed="X" n="0622a07"/><lb ed="R051" n="0575a01"/>檀香风者。由花雨种种。则风亦成香。以是可悦众 <lb ed="X" n="0622a08"/><lb ed="R051" n="0575a02"/>心也。花既飘摇。雨必无尽。则地亦以此因缘。而严 <lb ed="X" n="0622a09"/><lb ed="R051" n="0575a03"/>净之也。身意快然者。此时会众。眼见圣境。耳闻殊 <lb ed="X" n="0622a10"/><lb ed="R051" n="0575a04"/>音。鼻嗅异香。身班圣例。意念妙法。所以咸皆欢喜 <lb ed="X" n="0622a11"/><lb ed="R051" n="0575a05"/>得未曾有也。馀皆如前释。</p><p xml:id="pX32p0622a1111" cb:place="inline">△二问他土众瑞。分六。 <lb ed="X" n="0622a12"/><lb ed="R051" n="0575a06"/>一颂见六趣众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0622a13"/><lb ed="R051" n="0575a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0622a1301">眉间光明照于东方<note place="inline">至</note>受报好醜于此悉见。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0622a14"/><lb ed="R051" n="0575a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0622a1401">此颂问远见他土妙事。以圆见诸土上下好醜。所 <lb ed="X" n="0622a15"/><lb ed="R051" n="0575a09"/>以奇特此一瑞也。众生。是能趣之人。生死。是所趣 <lb ed="X" n="0622a16"/><lb ed="R051" n="0575a10"/>之处。善恶。是能趣之因。受报。是所趣之果。土如金 <lb ed="X" n="0622a17"/><lb ed="R051" n="0575a11"/>色者。长行隐而颂彰也。光从毫现。是中道智。故色 <lb ed="X" n="0622a18"/><lb ed="R051" n="0575a12"/>黄也。既曰六道。曰生死。曰善恶。即是凡圣交参土。 <lb ed="X" n="0622a19"/><lb ed="R051" n="0575a13"/>而<persName>佛</persName>亦必说三乘矣。然此土此众生。岂分外别有 <lb ed="X" n="0622a20"/><lb ed="R051" n="0575a14"/><persName>如来</persName>。不过将现成心<persName>佛</persName>众生。特为显彰。故曰于此 <lb ed="X" n="0622a21"/><lb ed="R051" n="0575a15"/>悉见。此字最重。</p><p xml:id="pX32p0622a2107" cb:place="inline">△二颂闻<persName>佛</persName>说法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0622a22"/><lb ed="R051" n="0575a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0622a2201">又睹诸<persName>佛</persName>圣主狮子<note place="inline">至</note>照明<persName>佛</persName>法开悟众生。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0622a23"/><lb ed="R051" n="0575a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0622a2301">此颂见<persName>佛</persName>闻法瑞。诸<persName>佛</persName>。即万八千土之诸<persName>佛</persName>也。三 <lb ed="X" n="0622a24"/><lb ed="R051" n="0575a18"/>贤十圣。皆主于<persName>佛</persName>。故曰圣主。狮子。乃兽中王。吼时 <pb ed="X" xml:id="X32.0623.0622b" n="0622b"/> <lb ed="X" n="0622b01"/><lb ed="R051" n="0575b01"/>象王失威。群兽脑裂。表<persName>佛</persName>说法。魔外惊怖。示众十 <lb ed="X" n="0622b02"/><lb ed="R051" n="0575b02"/>力得无畏故。演说经典。微妙第一。如今<persName>佛</persName>说花严 <lb ed="X" n="0622b03"/><lb ed="R051" n="0575b03"/>也。故曰教诸菩萨等。双超真俗。曰淸净。纯谈实相。 <lb ed="X" n="0622b04"/><lb ed="R051" n="0575b04"/>曰柔软。其義难解。曰深妙。九界同益。曰乐闻。言各 <lb ed="X" n="0622b05"/><lb ed="R051" n="0575b05"/>于世界讲说正法者。如今<persName>佛</persName>现劣应身。说三乘法。 <lb ed="X" n="0622b06"/><lb ed="R051" n="0575b06"/>故说种种。说照明。说开悟。乃随機教也。</p><p xml:id="pX32p0622b0616" cb:place="inline">△三颂他 <lb ed="X" n="0622b07"/><lb ed="R051" n="0575b07"/>土三乘。分三。一声闻。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0622b08"/><lb ed="R051" n="0575b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0622b0801">若人遭苦厌老病死为说涅槃尽诸苦际。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0622b09"/><lb ed="R051" n="0575b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0622b0901">此颂见为三乘说法也。文具四谛。遭苦者。苦含因 <lb ed="X" n="0622b10"/><lb ed="R051" n="0575b10"/>果。集谛具矣。厌老死即道谛。涅槃即灭谛。遭苦者 <lb ed="X" n="0622b11"/><lb ed="R051" n="0575b11"/>必究其集。知因集有。深厌自生。故不集也。况老病 <lb ed="X" n="0622b12"/><lb ed="R051" n="0575b12"/>死。是真苦。皆属身根。既厌苦慕灭。故<persName>如来</persName>为说真 <lb ed="X" n="0622b13"/><lb ed="R051" n="0575b13"/>空涅槃。令苦际尽。依此修行。如後所谓求羊车出 <lb ed="X" n="0622b14"/><lb ed="R051" n="0575b14"/>火宅也。</p><p xml:id="pX32p0622b1404" cb:place="inline">△二缘觉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0622b15"/><lb ed="R051" n="0575b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0622b1501">若人有福曾供养<persName>佛</persName>志求勝法为说缘觉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0622b16"/><lb ed="R051" n="0575b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0622b1601">有福者。辟支百劫种福。较声闻。则曰有福。求勝法 <lb ed="X" n="0622b17"/><lb ed="R051" n="0575b17"/>者。谓深求勝妙之理。于声闻思增进也。为说者。即 <lb ed="X" n="0622b18"/><lb ed="R051" n="0575b18"/><persName>佛</persName>为说十二因缘。依此修行。如求鹿车出火宅也。 <lb ed="X" n="0622b19"/><lb ed="R051" n="0576a01"/>梵语辟支迦。此云缘觉。出有<persName>佛</persName>世。观十二因缘。觉 <lb ed="X" n="0622b20"/><lb ed="R051" n="0576a02"/>真谛理者。是也。亦名独觉。出无<persName>佛</persName>世。观化自悟者 <lb ed="X" n="0622b21"/><lb ed="R051" n="0576a03"/>也。</p><p xml:id="pX32p0622b2102" cb:place="inline">△三菩萨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0622b22"/><lb ed="R051" n="0576a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0622b2201">若有<persName>佛</persName>子修种种行求无上慧为净道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0622b23"/><lb ed="R051" n="0576a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0622b2301">菩萨有上求下化之心。而又能从<persName>佛</persName>转轮。绍<persName>佛</persName>家 <lb ed="X" n="0622b24"/><lb ed="R051" n="0576a06"/>业。故有子義。前曰若人。此曰<persName>佛</persName>子。则品类别矣。种 <pb ed="X" xml:id="X32.0623.0622c" n="0622c"/> <lb ed="X" n="0622c01"/><lb ed="R051" n="0576a07"/>种行者。谓求<persName>佛</persName>果时。修种种行。自利也。化众生时。 <lb ed="X" n="0622c02"/><lb ed="R051" n="0576a08"/>行种种行。利人也。则二利之间。六度齐修。万行毕。 <lb ed="X" n="0622c03"/><lb ed="R051" n="0576a09"/>具。<persName>佛</persName>即为说无上慧。令证斯道。如後所谓求牛车 <lb ed="X" n="0622c04"/><lb ed="R051" n="0576a10"/>出火宅也。净道者。不著有也。如度尽十二类。不见 <lb ed="X" n="0622c05"/><lb ed="R051" n="0576a11"/>有生可度。乃修而无修之妙道也。</p><p xml:id="pX32p0622c0514" cb:place="inline">△四颂结前开 <lb ed="X" n="0622c06"/><lb ed="R051" n="0576a12"/>後。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0622c07"/><lb ed="R051" n="0576a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0622c0701"><name role="" type="person">文殊师利</name>我住于此<note place="inline">至</note>如是众多今当略说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0622c08"/><lb ed="R051" n="0576a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0622c0801">此字事。即<name role="" type="person">灵鹫山</name>。理即入无量義处也。见闻等句 <lb ed="X" n="0622c09"/><lb ed="R051" n="0576a15"/>结前生後之词。若斯二字。结前所告也。及千亿等。 <lb ed="X" n="0622c10"/><lb ed="R051" n="0576a16"/>发後所陈也。谓我于光中。见闻圣凡之境。不止如 <lb ed="X" n="0622c11"/><lb ed="R051" n="0576a17"/>是。则有千万亿种。今试略言之也。</p><p xml:id="pX32p0622c1114" cb:place="inline">△五颂他土修 <lb ed="X" n="0622c12"/><lb ed="R051" n="0576a18"/>行。分三。一总问。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0622c13"/><lb ed="R051" n="0576b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0622c1301">我见彼土恒沙菩萨种种因缘而求<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0622c14"/><lb ed="R051" n="0576b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0622c1401">此总为发问之端。谓我于光中。见彼土有无数菩 <lb ed="X" n="0622c15"/><lb ed="R051" n="0576b03"/>萨。各有所行。无限因缘。而各欲求成正等觉也。</p><p xml:id="pX32p0622c1519" cb:place="inline">△ <lb ed="X" n="0622c16"/><lb ed="R051" n="0576b04"/>问。此言见恒沙菩萨者。然恒河横四十里。沙细如 <lb ed="X" n="0622c17"/><lb ed="R051" n="0576b05"/>面。今之所见。光中见。光外见耶。同时见。异时见耶。 <lb ed="X" n="0622c18"/><lb ed="R051" n="0576b06"/>若谓光中一时俱见。恒沙明数。不可计。种种明事。 <lb ed="X" n="0622c19"/><lb ed="R051" n="0576b07"/>不可尽。如是多人行种种事。无非欲求<persName>佛</persName>道也。万 <lb ed="X" n="0622c20"/><lb ed="R051" n="0576b08"/>八千土。境量非细。岂一目能见远大众多之人。而 <lb ed="X" n="0622c21"/><lb ed="R051" n="0576b09"/>一一事事。能分明不谬耶。答。井蛙不可语于海也。 <lb ed="X" n="0622c22"/><lb ed="R051" n="0576b10"/>凡情岂可测圣量哉。经不云乎。非思量分别之所 <lb ed="X" n="0622c23"/><lb ed="R051" n="0576b11"/>能解。唯<persName>佛</persName>与<persName>佛</persName>。乃能究尽。弥勒既居補处。岂有虚 <lb ed="X" n="0622c24"/><lb ed="R051" n="0576b12"/>妄。殊不知。此犹为少近言耳。弥勒此处。不免一翻 <pb ed="X" xml:id="X32.0623.0623a" n="0623a"/> <lb ed="X" n="0623a01"/><lb ed="R051" n="0576b13"/>漏逗。具眼者辩之。</p><p xml:id="pX32p0623a0108" cb:place="inline">△二别问。分六。一问施。又二。一 <lb ed="X" n="0623a02"/><lb ed="R051" n="0576b14"/>捨外财。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0623a03"/><lb ed="R051" n="0576b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0623a0301">或有行施金银珊瑚<note place="inline">至</note>栏楯花盖轩饰佈施。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0623a04"/><lb ed="R051" n="0576b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0623a0401">此论施财。金银等世之所宝。宝既能施。馀可知矣。 <lb ed="X" n="0623a05"/><lb ed="R051" n="0576b17"/>车。大夫所乘也。辇。天子之与也。奴婢。为驾驭之人。 <lb ed="X" n="0623a06"/><lb ed="R051" n="0576b18"/>今皆以欢喜施者。是欲别求上乘。为<persName>佛</persName>所歎也。驷 <lb ed="X" n="0623a07"/><lb ed="R051" n="0577a01"/>马等句。当居迴向<persName>佛</persName>道之上。以文皆为施车乘故。</p> <lb ed="X" n="0623a08"/><lb ed="R051" n="0577a02"/><p xml:id="pX32p0623a0801">△二捨身命。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0623a09"/><lb ed="R051" n="0577a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0623a0901">复见菩萨身肉手足<note place="inline">至</note>欣乐施与求<persName>佛</persName>智慧。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0623a10"/><lb ed="R051" n="0577a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0623a1001">此论施身命。世人所重者身。而不捨者命也。今一 <lb ed="X" n="0623a11"/><lb ed="R051" n="0577a05"/>一捨之不吝。而复曰欣乐施。是知<persName>佛</persName>道重于身。而 <lb ed="X" n="0623a12"/><lb ed="R051" n="0577a06"/>智慧勝于命。如此行人。若非我执破除。不能为也。 <lb ed="X" n="0623a13"/><lb ed="R051" n="0577a07"/>以妻子。列于身肉中者。见此亦是不易捨者。前谓 <lb ed="X" n="0623a14"/><lb ed="R051" n="0577a08"/>因缘相貌及信解。俱言种种者。由诸度皆通具也。 <lb ed="X" n="0623a15"/><lb ed="R051" n="0577a09"/>如佈施。以捨心为因。内外财施为缘。是为佈施中 <lb ed="X" n="0623a16"/><lb ed="R051" n="0577a10"/>因缘也。然能施之人。若不信不解。岂堪以内外财。 <lb ed="X" n="0623a17"/><lb ed="R051" n="0577a11"/>遍施一切。则能施者。即具种种信解矣。正行施时。 <lb ed="X" n="0623a18"/><lb ed="R051" n="0577a12"/>所求者不一。而能施者。必随处随时。方便成就。是 <lb ed="X" n="0623a19"/><lb ed="R051" n="0577a13"/>则有种种相貌矣。施度如是。则诸度亦然。故曰种 <lb ed="X" n="0623a20"/><lb ed="R051" n="0577a14"/>种等。行菩萨道。</p><p xml:id="pX32p0623a2007" cb:place="inline">△二问戒。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0623a21"/><lb ed="R051" n="0577a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0623a2101"><name role="" type="person">文殊师利</name>我见诸王<note place="inline">至</note>剃除鬚发而披法服。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0623a22"/><lb ed="R051" n="0577a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0623a2201">天台云。在家施易戒难。出家施难戒易。故约比丘 <lb ed="X" n="0623a23"/><lb ed="R051" n="0577a17"/>明戒也。</p><p xml:id="pX32p0623a2304" cb:place="inline">△王最尊也。求出家。知复有尊于<anchor xml:id="nkr_note_add_0623a2301" n="0623a2301"/><anchor xml:id="beg0623a2301" n="0623a2301"/>己<anchor xml:id="end0623a2301"/>者也。 <lb ed="X" n="0623a24"/><lb ed="R051" n="0577a18"/>诣<persName>佛</persName>问道。即发大心。为趣<persName>佛</persName>果之真因。因真则至 <pb ed="X" xml:id="X32.0623.0623b" n="0623b"/> <lb ed="X" n="0623b01"/><lb ed="R051" n="0577b01"/>乐可捨。故云捨宫殿等。剃发披衣。使身心不二。可 <lb ed="X" n="0623b02"/><lb ed="R051" n="0577b02"/>易入道。妙莊王案于此。凡光中所见。菩萨修行。与 <lb ed="X" n="0623b03"/><lb ed="R051" n="0577b03"/>後文符合者多。盖此是见处。後即行处也。馀皆准 <lb ed="X" n="0623b04"/><lb ed="R051" n="0577b04"/>此。</p><p xml:id="pX32p0623b0402" cb:place="inline">△三问忍。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0623b05"/><lb ed="R051" n="0577b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0623b0501">或见菩萨而作比丘独处闲静乐诵经典。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0623b06"/><lb ed="R051" n="0577b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0623b0601">天台云。忍有三种。作比丘是苦行忍。处闲静是生 <lb ed="X" n="0623b07"/><lb ed="R051" n="0577b07"/>忍。乐诵经是第一義忍。</p><p xml:id="pX32p0623b0710" cb:place="inline"><g ref="#CB17479">△</g>既曰见菩萨。而又曰作 <lb ed="X" n="0623b08"/><lb ed="R051" n="0577b08"/>比丘。此正见种种相貌行菩萨道之实处。闲静为 <lb ed="X" n="0623b09"/><lb ed="R051" n="0577b09"/>修忍之因缘。乐诵经。即忍门中信解也。则从地涌 <lb ed="X" n="0623b10"/><lb ed="R051" n="0577b10"/>出者。谓志乐于静处。捨大众愦闹。案于此。</p><p xml:id="pX32p0623b1017" cb:place="inline">△四问 <lb ed="X" n="0623b11"/><lb ed="R051" n="0577b11"/>精进。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0623b12"/><lb ed="R051" n="0577b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0623b1201">又见菩萨勇猛精进入于深山思惟<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0623b13"/><lb ed="R051" n="0577b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0623b1301">天台云。深山可畏。非窳怯者所居。唯勇进能安之。 <lb ed="X" n="0623b14"/><lb ed="R051" n="0577b14"/>傍若无物。思惟实相。念念不休。求<persName>佛</persName>道也。</p><p xml:id="pX32p0623b1417" cb:place="inline">△勇猛。 <lb ed="X" n="0623b15"/><lb ed="R051" n="0577b15"/>是精进中相貌。入深山。为行精进之因缘。思惟<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0623b16"/><lb ed="R051" n="0577b16"/>道。始是信解。提婆达多品云。採果汲水。拾薪设食。 <lb ed="X" n="0623b17"/><lb ed="R051" n="0577b17"/>勤求妙法。无有懈倦。案于此。</p><p xml:id="pX32p0623b1712" cb:place="inline">△五问禅定。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0623b18"/><lb ed="R051" n="0577b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0623b1801">又见離欲常处空闲深修禅定得五神通。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0623b19"/><lb ed="R051" n="0578a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0623b1901">禅名正受。以不受一切诸受故。離欲者。正受也。处 <lb ed="X" n="0623b20"/><lb ed="R051" n="0578a02"/>空闲。境寂也。修深禅。心空也。境寂心空。而神通自 <lb ed="X" n="0623b21"/><lb ed="R051" n="0578a03"/>得。故曰。深修禅定得五神通。離欲。即禅定中信解。 <lb ed="X" n="0623b22"/><lb ed="R051" n="0578a04"/>处空闲。是修定之因缘。得通。乃相貌也。通有六。一 <lb ed="X" n="0623b23"/><lb ed="R051" n="0578a05"/>天眼。二天耳。三他心。四宿命。五神境。六漏尽。今言 <lb ed="X" n="0623b24"/><lb ed="R051" n="0578a06"/>五通。由菩萨漏未尽故。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X32.0623.0623c" n="0623c"/> <lb ed="X" n="0623c01"/><lb ed="R051" n="0578a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0623c0101">又见菩萨安禅合掌以千万偈赞诸法王。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0623c02"/><lb ed="R051" n="0578a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0623c0201">此所谓不起灭定。现诸威仪。安禅。内心<anchor xml:id="nkr_note_add_0623c0201" n="0623c0201"/><anchor xml:id="beg0623c0201" n="0623c0201"/>已<anchor xml:id="end0623c0201"/>寂。合掌。 <lb ed="X" n="0623c03"/><lb ed="R051" n="0578a09"/>外貌必谨。复以偈赞法王。亦定深成就也。分别功 <lb ed="X" n="0623c04"/><lb ed="R051" n="0578a10"/>德品中。诸菩萨以妙音声。歌无量颂。赞歎诸<persName>佛</persName>。案 <lb ed="X" n="0623c05"/><lb ed="R051" n="0578a11"/>于此。</p><p xml:id="pX32p0623c0503" cb:place="inline">△六问般若。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0623c06"/><lb ed="R051" n="0578a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0623c0601">复见<anchor xml:id="nkr_note_add_0623c0601" n="0623c0601"/><anchor xml:id="beg0623c0601" n="0623c0601"/>菩<anchor xml:id="end0623c0601"/>萨智深志固能问诸<persName>佛</persName>闻悉受持。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0623c07"/><lb ed="R051" n="0578a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0623c0701">天台云。智深者。慧穷理本也。志固者。誓愿廣大也。 <lb ed="X" n="0623c08"/><lb ed="R051" n="0578a14"/>此即二种莊严。能问能持。</p><p xml:id="pX32p0623c0811" cb:place="inline">△问。而能受。足见智深。 <lb ed="X" n="0623c09"/><lb ed="R051" n="0578a15"/>受而能持。由其志固。此又见弥勒见之明知之切 <lb ed="X" n="0623c10"/><lb ed="R051" n="0578a16"/>也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0623c11"/><lb ed="R051" n="0578a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0623c1101">又见<persName>佛</persName>子定慧具足<note place="inline">至</note>破魔兵众而击法鼓。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0623c12"/><lb ed="R051" n="0578a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0623c1201">定慧二种。别圆地住。方乃具足。无量喩。即以种种 <lb ed="X" n="0623c13"/><lb ed="R051" n="0578b01"/>方便。于诸教中。引无量譬喩。助显第一義也。化诸 <lb ed="X" n="0623c14"/><lb ed="R051" n="0578b02"/>菩萨。辗转化他也。魔罗。此云杀者。有烦恼魔五阴 <lb ed="X" n="0623c15"/><lb ed="R051" n="0578b03"/>魔天魔死魔。而菩萨以智慧利剑。一一能破魔退。 <lb ed="X" n="0623c16"/><lb ed="R051" n="0578b04"/>而法论可转。故曰击法鼓也。又菩萨说法。以梵音 <lb ed="X" n="0623c17"/><lb ed="R051" n="0578b05"/>声。警悟一切。有击鼓義。前是自利。此属利他。智深 <lb ed="X" n="0623c18"/><lb ed="R051" n="0578b06"/>志固。是说法因缘。闻悉受持。即信解也。破魔击鼓。 <lb ed="X" n="0623c19"/><lb ed="R051" n="0578b07"/>是相貌也。持品中。诸菩萨发愿弘经。谓我等敬信 <lb ed="X" n="0623c20"/><lb ed="R051" n="0578b08"/><persName>佛</persName>。当著忍辱铠。为说此经故。案于此。</p><p xml:id="pX32p0623c2015" cb:place="inline">△三杂问。分 <lb ed="X" n="0623c21"/><lb ed="R051" n="0578b09"/>七。一问禅定。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0623c22"/><lb ed="R051" n="0578b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0623c2201">又见菩萨寂然晏默天龙恭敬不以为喜。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0623c23"/><lb ed="R051" n="0578b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0623c2301">前以六度次第致问。弗克尽吾所见也。吾又见有 <lb ed="X" n="0623c24"/><lb ed="R051" n="0578b12"/>种种人。行种种事。如有寂然入定。天龙致敬。而不 <pb ed="X" xml:id="X32.0623.0624a" n="0624a"/> <lb ed="X" n="0624a01"/><lb ed="R051" n="0578b13"/>为喜者。</p><p xml:id="pX32p0624a0104" cb:place="inline">△正居此时。尙不见有我。焉复知有天龙 <lb ed="X" n="0624a02"/><lb ed="R051" n="0578b14"/>恭敬耶。尙不循乎真。焉复有以恭敬我者为喜哉。 <lb ed="X" n="0624a03"/><lb ed="R051" n="0578b15"/>如此深定。可为妙法之真宅也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0624a04"/><lb ed="R051" n="0578b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0624a0401">又见菩萨处林放光济地狱苦令入<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0624a05"/><lb ed="R051" n="0578b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0624a0501">此又见深禅济世。处林者。明定处也。放光者。定深 <lb ed="X" n="0624a06"/><lb ed="R051" n="0578b18"/>融泄也。济地狱。乃心细境融。苦动悲应也。令入<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0624a07"/><lb ed="R051" n="0579a01"/>道。即转苦乐于无间。摄彼归真也。此与上节。俱属 <lb ed="X" n="0624a08"/><lb ed="R051" n="0579a02"/>禅定。上是定体。此为定中妙应。</p><p xml:id="pX32p0624a0813" cb:place="inline">△二问精进。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0624a09"/><lb ed="R051" n="0579a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0624a0901">又见<persName>佛</persName>子未尝睢眠经行林中勤求<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0624a10"/><lb ed="R051" n="0579a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0624a1001">睡人之所欲。不睡则品格异矣。经行。非遣睡也。志 <lb ed="X" n="0624a11"/><lb ed="R051" n="0579a05"/>在<persName>佛</persName>道。可谓精勤不倦矣。心神昏昧。为睡。六识暗 <lb ed="X" n="0624a12"/><lb ed="R051" n="0579a06"/>塞。为眠。不睡而但经行。即与般舟念<persName>佛</persName>三昧同。</p><p xml:id="pX32p0624a1219" cb:place="inline">△ <lb ed="X" n="0624a13"/><lb ed="R051" n="0579a07"/>三问净戒。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0624a14"/><lb ed="R051" n="0579a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0624a1401">又见具戒威仪无缺净如宝珠以求<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0624a15"/><lb ed="R051" n="0579a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0624a1501">大论明十戒。一不缺。二不破。三不穿。四不杂。五随 <lb ed="X" n="0624a16"/><lb ed="R051" n="0579a10"/>道。六无著。七智所赞。八自在。九随定。十具足。即究 <lb ed="X" n="0624a17"/><lb ed="R051" n="0579a11"/>竟也。今言不缺。是首戒。净如宝珠。是第十。擧始终 <lb ed="X" n="0624a18"/><lb ed="R051" n="0579a12"/>以摄馀也。菩萨以此严护威仪。求<persName>佛</persName>道也。</p><p xml:id="pX32p0624a1817" cb:place="inline">△四问 <lb ed="X" n="0624a19"/><lb ed="R051" n="0579a13"/>忍辱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0624a20"/><lb ed="R051" n="0579a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0624a2001">又见<persName>佛</persName>子住忍辱力<note place="inline">至</note>皆悉能忍以求<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0624a21"/><lb ed="R051" n="0579a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0624a2101">天台云。内心能安。忍外所辱。故名忍辱。有二种。一 <lb ed="X" n="0624a22"/><lb ed="R051" n="0579a16"/>者生忍。又二。谓于恭敬供养中。能忍不著。则不生 <lb ed="X" n="0624a23"/><lb ed="R051" n="0579a17"/>憍逸。二于嗔打骂詈。及蚊蚋等能忍。则不生嗔恼。 <lb ed="X" n="0624a24"/><lb ed="R051" n="0579a18"/>二者法忍。亦二。一者非心法。即寒热风雨饥渴老 <pb ed="X" xml:id="X32.0623.0624b" n="0624b"/> <lb ed="X" n="0624b01"/><lb ed="R051" n="0579b01"/>病等。二者心法。即嗔欲慢诸邪见等。于此二法。能 <lb ed="X" n="0624b02"/><lb ed="R051" n="0579b02"/>忍不动。是名法忍。言忍力者。力即量也。非宽宏阔 <lb ed="X" n="0624b03"/><lb ed="R051" n="0579b03"/>达志力精锐者难忍。初句是能忍之人。下是所忍 <lb ed="X" n="0624b04"/><lb ed="R051" n="0579b04"/>之境。常不轻案于此。</p><p xml:id="pX32p0624b0409" cb:place="inline">△五复问禅。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0624b05"/><lb ed="R051" n="0579b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0624b0501">又见菩萨離诸戏笑<note place="inline">至</note>亿千万岁以求<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0624b06"/><lb ed="R051" n="0579b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0624b0601">天台云。離戏。即却掉悔盖。離痴除嗔盖。近智除疑 <lb ed="X" n="0624b07"/><lb ed="R051" n="0579b07"/>盖。除乱却贪盖。摄念除睡盖。此为除五盖也。亿千 <lb ed="X" n="0624b08"/><lb ed="R051" n="0579b08"/>万岁。明定深。以此深定。而求<persName>佛</persName>道。其志力何等勇 <lb ed="X" n="0624b09"/><lb ed="R051" n="0579b09"/>锐。</p><p xml:id="pX32p0624b0902" cb:place="inline">△问。弥勒因光睹瑞。见在一时。何言亿千万岁 <lb ed="X" n="0624b10"/><lb ed="R051" n="0579b10"/>邪。答。此诸行相。皆弥勒旧时行径。一见即通。何疑 <lb ed="X" n="0624b11"/><lb ed="R051" n="0579b11"/>碍之有。</p><p xml:id="pX32p0624b1104" cb:place="inline">△六问檀度。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0624b12"/><lb ed="R051" n="0579b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0624b1201">或见菩萨肴膳饮食<note place="inline">至</note>欢喜无厌求无上道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0624b13"/><lb ed="R051" n="0579b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0624b1301">此又见行施者。所作种种。初施饮食汤药。既曰百 <lb ed="X" n="0624b14"/><lb ed="R051" n="0579b14"/>种。是无所不具也。曰。名衣犹为有價。甚至有无價 <lb ed="X" n="0624b15"/><lb ed="R051" n="0579b15"/>者。亦以之供<persName>佛</persName>施僧。再之房舍。日千万亿。可谓廣 <lb ed="X" n="0624b16"/><lb ed="R051" n="0579b16"/>矣。皆以栴檀众宝为严饰。可谓美丽极矣。一一舍 <lb ed="X" n="0624b17"/><lb ed="R051" n="0579b17"/>中。皆有众妙卧具。亦可谓周足尽矣。加之。有花果 <lb ed="X" n="0624b18"/><lb ed="R051" n="0579b18"/>园林流泉浴池。则擧止无不如意矣。如是四事。皆 <lb ed="X" n="0624b19"/><lb ed="R051" n="0580a01"/>微而不粗。妙而不染。一以欢喜无厌施之。无非欲 <lb ed="X" n="0624b20"/><lb ed="R051" n="0580a02"/>祈满足菩提道也。</p><p xml:id="pX32p0624b2008" cb:place="inline">△七问般若。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0624b21"/><lb ed="R051" n="0580a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0624b2101">或有菩萨说寂灭法种种教诏无数众生。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0624b22"/><lb ed="R051" n="0580a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0624b2201">此又见行般若人。种种方便求<persName>佛</persName>道者。寂灭法中。 <lb ed="X" n="0624b23"/><lb ed="R051" n="0580a05"/>言语道断。复有何说。今谓种种教诏。又曰无数众 <lb ed="X" n="0624b24"/><lb ed="R051" n="0580a06"/>生。是以方便慧。无说示说。巧逗群機。可谓善说法 <pb ed="X" xml:id="X32.0623.0624c" n="0624c"/> <lb ed="X" n="0624c01"/><lb ed="R051" n="0580a07"/>要者也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0624c02"/><lb ed="R051" n="0580a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0624c0201">或见菩萨观诸法性无有二相犹如虚空。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0624c03"/><lb ed="R051" n="0580a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0624c0301">诸法性。即妙性也。无二相。即实相也。以此性观此 <lb ed="X" n="0624c04"/><lb ed="R051" n="0580a10"/>相。可谓融二谛于真空。故曰如虚空。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0624c05"/><lb ed="R051" n="0580a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0624c0501">又见<persName>佛</persName>子心无所著以此妙慧求无上道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0624c06"/><lb ed="R051" n="0580a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0624c0601">无著者。空有二俱離也。既不著于空有。则是心无 <lb ed="X" n="0624c07"/><lb ed="R051" n="0580a13"/>住。无住之心。方为妙慧。以此慧求<persName>佛</persName>妙智。可谓水 <lb ed="X" n="0624c08"/><lb ed="R051" n="0580a14"/>投水矣。</p><p xml:id="pX32p0624c0804" cb:place="inline">△六颂<persName>佛</persName>入涅槃。分二。一明起塔供养。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0624c09"/><lb ed="R051" n="0580a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0624c0901"><name role="" type="person">文殊师利</name>又有菩萨<persName>佛</persName>灭度後供养舍利。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0624c10"/><lb ed="R051" n="0580a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0624c1001">前来见诸菩萨。虽有种种因缘等。廣行六度万行。 <lb ed="X" n="0624c11"/><lb ed="R051" n="0580a17"/>是<persName>佛</persName>住世时。依<persName>佛</persName>化仪。猛力修习。求无上道者。此 <lb ed="X" n="0624c12"/><lb ed="R051" n="0580a18"/>又见<persName>佛</persName>灭後。念报<persName>佛</persName>恩。为供舍利。则又见一翻行 <lb ed="X" n="0624c13"/><lb ed="R051" n="0580b01"/>径。故此重呼文殊而问之也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0624c14"/><lb ed="R051" n="0580b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0624c1401">又见<persName>佛</persName>子造诸塔庙<note place="inline">至</note>香花伎乐常以供养。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0624c15"/><lb ed="R051" n="0580b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0624c1501">塔以供养舍利。而庙以供形像也。以无数恒沙记。 <lb ed="X" n="0624c16"/><lb ed="R051" n="0580b04"/>则万八千土中。诸<persName>佛</persName>舍利。亦应无数。严饰国界者。 <lb ed="X" n="0624c17"/><lb ed="R051" n="0580b05"/>由塔多则国土自严。而其量纵廣可知也。一塔有 <lb ed="X" n="0624c18"/><lb ed="R051" n="0580b06"/>千幢幡。皆贯珠作幔。露幔者。即塔外张施也。铃和 <lb ed="X" n="0624c19"/><lb ed="R051" n="0580b07"/>鸣者。塔既无数。铃多可知。风动齐声。故曰和鸣。此 <lb ed="X" n="0624c20"/><lb ed="R051" n="0580b08"/>皆明塔庙莊严。为菩萨之所供养也。诸天下。又明 <lb ed="X" n="0624c21"/><lb ed="R051" n="0580b09"/>人天八部亦如是供养。</p><p xml:id="pX32p0624c2110" cb:place="inline">△二明塔严国界。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0624c22"/><lb ed="R051" n="0580b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0624c2201"><name role="" type="person">文殊师利</name>诸<persName>佛</persName>子等<note place="inline">至</note>如天树王其花开敷。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0624c23"/><lb ed="R051" n="0580b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0624c2301">严饰塔庙。本为供舍利也。由塔庙奇丽。故国界殊 <lb ed="X" n="0624c24"/><lb ed="R051" n="0580b12"/>妙。此不严而严也。天树者。名波利质多罗。此云圆 <pb ed="X" xml:id="X32.0623.0625a" n="0625a"/> <lb ed="X" n="0625a01"/><lb ed="R051" n="0580b13"/>生。高五百由旬。枝葉布五十由旬。花香亦遍五十 <lb ed="X" n="0625a02"/><lb ed="R051" n="0580b14"/>由旬。其根茎花果等生时。<name role="" type="person">阎浮提</name>树。一切俱生。故 <lb ed="X" n="0625a03"/><lb ed="R051" n="0580b15"/>曰树王。今谓塔严国土。如树花之开敷。极周极遍。 <lb ed="X" n="0625a04"/><lb ed="R051" n="0580b16"/>为殊为妙也。颂问<anchor xml:id="nkr_note_add_0625a0401" n="0625a0401"/><anchor xml:id="beg0625a0401" n="0625a0401"/>已<anchor xml:id="end0625a0401"/>竟。</p><p xml:id="pX32p0625a0410" cb:place="inline">△二请答。分二一。擧疑事 <lb ed="X" n="0625a05"/><lb ed="R051" n="0580b17"/>以述请。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0625a06"/><lb ed="R051" n="0580b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0625a0601"><persName>佛</persName>放一光我及众会见此国界种种殊妙。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0625a07"/><lb ed="R051" n="0581a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0625a0701">此颂谓因所见而有所疑也。<persName>佛</persName>未放光。我等所见。 <lb ed="X" n="0625a08"/><lb ed="R051" n="0581a02"/>皆寻常也。今由于此光中见皆奇特殊勝。而众疑 <lb ed="X" n="0625a09"/><lb ed="R051" n="0581a03"/>似不容<anchor xml:id="nkr_note_add_0625a0901" n="0625a0901"/><anchor xml:id="beg0625a0901" n="0625a0901"/>己<anchor xml:id="end0625a0901"/>也。此界即本土。种种殊妙。即本土六瑞。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0625a10"/><lb ed="R051" n="0581a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0625a1001">诸<persName>佛</persName>神力智慧稀有<note place="inline">至</note>我等见此得未曾有。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0625a11"/><lb ed="R051" n="0581a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0625a1101">此方颂见他土诸<persName>佛</persName>神力两句。该在我等见此下。 <lb ed="X" n="0625a12"/><lb ed="R051" n="0581a06"/>照上。应云放一净光。照无量国。我及众会。见彼<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0625a13"/><lb ed="R051" n="0581a07"/>土。诸<persName>佛</persName>神力。智慧稀有。其意自显。前日万八千。约 <lb ed="X" n="0625a14"/><lb ed="R051" n="0581a08"/>众生现量。不出十八界境。此由诸<persName>佛</persName>神力。故曰无 <lb ed="X" n="0625a15"/><lb ed="R051" n="0581a09"/>量。谓我于此光中。所见十法界相。幷见诸菩萨。行 <lb ed="X" n="0625a16"/><lb ed="R051" n="0581a10"/>种种行。及见诸<persName>佛</persName>神力。智慧稀有。皆见所未见也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0625a17"/><lb ed="R051" n="0581a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0625a1701"><persName>佛</persName>子文殊愿决众疑。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0625a18"/><lb ed="R051" n="0581a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0625a1801">前皆问意。此文请答。谓如上所见两土之相。诚不 <lb ed="X" n="0625a19"/><lb ed="R051" n="0581a13"/>可思议。非尊力不能答也。唯愿速说。以决众疑。</p><p xml:id="pX32p0625a1919" cb:place="inline">△ <lb ed="X" n="0625a20"/><lb ed="R051" n="0581a14"/>二释伏难以明意。伏难者。天台谓。文殊虽居大智。 <lb ed="X" n="0625a21"/><lb ed="R051" n="0581a15"/>以弥勒乃補处之尊。岂容遽尔有答。况会中知此 <lb ed="X" n="0625a22"/><lb ed="R051" n="0581a16"/>事者不少。故拟四难推逊。以尽宾主之道。且文殊 <lb ed="X" n="0625a23"/><lb ed="R051" n="0581a17"/>踌躇不对。乃欲启会众之诚求耳。第一伏难。因弥 <lb ed="X" n="0625a24"/><lb ed="R051" n="0581a18"/>勒谓。愿决众疑。文殊意谓。众若有疑。自当发问。今 <pb ed="X" xml:id="X32.0623.0625b" n="0625b"/> <lb ed="X" n="0625b01"/><lb ed="R051" n="0581b01"/>众既不问。我何所决。弥勒潜知文殊有如此意。故 <lb ed="X" n="0625b02"/><lb ed="R051" n="0581b02"/>以偈请曰。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0625b03"/><lb ed="R051" n="0581b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0625b0301">四众欣仰瞻仁及我<persName>世尊</persName>何故放斯光明。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0625b04"/><lb ed="R051" n="0581b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0625b0401">今四众不问者。意所欣瞻。唯仁与我也。彼众意谓。 <lb ed="X" n="0625b05"/><lb ed="R051" n="0581b05"/><persName>世尊</persName>何故。今于眉间。放大光明。遍照东方万八千 <lb ed="X" n="0625b06"/><lb ed="R051" n="0581b06"/>土耶。此是弥勒潜知众心处。代此问也。文殊因而 <lb ed="X" n="0625b07"/><lb ed="R051" n="0581b07"/>又难云。众既同疑。我岂能答。待<persName>佛</persName>出定。自有分晓。 <lb ed="X" n="0625b08"/><lb ed="R051" n="0581b08"/>弥勒又请曰。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0625b09"/><lb ed="R051" n="0581b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0625b0901"><persName>佛</persName>子时答决疑令喜何所饶益演光明。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0625b10"/><lb ed="R051" n="0581b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0625b1001">时答者。及时而答也。谓会众正当笃疑欲决。实可 <lb ed="X" n="0625b11"/><lb ed="R051" n="0581b11"/>发药。幸勿推延失斯时节。此是弥勒急欲为人吐 <lb ed="X" n="0625b12"/><lb ed="R051" n="0581b12"/>露处。今众意谓。光既放<anchor xml:id="nkr_note_add_0625b1201" n="0625b1201"/><anchor xml:id="beg0625b1201" n="0625b1201"/>已<anchor xml:id="end0625b1201"/>。必有所演。但不知演斯 <lb ed="X" n="0625b13"/><lb ed="R051" n="0581b13"/>光时。令我等得何饶益。文殊难云。我与仁者。同居 <lb ed="X" n="0625b14"/><lb ed="R051" n="0581b14"/>学地。仁亦不妨共酌此事。何独推我。仁试谓之。是 <lb ed="X" n="0625b15"/><lb ed="R051" n="0581b15"/>何意也。故弥勒复曰。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0625b16"/><lb ed="R051" n="0581b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0625b1601"><persName>佛</persName>坐道场所得妙法为欲说此为当授记。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0625b17"/><lb ed="R051" n="0581b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0625b1701">坐道场。即菩提树下。成最正觉也。弥勒谓。我意正 <lb ed="X" n="0625b18"/><lb ed="R051" n="0581b18"/>在踌躇忖量。莫是欲说道场所得法耶。莫是化機 <lb ed="X" n="0625b19"/><lb ed="R051" n="0582a01"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0625b1901" n="0625b1901"/><anchor xml:id="beg0625b1901" n="0625b1901"/>已<anchor xml:id="end0625b1901"/>成。嘱咐妙法。而授记耶。文殊因此复为难云。據 <lb ed="X" n="0625b20"/><lb ed="R051" n="0582a02"/>仁所说。<persName>如来</persName>之意。得<anchor xml:id="nkr_note_add_0625b2001" n="0625b2001"/><anchor xml:id="beg0625b2001" n="0625b2001"/>已<anchor xml:id="end0625b2001"/>明矣。而众疑可释。又何须 <lb ed="X" n="0625b21"/><lb ed="R051" n="0582a03"/>繁辞复演耶。弥勒再请云。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0625b22"/><lb ed="R051" n="0582a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0625b2201">示诸<persName>佛</persName>土众宝严净及见诸<persName>佛</persName>此非小缘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0625b23"/><lb ed="R051" n="0582a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0625b2301">然<persName>如来</persName>今放此光。而示此相。皆不思议境也。不唯 <lb ed="X" n="0625b24"/><lb ed="R051" n="0582a06"/>见妙莊严土。而又见<persName>佛</persName>闻法。此岂小因缘耶。焉得 <pb ed="X" xml:id="X32.0623.0625c" n="0625c"/> <lb ed="X" n="0625c01"/><lb ed="R051" n="0582a07"/>以我犹豫之心。判决大事。文殊隐意。而弥勒显之。 <lb ed="X" n="0625c02"/><lb ed="R051" n="0582a08"/>此可谓宾主历然。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0625c03"/><lb ed="R051" n="0582a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0625c0301">文殊当知四众龙神瞻察仁者为说何等。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0625c04"/><lb ed="R051" n="0582a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0625c0401">此方结成请意。如谓仁不必过让。当知今会大众。 <lb ed="X" n="0625c05"/><lb ed="R051" n="0582a11"/>所瞻察者。唯仁而<anchor xml:id="nkr_note_add_0625c0501" n="0625c0501"/><anchor xml:id="beg0625c0501" n="0625c0501"/>已<anchor xml:id="end0625c0501"/>。仁当实说<persName>如来</persName>所为因缘。果 <lb ed="X" n="0625c06"/><lb ed="R051" n="0582a12"/>说妙法耶。果为授记耶。故曰为说何等。</p><p xml:id="pX32p0625c0616" cb:place="inline"><g ref="#CB17479">△</g>问。弥勒 <lb ed="X" n="0625c07"/><lb ed="R051" n="0582a13"/>颂中。于六凡<persName>佛</persName>果。何期甚略。于菩萨万行。何故其 <lb ed="X" n="0625c08"/><lb ed="R051" n="0582a14"/>详若此。答。今此一会。本为<g ref="#CB15081">策</g>进二乘。归于宝所。况 <lb ed="X" n="0625c09"/><lb ed="R051" n="0582a15"/>二乘疲怠。乐于三三昧久矣。惧道行难行。终不能 <lb ed="X" n="0625c10"/><lb ed="R051" n="0582a16"/>至一乘实境。且六凡<anchor xml:id="nkr_note_add_0625c1001" n="0625c1001"/><anchor xml:id="beg0625c1001" n="0625c1001"/>已<anchor xml:id="end0625c1001"/>为二乘厌弃之经。况<persName>佛</persName>果 <lb ed="X" n="0625c11"/><lb ed="R051" n="0582a17"/>尙远。何必详陈。但将光中所见之相。一一分明剖 <lb ed="X" n="0625c12"/><lb ed="R051" n="0582a18"/>露。曰<persName>佛</persName>子。曰菩萨。曰求<persName>佛</persName>道。求无上道。皆是傍敲 <lb ed="X" n="0625c13"/><lb ed="R051" n="0582b01"/>正击。意欲兴起二乘慕大之志。故<persName>如来</persName>出定。便语 <lb ed="X" n="0625c14"/><lb ed="R051" n="0582b02"/>舍利弗云。诸<persName>佛</persName>智慧。甚深无量。一切声闻辟支<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0625c15"/><lb ed="R051" n="0582b03"/>所不能知。则弥勒傍提。而<persName>如来</persName>正挈。师资同一密 <lb ed="X" n="0625c16"/><lb ed="R051" n="0582b04"/>機。意在此也。又须知光中所现之相。皆不外释迦 <lb ed="X" n="0625c17"/><lb ed="R051" n="0582b05"/>牟尼。地狱三涂中。是释迦牟尼。人天八部裡。是释 <lb ed="X" n="0625c18"/><lb ed="R051" n="0582b06"/>迦牟尼。声闻缘觉。幷六度行中。种种相貌者。皆释 <lb ed="X" n="0625c19"/><lb ed="R051" n="0582b07"/>迦牟尼。若有一事一人非释迦牟尼者。此光即不 <lb ed="X" n="0625c20"/><lb ed="R051" n="0582b08"/>能现。是知<persName>如来</persName>于东方一处。亲近供养一切诸<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0625c21"/><lb ed="R051" n="0582b09"/>行菩萨道。有如此者。则馀九方。无不如是。故谓娑 <lb ed="X" n="0625c22"/><lb ed="R051" n="0582b10"/>婆世界。无一芥子许。不是我捨身命处。则<persName>世尊</persName>从 <lb ed="X" n="0625c23"/><lb ed="R051" n="0582b11"/>因至果。始终皆现于白毫中明矣。</p><p xml:id="pX32p0625c2314" cb:place="inline">△五文殊拟古。 <lb ed="X" n="0625c24"/><lb ed="R051" n="0582b12"/>以致答问。分二。一长行。分四。一正唯忖答。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X32.0623.0626a" n="0626a"/> <lb ed="X" n="0626a01"/><lb ed="R051" n="0582b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0626a0101">尔时<name role="" type="person">文殊师利</name><note place="inline">至</note>吹大法螺击大法鼓演大法義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0626a02"/><lb ed="R051" n="0582b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0626a0201">此是文殊拟古明今必说大法。必授圣记也。唯思 <lb ed="X" n="0626a03"/><lb ed="R051" n="0582b15"/>唯。忖忖量。意谓。昔<persName>佛</persName>曾说是经。曾入是定。亦曾放 <lb ed="X" n="0626a04"/><lb ed="R051" n="0582b16"/>如是光。现如是瑞。後即说大法。显实开权。以昔较 <lb ed="X" n="0626a05"/><lb ed="R051" n="0582b17"/>今。必无二也。故出言明告之曰。如我唯忖。今日如 <lb ed="X" n="0626a06"/><lb ed="R051" n="0582b18"/>来。定非如前说三乘法也。定必欲说大法。雨大雨 <lb ed="X" n="0626a07"/><lb ed="R051" n="0583a01"/>等。法雨者。四十年前。随时灌漑。今必雨平等一味。 <lb ed="X" n="0626a08"/><lb ed="R051" n="0583a02"/>如後云。其雲所出一味之雨。是也。法螺者。乃号令 <lb ed="X" n="0626a09"/><lb ed="R051" n="0583a03"/>人天。前来以种种譬喩。诱引将导。今必以一音普 <lb ed="X" n="0626a10"/><lb ed="R051" n="0583a04"/>告。如後云。我是<persName>如来</persName><persName>应供</persName>等。是也。法鼓者。有警诫 <lb ed="X" n="0626a11"/><lb ed="R051" n="0583a05"/>義。从前击鼓。警令入方便城。破有漏惑。今必警入 <lb ed="X" n="0626a12"/><lb ed="R051" n="0583a06"/>宝所。攻破无明。如云今为汝等说最实事。是也。法 <lb ed="X" n="0626a13"/><lb ed="R051" n="0583a07"/>義者。前所演法。不是了義。今必演唱大法。如云唯 <lb ed="X" n="0626a14"/><lb ed="R051" n="0583a08"/>此一事实馀二则非真。是也。</p><p xml:id="pX32p0626a1412" cb:place="inline"><g ref="#CB17479">△</g>问。文殊本属大智。 <lb ed="X" n="0626a15"/><lb ed="R051" n="0583a09"/>然智无拟议。曷有唯忖。答。此亦宾主谦卑语也。二 <lb ed="X" n="0626a16"/><lb ed="R051" n="0583a10"/>大士既为唱导之首。所有言论。须各尽其态。不然。 <lb ed="X" n="0626a17"/><lb ed="R051" n="0583a11"/>则不成问答体度。若论智鉴。请观後答处自明。</p><p xml:id="pX32p0626a1719" cb:place="inline">△ <lb ed="X" n="0626a18"/><lb ed="R051" n="0583a12"/>二略曾见答。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0626a19"/><lb ed="R051" n="0583a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0626a1901">诸善男子我于过去<note place="inline">至</note>难信之法故现斯瑞。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0626a20"/><lb ed="R051" n="0583a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0626a2001">前以<anchor xml:id="nkr_note_add_0626a2001" n="0626a2001"/><anchor xml:id="beg0626a2001" n="0626a2001"/>己<anchor xml:id="end0626a2001"/>智唯忖。今以略曾见答。咸得闻知者。闻即 <lb ed="X" n="0626a21"/><lb ed="R051" n="0583a15"/>闻慧。知即思慧。难信者。即所修之第一義也。谓如 <lb ed="X" n="0626a22"/><lb ed="R051" n="0583a16"/>来欲。令一切人圆融三慧。故现斯瑞。</p><p xml:id="pX32p0626a2215" cb:place="inline">△三廣曾见 <lb ed="X" n="0626a23"/><lb ed="R051" n="0583a17"/>答。分三。一引一<persName>佛</persName>同。又三。一明时。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0626a24"/><lb ed="R051" n="0583a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0626a2401">诸善男子如过去无量无边不可思议阿僧祇劫。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X32.0623.0626b" n="0626b"/> <lb ed="X" n="0626b01"/><lb ed="R051" n="0583b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0626b0101">此正引古。以证今所见。是必说大法也。梵语阿僧 <lb ed="X" n="0626b02"/><lb ed="R051" n="0583b02"/>祇。此云无数。言无量无边。即远大劫。明时极远。以 <lb ed="X" n="0626b03"/><lb ed="R051" n="0583b03"/>大智观之。犹一日也。要解云。欲原光瑞。而推于无 <lb ed="X" n="0626b04"/><lb ed="R051" n="0583b04"/>数不思议劫者。此光此法。固始于无始。超乎数量 <lb ed="X" n="0626b05"/><lb ed="R051" n="0583b05"/>也。</p><p xml:id="pX32p0626b0502" cb:place="inline">△前谓于过去诸<persName>佛</persName>曾见。乃泛言也。今的指日 <lb ed="X" n="0626b06"/><lb ed="R051" n="0583b06"/>月灯时所见之实。故知文殊弥勒之所积。亦经如 <lb ed="X" n="0626b07"/><lb ed="R051" n="0583b07"/>是之无数劫矣。</p><p xml:id="pX32p0626b0707" cb:place="inline">△二标名。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0626b08"/><lb ed="R051" n="0583b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0626b0801">尔时有<persName>佛</persName>号日月灯明<note place="inline">至</note><persName>天人师</persName><persName>佛</persName><persName>世尊</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0626b09"/><lb ed="R051" n="0583b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0626b0901">此引最初灯明先权後实之仪。日月灯是别号。正 <lb ed="X" n="0626b10"/><lb ed="R051" n="0583b10"/>智如如曰日。大悲普阴为月。随機破惑曰灯。<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0626b11"/><lb ed="R051" n="0583b11"/>等十种。是通号。<persName>佛</persName><persName>佛</persName>皆具。今总略释。<persName>如来</persName>。无处妄 <lb ed="X" n="0626b12"/><lb ed="R051" n="0583b12"/>故。仿同先德号。<persName>应供</persName>。良福田故。堪为福田号。正遍 <lb ed="X" n="0626b13"/><lb ed="R051" n="0583b13"/>知。知法界故。遍知一切号。<persName>明行足</persName>。具三明故。果显 <lb ed="X" n="0626b14"/><lb ed="R051" n="0583b14"/>因德号。<persName>善逝</persName>。不还来故。妙住菩提号。<persName>世间解</persName>。知三 <lb ed="X" n="0626b15"/><lb ed="R051" n="0583b15"/>世间故。达偏通真号。<persName>无上士</persName>。无与等故。<persName>调御丈夫</persName>。 <lb ed="X" n="0626b16"/><lb ed="R051" n="0583b16"/>调他心故。摄化从道号。<persName>天人师</persName>。为众生眼故。应機 <lb ed="X" n="0626b17"/><lb ed="R051" n="0583b17"/>授法号。<persName>佛</persName>。三觉圆满故。觉悟归真号。<persName>世尊</persName>。具上十 <lb ed="X" n="0626b18"/><lb ed="R051" n="0583b18"/>德故。三界独觉号。</p><p xml:id="pX32p0626b1808" cb:place="inline">△三说法。又三。一说顿教同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0626b19"/><lb ed="R051" n="0584a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0626b1901">演说正法初善中善後善<note place="inline">至</note>具足淸白梵行之相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0626b20"/><lb ed="R051" n="0584a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0626b2001">上是名字同。此则说法同。演说正法。是总标。初中 <lb ed="X" n="0626b21"/><lb ed="R051" n="0584a03"/>後三皆曰善。即下所谓深远巧妙等意。善即美妙 <lb ed="X" n="0626b22"/><lb ed="R051" n="0584a04"/>也。即事含理。曰深达。即相会性。曰巧妙。理绝是非。 <lb ed="X" n="0626b23"/><lb ed="R051" n="0584a05"/>曰纯一。权实齐备。曰具足。能所不涉。曰淸白。修证 <lb ed="X" n="0626b24"/><lb ed="R051" n="0584a06"/>不染。曰梵行。然初中後三。法法皆具也。随擧一事 <pb ed="X" xml:id="X32.0623.0626c" n="0626c"/> <lb ed="X" n="0626c01"/><lb ed="R051" n="0584a07"/>必有三时。则<persName>佛</persName>五时施教。各教皆有三时也。此正 <lb ed="X" n="0626c02"/><lb ed="R051" n="0584a08"/><persName>如来</persName>说花严时。三七顿演。初中後三。一一所说。皆 <lb ed="X" n="0626c03"/><lb ed="R051" n="0584a09"/>称真妙性。随理随機。无不融入萨婆若海。故皆曰 <lb ed="X" n="0626c04"/><lb ed="R051" n="0584a10"/>善。是以義则深远。难测难知。语则巧妙。难闻难信 <lb ed="X" n="0626c05"/><lb ed="R051" n="0584a11"/>也。</p><p xml:id="pX32p0626c0502" cb:place="inline">△二开渐法同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0626c06"/><lb ed="R051" n="0584a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0626c0601">为求声闻者<note place="inline">至</note>为诸菩萨说应六波罗蜜。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0626c07"/><lb ed="R051" n="0584a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0626c0701">此为三乘说不了義权法也。声闻者。闻<persName>佛</persName>声教。得 <lb ed="X" n="0626c08"/><lb ed="R051" n="0584a14"/>道者也。四谛。即苦集灭道。四皆不虚。故曰谛。苦以 <lb ed="X" n="0626c09"/><lb ed="R051" n="0584a15"/>逼迫为性。三界上下。无不是苦。有三苦八苦。即世 <lb ed="X" n="0626c10"/><lb ed="R051" n="0584a16"/>间果也。集以招感为性。即十结使。幷本随烦恼聚 <lb ed="X" n="0626c11"/><lb ed="R051" n="0584a17"/>集。能招感苦果。即世间因也。灭即有馀涅槃。可证 <lb ed="X" n="0626c12"/><lb ed="R051" n="0584a18"/>为性。出三界。離分段生死。是出世间果也。道即三 <lb ed="X" n="0626c13"/><lb ed="R051" n="0584b01"/>十七品助道法。可修为性。能成灭谛之果。乃出世 <lb ed="X" n="0626c14"/><lb ed="R051" n="0584b02"/>间之因也。度生死等。即脱苦也。究竟等。即得乐也。 <lb ed="X" n="0626c15"/><lb ed="R051" n="0584b03"/>涅槃即三三昧。有馀涅槃。支<persName>佛</persName>。此云缘觉。观十二 <lb ed="X" n="0626c16"/><lb ed="R051" n="0584b04"/>缘。觉真谛理。故得此名。十二缘者。一无明。即最初 <lb ed="X" n="0626c17"/><lb ed="R051" n="0584b05"/>痴相。无所明了故。二行。造作名行。即前阴也。此为 <lb ed="X" n="0626c18"/><lb ed="R051" n="0584b06"/>过去二支因。三日识。即投胎八识。乃中阴位。四曰 <lb ed="X" n="0626c19"/><lb ed="R051" n="0584b07"/>名色。即在胎五阴。名即受想行识。色即色阴。五曰 <lb ed="X" n="0626c20"/><lb ed="R051" n="0584b08"/>六入。即出胎六根。乃现阴也。六曰触。六根初能触 <lb ed="X" n="0626c21"/><lb ed="R051" n="0584b09"/>境。未起欣厌时也。七曰受。即对境起欣厌时也。自 <lb ed="X" n="0626c22"/><lb ed="R051" n="0584b10"/>识至此。名现在五支果。八曰爱。指说诸欲境。未起 <lb ed="X" n="0626c23"/><lb ed="R051" n="0584b11"/>追求之时也。九曰取。即追求欲境之时也。十曰有。 <lb ed="X" n="0626c24"/><lb ed="R051" n="0584b12"/>即求之<anchor xml:id="nkr_note_add_0626c2401" n="0626c2401"/><anchor xml:id="beg0626c2401" n="0626c2401"/>已<anchor xml:id="end0626c2401"/>得也。自爱至此。为未来三支因。十一曰 <pb ed="X" xml:id="X32.0623.0627a" n="0627a"/> <lb ed="X" n="0627a01"/><lb ed="R051" n="0584b13"/>生。即後阴出胎为生也。十二曰老死。生死乃未来 <lb ed="X" n="0627a02"/><lb ed="R051" n="0584b14"/>二支果。忧悲苦恼。总为生死中苦相。是为十二因 <lb ed="X" n="0627a03"/><lb ed="R051" n="0584b15"/>缘。此即流转门。从无明灭。乃至忧悲苦恼灭。名还 <lb ed="X" n="0627a04"/><lb ed="R051" n="0584b16"/>灭门。即缘觉所修法也。菩萨修六度法。梵语波罗 <lb ed="X" n="0627a05"/><lb ed="R051" n="0584b17"/>蜜。此云到彼岸。一佈施。有三。谓财法无畏也。二持 <lb ed="X" n="0627a06"/><lb ed="R051" n="0584b18"/>戒。亦三。谓律仪善法众生也。三忍辱。有六。一力忍。 <lb ed="X" n="0627a07"/><lb ed="R051" n="0585a01"/>不能忘嗔。而但不报也。二忘忍雅量容物。处辱如 <lb ed="X" n="0627a08"/><lb ed="R051" n="0585a02"/>无也。三返忍。反<anchor xml:id="nkr_note_add_0627a0801" n="0627a0801"/><anchor xml:id="beg0627a0801" n="0627a0801"/>己<anchor xml:id="end0627a0801"/>自责。不犹人也。此三未必得理。 <lb ed="X" n="0627a09"/><lb ed="R051" n="0585a03"/>属事忍。四观忍。外人内身。皆达如梦也。五喜忍。喜 <lb ed="X" n="0627a10"/><lb ed="R051" n="0585a04"/>其辱者。成<anchor xml:id="nkr_note_add_0627a1001" n="0627a1001"/><anchor xml:id="beg0627a1001" n="0627a1001"/>己<anchor xml:id="end0627a1001"/>忍力。如力士试力而喜也。六慈忍。怜 <lb ed="X" n="0627a11"/><lb ed="R051" n="0585a05"/>彼辱者。愚痴所覆。发愿欲度也。後三者皆属理忍。 <lb ed="X" n="0627a12"/><lb ed="R051" n="0585a06"/>四精进。谓专而不杂曰精。勇而不遇曰进。五禅定。 <lb ed="X" n="0627a13"/><lb ed="R051" n="0585a07"/>此云静虑。有大小权实偏圆等禅。兹不繁引。六智 <lb ed="X" n="0627a14"/><lb ed="R051" n="0585a08"/>慧。有三。谓文字实相观照。此六为能趋之行。波罗 <lb ed="X" n="0627a15"/><lb ed="R051" n="0585a09"/>蜜。是所趋之理。菩萨主此。而廣行万行也。</p><p xml:id="pX32p0627a1517" cb:place="inline">△三皈 <lb ed="X" n="0627a16"/><lb ed="R051" n="0585a10"/>圆教同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0627a17"/><lb ed="R051" n="0585a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0627a1701">令得阿耨多罗三藐三菩提成一切种智。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0627a18"/><lb ed="R051" n="0585a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0627a1801">天台谓。能于一相寂灭相种种行相。能知能解。名 <lb ed="X" n="0627a19"/><lb ed="R051" n="0585a13"/>一切种智。即<persName>佛</persName>智也。古谓十因者。自尔时有<persName>佛</persName>至 <lb ed="X" n="0627a20"/><lb ed="R051" n="0585a14"/>此。即示生降迹名法相同因。</p><p xml:id="pX32p0627a2012" cb:place="inline">△二二万<persName>佛</persName>同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0627a21"/><lb ed="R051" n="0585a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0627a2101">次复有<persName>佛</persName>亦名日月灯明<note place="inline">至</note>所可说法初中後善。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0627a22"/><lb ed="R051" n="0585a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0627a2201">初引一<persName>佛</persName>。备擧顿渐。说法与今同。中间引二万<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0627a23"/><lb ed="R051" n="0585a17"/>但擧说顿。故言所可说法。後引一<persName>佛</persName>。但擧开渐。与 <lb ed="X" n="0627a24"/><lb ed="R051" n="0585a18"/>今同。故言说无量義等。此文殊巧说。避繁文耳。要 <pb ed="X" xml:id="X32.0623.0627b" n="0627b"/> <lb ed="X" n="0627b01"/><lb ed="R051" n="0585b01"/>知<persName>佛</persName><persName>佛</persName>垂笵无二无别也。颇罗堕。此云利根。直指 <lb ed="X" n="0627b02"/><lb ed="R051" n="0585b02"/>云。约理。二万者。谓圣凡本体。各具万法。今以真妄 <lb ed="X" n="0627b03"/><lb ed="R051" n="0585b03"/>双收。为此经实相之体。故曰二万。此处若作过去 <lb ed="X" n="0627b04"/><lb ed="R051" n="0585b04"/>见。後来三根得记。作未来见。则三世之相宛然。何 <lb ed="X" n="0627b05"/><lb ed="R051" n="0585b05"/>以为一乘之相耶。文殊恐人作过去<persName>佛</persName>会。故连忙 <lb ed="X" n="0627b06"/><lb ed="R051" n="0585b06"/>呼云。弥勒当知。初<persName>佛</persName>後<persName>佛</persName>。皆同一字也。又同一姓。 <lb ed="X" n="0627b07"/><lb ed="R051" n="0585b07"/>总曰利根者。非利根。何以得<persName>佛</persName>。甚有旨焉。此即第 <lb ed="X" n="0627b08"/><lb ed="R051" n="0585b08"/>二<persName>佛</persName><persName>佛</persName>道同意非偶然因。</p><p xml:id="pX32p0627b0811" cb:place="inline">△三最後<persName>佛</persName>同。分三。一 <lb ed="X" n="0627b09"/><lb ed="R051" n="0585b09"/>出家同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0627b10"/><lb ed="R051" n="0585b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0627b1001">其最後<persName>佛</persName>未出家时<note place="inline">至</note>威德自在各领四天下。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0627b11"/><lb ed="R051" n="0585b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0627b1101">引一<persName>佛</persName>。不过一见一闻。未始无议也。今引二万<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0627b12"/><lb ed="R051" n="0585b12"/>示说不异。故知今<persName>佛</persName>之示说。亦不异也。复引最後 <lb ed="X" n="0627b13"/><lb ed="R051" n="0585b13"/><persName>佛</persName>有八子。今<persName>佛</persName>只一子。所以名不同。而体无二也。 <lb ed="X" n="0627b14"/><lb ed="R051" n="0585b14"/>然所谓家者。即三界六道也。亦即五阴十八界诸 <lb ed="X" n="0627b15"/><lb ed="R051" n="0585b15"/>烦恼也。言未出家。即所以未越诸尘也。八子表八 <lb ed="X" n="0627b16"/><lb ed="R051" n="0585b16"/>识。皆以意名。是不離识也。直指云。世间万法。皆从 <lb ed="X" n="0627b17"/><lb ed="R051" n="0585b17"/>赖耶建立。则一切种子。无不俱含。故名有意。七识 <lb ed="X" n="0627b18"/><lb ed="R051" n="0585b18"/>善巧执持。名善意。意识分别善恶。念念不定。名无 <lb ed="X" n="0627b19"/><lb ed="R051" n="0586a01"/>量意。身识是六道所爱相分。名宝意。舌识了味。又 <lb ed="X" n="0627b20"/><lb ed="R051" n="0586a02"/>能善说法要。名增意。鼻识能别香臭。名除疑意。耳 <lb ed="X" n="0627b21"/><lb ed="R051" n="0586a03"/>识能随声应响。名响意。眼识能明诸法相。名法意。 <lb ed="X" n="0627b22"/><lb ed="R051" n="0586a04"/>位位皆有功能。故曰威德。皆能从体起用。故曰自 <lb ed="X" n="0627b23"/><lb ed="R051" n="0586a05"/>在。位位各有我人等四相。故曰各领四天下也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0627b24"/><lb ed="R051" n="0586a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0627b2401">是诸王子闻父出家<note place="inline">至</note><anchor xml:id="nkr_note_add_0627b2401" n="0627b2401"/><anchor xml:id="beg0627b2401" n="0627b2401"/>已<anchor xml:id="end0627b2401"/>于千万<persName>佛</persName>所殖诸善本。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X32.0623.0627c" n="0627c"/> <lb ed="X" n="0627c01"/><lb ed="R051" n="0586a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0627c0101">此又明诸王子皆宿学也。出家者。即当人以无作 <lb ed="X" n="0627c02"/><lb ed="R051" n="0586a08"/>功勋。一念相应。契如如理。顿破无明。故曰出家。闻 <lb ed="X" n="0627c03"/><lb ed="R051" n="0586a09"/>父出家者。即事得理融。一转一切转。捨王位随出 <lb ed="X" n="0627c04"/><lb ed="R051" n="0586a10"/>家者。即捨俗入真。则全体显露。故曰发大乘意。直 <lb ed="X" n="0627c05"/><lb ed="R051" n="0586a11"/>指云。从初住至八地。皆属功熏修习。故曰发大乘 <lb ed="X" n="0627c06"/><lb ed="R051" n="0586a12"/>意。从初住至九地。不守寂境。不失修习。故曰常行 <lb ed="X" n="0627c07"/><lb ed="R051" n="0586a13"/>梵行。十地津樑法界。故曰皆为法师。念念心光独 <lb ed="X" n="0627c08"/><lb ed="R051" n="0586a14"/>露。真俗一如。故曰<anchor xml:id="nkr_note_add_0627c0801" n="0627c0801"/><anchor xml:id="beg0627c0801" n="0627c0801"/>已<anchor xml:id="end0627c0801"/>于千万<persName>佛</persName>所殖诸善本。若论 <lb ed="X" n="0627c09"/><lb ed="R051" n="0586a15"/>今<persName>佛</persName>一子。当表一八识也。以八识能摄彼七故。罗 <lb ed="X" n="0627c10"/><lb ed="R051" n="0586a16"/><g ref="#CB02617">睺</g>罗名覆障者。乃未转业识之名也。此即第三捨 <lb ed="X" n="0627c11"/><lb ed="R051" n="0586a17"/>俗出家得果相同因。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0627c12"/><lb ed="R051" n="0586a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0627c1201">是时日月灯明<persName>佛</persName><note place="inline">至</note>如今所见诸<persName>佛</persName>土。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0627c13"/><lb ed="R051" n="0586b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0627c1301">此明昔<persName>佛</persName>现本土六瑞与今同。天台云。文殊擧昔 <lb ed="X" n="0627c14"/><lb ed="R051" n="0586b02"/>所见之说经同。入定同。雨花同。地震同。会众得意 <lb ed="X" n="0627c15"/><lb ed="R051" n="0586b03"/>同。<persName>如来</persName>放光同。意皆準前可知。如今所见两句。该 <lb ed="X" n="0627c16"/><lb ed="R051" n="0586b04"/>尽他土六瑞。则以一言蔽之。乃今会所见者。故不 <lb ed="X" n="0627c17"/><lb ed="R051" n="0586b05"/>繁叙。即第四未说妙法先示瑞相因。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0627c18"/><lb ed="R051" n="0586b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0627c1801">弥勒当知尔时会中<note place="inline">至</note>欲知此光所为因缘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0627c19"/><lb ed="R051" n="0586b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0627c1901">此是会众疑念与今同。此处又教人。当知二十亿 <lb ed="X" n="0627c20"/><lb ed="R051" n="0586b08"/>菩萨。即当人称性妙智。但未能三际普融。不及正 <lb ed="X" n="0627c21"/><lb ed="R051" n="0586b09"/><persName>等正觉</persName>。故曰欲知此光所为因缘也。第五见相生 <lb ed="X" n="0627c22"/><lb ed="R051" n="0586b10"/>疑欲知所为因。</p><p xml:id="pX32p0627c2207" cb:place="inline">△二说法同。分二。一经名不异。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0627c23"/><lb ed="R051" n="0586b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0627c2301">时有菩萨名曰妙光<note place="inline">至</note>教菩萨法<persName>佛</persName>所护念。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0627c24"/><lb ed="R051" n="0586b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0627c2401">此益见古今不二也。天台云。昔<persName>佛</persName>定起。告妙光而 <pb ed="X" xml:id="X32.0623.0628a" n="0628a"/> <lb ed="X" n="0628a01"/><lb ed="R051" n="0586b13"/>以八子师之。又以法付之。今<persName>佛</persName>定起。告身子。以罗 <lb ed="X" n="0628a02"/><lb ed="R051" n="0586b14"/>雲师之。而亦以法付之。是古今无二道也。直指云。 <lb ed="X" n="0628a03"/><lb ed="R051" n="0586b15"/>妙光即文殊之前身。義摄日月灯。故曰妙。八百弟 <lb ed="X" n="0628a04"/><lb ed="R051" n="0586b16"/>子者。據因中以心王言。但曰八王子。今以果称。转 <lb ed="X" n="0628a05"/><lb ed="R051" n="0586b17"/>诸心所。故曰八百。</p><p xml:id="pX32p0628a0508" cb:place="inline"><g ref="#CB17479">△</g>因妙光而说妙法者。见法有 <lb ed="X" n="0628a06"/><lb ed="R051" n="0586b18"/>所因也。因字当著眼。若日月灯明。不因妙光。虽有 <lb ed="X" n="0628a07"/><lb ed="R051" n="0587a01"/>妙法。何从可说。故直指谓。義摄日月灯。良有见矣。 <lb ed="X" n="0628a08"/><lb ed="R051" n="0587a02"/>经名妙法莲花者。则此经于百千万亿阿僧祇劫 <lb ed="X" n="0628a09"/><lb ed="R051" n="0587a03"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0628a0901" n="0628a0901"/><anchor xml:id="beg0628a0901" n="0628a0901"/>已<anchor xml:id="end0628a0901"/>前。早有此名。则今日之名。<anchor xml:id="nkr_note_add_0628a0902" n="0628a0902"/><anchor xml:id="beg0628a0902" n="0628a0902"/>已<anchor xml:id="end0628a0902"/>为成言。然更须知。 <lb ed="X" n="0628a10"/><lb ed="R051" n="0587a04"/>日月灯犹有所从而得也。学者若能向日月灯所 <lb ed="X" n="0628a11"/><lb ed="R051" n="0587a05"/>从得处体究。始可谓与古<persName>佛</persName>同参。即知此为教菩 <lb ed="X" n="0628a12"/><lb ed="R051" n="0587a06"/>萨法。<persName>佛</persName>所护念。</p><p xml:id="pX32p0628a1207" cb:place="inline">△二时节不异。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0628a13"/><lb ed="R051" n="0587a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0628a1301">六十小劫不起于座<note place="inline">至</note>若身若心而生懈倦。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0628a14"/><lb ed="R051" n="0587a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0628a1401">此明说经时节。六十劫不起座。不难于说。而难于 <lb ed="X" n="0628a15"/><lb ed="R051" n="0587a09"/>听也。今谓身心不动。又云不生懈倦。则知<anchor xml:id="nkr_note_add_0628a1501" n="0628a1501"/><anchor xml:id="beg0628a1501" n="0628a1501"/>已<anchor xml:id="end0628a1501"/>得法 <lb ed="X" n="0628a16"/><lb ed="R051" n="0587a10"/>自在矣。故曰如食顷。不然。焉得六十劫身心不动。 <lb ed="X" n="0628a17"/><lb ed="R051" n="0587a11"/>又焉得六十劫如食顷耶。</p><p xml:id="pX32p0628a1711" cb:place="inline"><g ref="#CB17479">△</g>问。<persName>世尊</persName>说花严。只三 <lb ed="X" n="0628a18"/><lb ed="R051" n="0587a12"/>七日。昔<persName>佛</persName>说此经六十劫。今<persName>佛</persName>亦曾经五十劫。何 <lb ed="X" n="0628a19"/><lb ed="R051" n="0587a13"/>其说花严之促。说法花之长也。若此。答。花严所对 <lb ed="X" n="0628a20"/><lb ed="R051" n="0587a14"/>之機。皆是登地与等觉位人。智与理冥。说听一如。 <lb ed="X" n="0628a21"/><lb ed="R051" n="0587a15"/>则三七犹为长也。此经将欲翻破三乘旧习。则六 <lb ed="X" n="0628a22"/><lb ed="R051" n="0587a16"/>十劫。对六根言。五十劫。对五阴言。五阴六根。乃开 <lb ed="X" n="0628a23"/><lb ed="R051" n="0587a17"/>合色心之名。由众生久被五蕴笼<g ref="#CB00746">罩</g>。妄见长短。故 <lb ed="X" n="0628a24"/><lb ed="R051" n="0587a18"/>二<persName>佛</persName>先以定动。後以智拔。令随座者。亦以六十劫 <pb ed="X" xml:id="X32.0623.0628b" n="0628b"/> <lb ed="X" n="0628b01"/><lb ed="R051" n="0587b01"/>如食顷。以五十劫如半日。皆依<persName>佛</persName>之验也。此即第 <lb ed="X" n="0628b02"/><lb ed="R051" n="0587b02"/>六起定因機为说妙法因。</p><p xml:id="pX32p0628b0211" cb:place="inline">△三唱灭同。分二。一唱 <lb ed="X" n="0628b03"/><lb ed="R051" n="0587b03"/>灭授记不别。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0628b04"/><lb ed="R051" n="0587b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0628b0401">日月灯明<persName>佛</persName>于六十小劫<note place="inline">至</note>当入无馀涅槃。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0628b05"/><lb ed="R051" n="0587b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0628b0501">经既说<anchor xml:id="nkr_note_add_0628b0501" n="0628b0501"/><anchor xml:id="beg0628b0501" n="0628b0501"/>已<anchor xml:id="end0628b0501"/>。则出世之能事<anchor xml:id="nkr_note_add_0628b0502" n="0628b0502"/><anchor xml:id="beg0628b0502" n="0628b0502"/>已<anchor xml:id="end0628b0502"/>毕。于人天众前唱灭。 <lb ed="X" n="0628b06"/><lb ed="R051" n="0587b06"/>乃警悟无常也。梵。即色界主。魔。即欲界主。沙门。此 <lb ed="X" n="0628b07"/><lb ed="R051" n="0587b07"/>云勤息。婆罗门。此云净行。即外道中出家者。中夜 <lb ed="X" n="0628b08"/><lb ed="R051" n="0587b08"/>者。取其半。表事尽而归理也。又表中道。<persName>如来</persName>所作 <lb ed="X" n="0628b09"/><lb ed="R051" n="0587b09"/>皆顺中。而不处二边也。无馀涅槃名究竟者。取五 <lb ed="X" n="0628b10"/><lb ed="R051" n="0587b10"/>住尽。二死忘。具足常乐我净。即无量義定也。初说 <lb ed="X" n="0628b11"/><lb ed="R051" n="0587b11"/>经。于此定出。是从一出无量也。经毕。还归此定。是 <lb ed="X" n="0628b12"/><lb ed="R051" n="0587b12"/>摄无量归一也。故曰入无馀涅槃。则与今唱灭。亦 <lb ed="X" n="0628b13"/><lb ed="R051" n="0587b13"/>不别也。即第七能事既毕即唱涅槃因。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0628b14"/><lb ed="R051" n="0587b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0628b1401">时有菩萨名曰德藏<note place="inline">至</note>便于中夜入无馀涅槃。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0628b15"/><lb ed="R051" n="0587b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0628b1501">此正说授记也。圣言说与曰授。果与心期曰记。直 <lb ed="X" n="0628b16"/><lb ed="R051" n="0587b16"/>指谓。法花既说三乘事毕。遂有授记之事。今<persName>佛</persName>说 <lb ed="X" n="0628b17"/><lb ed="R051" n="0587b17"/>法一周。先记身子。转眼识也。彼<persName>佛</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0628b1701" n="0628b1701"/><anchor xml:id="beg0628b1701" n="0628b1701"/>但<anchor xml:id="end0628b1701"/>记德藏。乃转 <lb ed="X" n="0628b18"/><lb ed="R051" n="0587b18"/>藏识。故至果上。便曰净身。<persName>多陀阿伽度</persName>。此云<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0628b19"/><lb ed="R051" n="0588a01"/><persName>阿罗诃</persName>。此云<persName>应供</persName>。<persName>三藐三佛陀</persName>。此云<persName>正遍知</persName>。十号 <lb ed="X" n="0628b20"/><lb ed="R051" n="0588a02"/>之三也。</p><p xml:id="pX32p0628b2004" cb:place="inline"><g ref="#CB17479">△</g>问。昔所授记者菩萨。今记皆声闻。何谓 <lb ed="X" n="0628b21"/><lb ed="R051" n="0588a03"/>不别。答。文殊今日所叙者。远事也。以今望昔。故曰 <lb ed="X" n="0628b22"/><lb ed="R051" n="0588a04"/>菩萨。今经既授以<persName>佛</persName>记。岂後会不称菩萨耶。此即 <lb ed="X" n="0628b23"/><lb ed="R051" n="0588a05"/>第八機教相投为作授记因。言便入涅槃者。法<anchor xml:id="nkr_note_add_0628b2301" n="0628b2301"/><anchor xml:id="beg0628b2301" n="0628b2301"/>已<anchor xml:id="end0628b2301"/> <lb ed="X" n="0628b24"/><lb ed="R051" n="0588a06"/>说。记<anchor xml:id="nkr_note_add_0628b2401" n="0628b2401"/><anchor xml:id="beg0628b2401" n="0628b2401"/>已<anchor xml:id="end0628b2401"/>授。则日月灯之明<anchor xml:id="nkr_note_add_0628b2402" n="0628b2402"/><anchor xml:id="beg0628b2402" n="0628b2402"/>已<anchor xml:id="end0628b2402"/>续。即入理无馀。是涅 <pb ed="X" xml:id="X32.0623.0628c" n="0628c"/> <lb ed="X" n="0628c01"/><lb ed="R051" n="0588a07"/>槃義。此是第九化缘<anchor xml:id="nkr_note_add_0628c0101" n="0628c0101"/><anchor xml:id="beg0628c0101" n="0628c0101"/>已<anchor xml:id="end0628c0101"/>竟夜入涅槃因。</p><p xml:id="pX32p0628c0116" cb:place="inline">△二灭後 <lb ed="X" n="0628c02"/><lb ed="R051" n="0588a08"/>通经不别。分三。明持经时节。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0628c03"/><lb ed="R051" n="0588a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0628c0301"><persName>佛</persName>灭度後妙光菩萨<note place="inline">至</note>满八十小劫为人演说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0628c04"/><lb ed="R051" n="0588a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0628c0401">此明古<persName>佛</persName>灭後流通得人也。<persName>佛</persName>灭而妙光持法者。 <lb ed="X" n="0628c05"/><lb ed="R051" n="0588a11"/>持字当味。<persName>佛</persName>即如如理。妙光即如如智。况法因<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0628c06"/><lb ed="R051" n="0588a12"/>说。法存而<persName>佛</persName>即隐。故有<persName>佛</persName>灭度義。必以妙光持法 <lb ed="X" n="0628c07"/><lb ed="R051" n="0588a13"/>者。<persName>佛</persName>灭即理融。理融而智无尽。以此智持此法。则 <lb ed="X" n="0628c08"/><lb ed="R051" n="0588a14"/>亘万古而常持者也。八十小劫。乃持法时分。满者。 <lb ed="X" n="0628c09"/><lb ed="R051" n="0588a15"/>即满足自利之智。具八妙音。显八妙智。然後始可 <lb ed="X" n="0628c10"/><lb ed="R051" n="0588a16"/>为人演说。则二利之功。始圆具矣。</p><p xml:id="pX32p0628c1014" cb:place="inline"><g ref="#CB17479">△</g>问。授记何故 <lb ed="X" n="0628c11"/><lb ed="R051" n="0588a17"/>不及妙光。持法何以不言德藏。答。理有所在也。前 <lb ed="X" n="0628c12"/><lb ed="R051" n="0588a18"/>谓妙光。即日月灯因之而说妙法者。况理本不分。 <lb ed="X" n="0628c13"/><lb ed="R051" n="0588b01"/>何记可授。法因而说。持必在彼。故法非妙光。不能 <lb ed="X" n="0628c14"/><lb ed="R051" n="0588b02"/>持也。德藏虽<anchor xml:id="nkr_note_add_0628c1401" n="0628c1401"/><anchor xml:id="beg0628c1401" n="0628c1401"/>已<anchor xml:id="end0628c1401"/>受记。藏德未融。只可自利。故流通 <lb ed="X" n="0628c15"/><lb ed="R051" n="0588b03"/>暂不嘱耳。</p><p xml:id="pX32p0628c1505" cb:place="inline">△二明流通得人。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0628c16"/><lb ed="R051" n="0588b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0628c1601">日月灯明<persName>佛</persName>八子<note place="inline">至</note>供养恭敬尊重赞歎。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0628c17"/><lb ed="R051" n="0588b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0628c1701">八子皆以妙光为师。则文殊为根本实智。亦明矣。 <lb ed="X" n="0628c18"/><lb ed="R051" n="0588b06"/>非根本智。无以模笵後学。八子既得妙光教化。定 <lb ed="X" n="0628c19"/><lb ed="R051" n="0588b07"/>于菩提坚固。既受教化。于菩提坚固。当不应复称 <lb ed="X" n="0628c20"/><lb ed="R051" n="0588b08"/>王子。盖俗谛未融耳。及至供养无量诸<persName>佛</persName>。始得福 <lb ed="X" n="0628c21"/><lb ed="R051" n="0588b09"/>智圆满。方称为<persName>佛</persName>。行人念念奉重。保惜圣胎。是供 <lb ed="X" n="0628c22"/><lb ed="R051" n="0588b10"/>养诸<persName>佛</persName>。意成<persName>佛</persName>道。乃是满足一真心也。最後成<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0628c23"/><lb ed="R051" n="0588b11"/>名燃灯者。即表赖耶识。于果上方转。号燃灯者。乃 <lb ed="X" n="0628c24"/><lb ed="R051" n="0588b12"/>继妙光灯明之大智也。八百中。有号求名者。即六 <pb ed="X" xml:id="X32.0623.0629a" n="0629a"/> <lb ed="X" n="0629a01"/><lb ed="R051" n="0588b13"/>识也。直指云。利属三贤利生之法执。养属十地自 <lb ed="X" n="0629a02"/><lb ed="R051" n="0588b14"/>证之理境。故曰贪著。读众经而不悟法花。如敲水 <lb ed="X" n="0629a03"/><lb ed="R051" n="0588b15"/>取火。岂能通利哉。既向外面搬来。是故多所忘失。 <lb ed="X" n="0629a04"/><lb ed="R051" n="0588b16"/>然因持经。而値无量诸<persName>佛</persName>。是因文字而证实相也。 <lb ed="X" n="0629a05"/><lb ed="R051" n="0588b17"/>真俗一如。心心不昧。故曰供养恭敬。事到理到。无 <lb ed="X" n="0629a06"/><lb ed="R051" n="0588b18"/>非妙法。故曰尊重赞歎。</p><p xml:id="pX32p0629a0610" cb:place="inline"><g ref="#CB17479">△</g>然弥勒虽今为補处。而 <lb ed="X" n="0629a07"/><lb ed="R051" n="0589a01"/>往昔贪名。亦夙习也。因妙法熏修。故至成<persName>佛</persName>。即贪 <lb ed="X" n="0629a08"/><lb ed="R051" n="0589a02"/>求名利。亦因中实事。何必迴互。此即第十<persName>佛</persName>灭度 <lb ed="X" n="0629a09"/><lb ed="R051" n="0589a03"/>後持经得益因。</p><p xml:id="pX32p0629a0907" cb:place="inline"><g ref="#CB17479">△</g>问。论八识。即<anchor xml:id="nkr_note_add_0629a0901" n="0629a0901"/><anchor xml:id="beg0629a0901" n="0629a0901"/>已<anchor xml:id="end0629a0901"/>摄八王子也。谓 <lb ed="X" n="0629a10"/><lb ed="R051" n="0589a04"/>八王子。转次授记。至最後者。曰燃灯。據此则皆成 <lb ed="X" n="0629a11"/><lb ed="R051" n="0589a05"/><persName>佛</persName>矣。而相宗亦谓六七因中转。今以八百中之求 <lb ed="X" n="0629a12"/><lb ed="R051" n="0589a06"/>名即六识。義恐不合。答。此皆文殊擧往古因中之 <lb ed="X" n="0629a13"/><lb ed="R051" n="0589a07"/>事。然八王子。因受妙光教化。後始有次第授记之 <lb ed="X" n="0629a14"/><lb ed="R051" n="0589a08"/>言。则次第授记。与六七因中转。乃因中之後相也。 <lb ed="X" n="0629a15"/><lb ed="R051" n="0589a09"/>八百中有求名者。因中之前相也。虽因中前後事 <lb ed="X" n="0629a16"/><lb ed="R051" n="0589a10"/>相不同。其实一体。何复疑诸。谓廣求名闻。乃谓不 <lb ed="X" n="0629a17"/><lb ed="R051" n="0589a11"/>专注妙法也。</p><p xml:id="pX32p0629a1706" cb:place="inline">△三结会古今。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0629a18"/><lb ed="R051" n="0589a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0629a1801">弥勒当知尔时妙光菩萨<note place="inline">至</note>求名菩萨汝身是也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0629a19"/><lb ed="R051" n="0589a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0629a1901">时分古今。汝我不异。尔时妙光。即今之<name role="" type="person">妙吉祥</name>我 <lb ed="X" n="0629a20"/><lb ed="R051" n="0589a14"/>也。尔时求名。即今日之慈氏汝也。岂复有异人乎。 <lb ed="X" n="0629a21"/><lb ed="R051" n="0589a15"/>人既等而见闻又等。则古<persName>佛</persName>今<persName>佛</persName>。实岂二哉。故弥 <lb ed="X" n="0629a22"/><lb ed="R051" n="0589a16"/>勒前谓<persName>佛</persName>坐道场所得妙法。为欲说此。为当授记。 <lb ed="X" n="0629a23"/><lb ed="R051" n="0589a17"/>即<anchor xml:id="nkr_note_add_0629a2301" n="0629a2301"/><anchor xml:id="beg0629a2301" n="0629a2301"/>已<anchor xml:id="end0629a2301"/>言其大槪。岂实所不知者邪。廣曾见答<anchor xml:id="nkr_note_add_0629a2302" n="0629a2302"/><anchor xml:id="beg0629a2302" n="0629a2302"/>已<anchor xml:id="end0629a2302"/>竟。</p> <lb ed="X" n="0629a24"/><lb ed="R051" n="0589a18"/><p xml:id="pX32p0629a2401">△四分明判答。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X32.0623.0629b" n="0629b"/> <lb ed="X" n="0629b01"/><lb ed="R051" n="0589b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0629b0101">今见此瑞与本无异<note place="inline">至</note>教菩萨法<persName>佛</persName>所护念。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0629b02"/><lb ed="R051" n="0589b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0629b0201">此即分明显说。今日<persName>如来</persName>定说妙法花经矣。何也。 <lb ed="X" n="0629b03"/><lb ed="R051" n="0589b03"/>以今较昔。纤毫不异。如我唯忖。古今见闻既一。古 <lb ed="X" n="0629b04"/><lb ed="R051" n="0589b04"/>今说岂有二。是故<persName>如来</persName>定当说大乘教诸菩萨授 <lb ed="X" n="0629b05"/><lb ed="R051" n="0589b05"/>记作<persName>佛</persName>也。</p><p xml:id="pX32p0629b0505" cb:place="inline"><g ref="#CB17479">△</g>与本无异句。须别著眼。上句谓今见 <lb ed="X" n="0629b06"/><lb ed="R051" n="0589b06"/>者。<anchor xml:id="nkr_note_add_0629b0601" n="0629b0601"/><anchor xml:id="beg0629b0601" n="0629b0601"/>已<anchor xml:id="end0629b0601"/>兆<anchor xml:id="nkr_note_add_0629b0602" n="0629b0602"/><anchor xml:id="beg0629b0602" n="0629b0602"/>已<anchor xml:id="end0629b0602"/>形也。本则当于形与未质<anchor xml:id="nkr_note_add_0629b0603" n="0629b0603"/><anchor xml:id="beg0629b0603" n="0629b0603"/>已<anchor xml:id="end0629b0603"/>前求之。然 <lb ed="X" n="0629b07"/><lb ed="R051" n="0589b07"/>此妙法。本于无量劫前。<anchor xml:id="nkr_note_add_0629b0701" n="0629b0701"/><anchor xml:id="beg0629b0701" n="0629b0701"/>已<anchor xml:id="end0629b0701"/>通上彻下。无蕴积矣。由 <lb ed="X" n="0629b08"/><lb ed="R051" n="0589b08"/>众生述斯本故。所以盲然。如痴如醉。故<persName>如来</persName>以光 <lb ed="X" n="0629b09"/><lb ed="R051" n="0589b09"/>瑞。为之显露。而弥勒问发。欲文殊分明指点。以先 <lb ed="X" n="0629b10"/><lb ed="R051" n="0589b10"/>彰<persName>如来</persName>出世。为一大事因缘。开示此妙莲花藏也。 <lb ed="X" n="0629b11"/><lb ed="R051" n="0589b11"/>要解云。夫引瑞事。同今所忖。唯此且又廣引三昧 <lb ed="X" n="0629b12"/><lb ed="R051" n="0589b12"/>唱灭等者。意在冥叙一经本末。故廣引之事。皆契 <lb ed="X" n="0629b13"/><lb ed="R051" n="0589b13"/>後文。</p><p xml:id="pX32p0629b1303" cb:place="inline">△二偈颂。分三。一颂廣曾见。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0629b14"/><lb ed="R051" n="0589b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0629b1401">尔时<name role="" type="person">文殊师利</name>于大众中欲褈宣此義而说偈言。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0629b15"/><lb ed="R051" n="0589b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0629b1501">长行与偈文。详略互具。至文自见。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0629b16"/><lb ed="R051" n="0589b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0629b1601">我念过去世无量无数劫<note place="inline">至</note>令入<persName>佛</persName>智慧。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0629b17"/><lb ed="R051" n="0589b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0629b1701">此颂直叙古<persName>佛</persName>先权後实。以明今古无二道也。天 <lb ed="X" n="0629b18"/><lb ed="R051" n="0589b18"/>台云。演法度生。属权智。令入<persName>佛</persName>慧。属实智。长行唯 <lb ed="X" n="0629b19"/><lb ed="R051" n="0590a01"/>说三乘法。令成一切种智。颂中有无数菩萨。令入 <lb ed="X" n="0629b20"/><lb ed="R051" n="0590a02"/><persName>佛</persName>慧。则与今<persName>佛</persName>同也。</p><p xml:id="pX32p0629b2009" cb:place="inline">△二颂最後<persName>佛</persName>。分三一颂出 <lb ed="X" n="0629b21"/><lb ed="R051" n="0590a03"/>家同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0629b22"/><lb ed="R051" n="0590a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0629b2201"><persName>佛</persName>未出家时所生八王子见大圣出家亦随修梵行。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0629b23"/><lb ed="R051" n="0590a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0629b2301">△二颂说法同。又二。一颂彼此众瑞。又二。一颂此 <lb ed="X" n="0629b24"/><lb ed="R051" n="0590a06"/>土瑞。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X32.0623.0629c" n="0629c"/> <lb ed="X" n="0629c01"/><lb ed="R051" n="0590a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0629c0101">时<persName>佛</persName>说大乘经名无量義<note place="inline">至</note>现诸稀有事。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0629c02"/><lb ed="R051" n="0590a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0629c0201">此颂最後日月灯明出家。及现瑞等相。義准长行 <lb ed="X" n="0629c03"/><lb ed="R051" n="0590a09"/>可知。但天鼓自鸣。乃显无情说法。表<persName>世尊</persName>无问自 <lb ed="X" n="0629c04"/><lb ed="R051" n="0590a10"/>说也。现诸稀有事。总束六瑞。</p><p xml:id="pX32p0629c0412" cb:place="inline">△二颂他土瑞。分五 <lb ed="X" n="0629c05"/><lb ed="R051" n="0590a11"/>一颂见六趣同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0629c06"/><lb ed="R051" n="0590a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0629c0601">此光照东方万八千<persName>佛</persName>土<note place="inline">至</note>各供养其<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0629c07"/><lb ed="R051" n="0590a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0629c0701">此颂光中所见他土之相亦与今同。但補出<persName>佛</persName>土 <lb ed="X" n="0629c08"/><lb ed="R051" n="0590a14"/>光色。应是实报莊严。如琉璃等。是不思议境。又補 <lb ed="X" n="0629c09"/><lb ed="R051" n="0590a15"/>八部供<persName>佛</persName>。是不思议行。皆长行所未叙者。玻黎即 <lb ed="X" n="0629c10"/><lb ed="R051" n="0590a16"/>水晶。具云吠琉璃。此云靑色宝。</p><p xml:id="pX32p0629c1013" cb:place="inline">△二见诸<persName>佛</persName>同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0629c11"/><lb ed="R051" n="0590a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0629c1101">又见诸<persName>如来</persName>自然成<persName>佛</persName>道<note place="inline">至</note>内现真金像。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0629c12"/><lb ed="R051" n="0590a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0629c1201">要解云。自然成<persName>佛</persName>道者。成就慧身。不由他悟也。</p><p xml:id="pX32p0629c1219" cb:place="inline"><g ref="#CB17479">△</g> <lb ed="X" n="0629c13"/><lb ed="R051" n="0590b01"/>又補<persName>佛</persName>身如金山等。足长文也。自然成道。即见法 <lb ed="X" n="0629c14"/><lb ed="R051" n="0590b02"/>身。身如金山等。即报身。如净琉璃等。即应身。</p><p xml:id="pX32p0629c1418" cb:place="inline">△三 <lb ed="X" n="0629c15"/><lb ed="R051" n="0590b03"/>颂顿法同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0629c16"/><lb ed="R051" n="0590b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0629c1601"><persName>世尊</persName>在大众敷演深法義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0629c17"/><lb ed="R051" n="0590b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0629c1701">此以法约人。法既深玄。定为诸菩萨。演顿法也。</p><p xml:id="pX32p0629c1719" cb:place="inline">△ <lb ed="X" n="0629c18"/><lb ed="R051" n="0590b06"/>四颂闻权教同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0629c19"/><lb ed="R051" n="0590b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0629c1901">一一诸<persName>佛</persName>土声闻众无数<note place="inline">至</note>斯由<persName>佛</persName>光照。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0629c20"/><lb ed="R051" n="0590b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0629c2001">此以人约法。人既三乘。则知法亦三藏也。天台云。 <lb ed="X" n="0629c21"/><lb ed="R051" n="0590b09"/>声闻无数。即四谛。比丘持戒。即缘觉。菩萨行施忍 <lb ed="X" n="0629c22"/><lb ed="R051" n="0590b10"/>等。即六度。声闻曰无数。菩萨曰恒沙。则缘觉之多。 <lb ed="X" n="0629c23"/><lb ed="R051" n="0590b11"/>可以意领。此皆足长行意。</p><p xml:id="pX32p0629c2311" cb:place="inline">△五颂闻大乘同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0629c24"/><lb ed="R051" n="0590b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0629c2401">又见诸菩萨深入诸禅定<note place="inline">至</note>说法求<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X32.0623.0630a" n="0630a"/> <lb ed="X" n="0630a01"/><lb ed="R051" n="0590b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0630a0101">此正与今会同旨。前四句属禅定。知寂灭相。属智 <lb ed="X" n="0630a02"/><lb ed="R051" n="0590b14"/>慧。是以後二摄前四也。</p><p xml:id="pX32p0630a0210" cb:place="inline">△问。前既言菩萨行六度 <lb ed="X" n="0630a03"/><lb ed="R051" n="0590b15"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0630a0301" n="0630a0301"/><anchor xml:id="beg0630a0301" n="0630a0301"/>已<anchor xml:id="end0630a0301"/>。此何再论。答。前多是三贤权渐。言数如恒沙。则 <lb ed="X" n="0630a04"/><lb ed="R051" n="0590b16"/>所行六度。犹涉事相。此曰求<persName>佛</persName>道。求无上道。定是 <lb ed="X" n="0630a05"/><lb ed="R051" n="0590b17"/>大乘十地也。又或以六度分颂。前说施忍诸度。此 <lb ed="X" n="0630a06"/><lb ed="R051" n="0590b18"/>即说後二度也。</p><p xml:id="pX32p0630a0607" cb:place="inline">△二颂四众疑念。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0630a07"/><lb ed="R051" n="0591a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0630a0701">尔时四部众见日月灯<persName>佛</persName><note place="inline">至</note>是事何因缘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0630a08"/><lb ed="R051" n="0591a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0630a0801">各自相问。乃为进趋大乘之径路也。当时会众见 <lb ed="X" n="0630a09"/><lb ed="R051" n="0591a03"/>此。喜心顿发。而各自忖。则因缘可明。大法可待也。 <lb ed="X" n="0630a10"/><lb ed="R051" n="0591a04"/>与今会疑念不别。</p><p xml:id="pX32p0630a1008" cb:place="inline">△三颂唱灭同。分五。一人法同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0630a11"/><lb ed="R051" n="0591a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0630a1101">天人所奉尊适从三昧起<note place="inline">至</note>说是法花经。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0630a12"/><lb ed="R051" n="0591a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0630a1201">世间有三种。此言有情世间也。眼有照了義。谓众 <lb ed="X" n="0630a13"/><lb ed="R051" n="0591a07"/>生智境不开。如生盲之无所见。因菩萨说法开导 <lb ed="X" n="0630a14"/><lb ed="R051" n="0591a08"/>智性洞明。使人人彻见本源。故为世间眼也。智能 <lb ed="X" n="0630a15"/><lb ed="R051" n="0591a09"/>总摄一切。故言一切所归。信智为载道之器。故曰 <lb ed="X" n="0630a16"/><lb ed="R051" n="0591a10"/>能持。理智一如。故曰我说。唯汝能证也。赞歎令喜 <lb ed="X" n="0630a17"/><lb ed="R051" n="0591a11"/>一是师资道合。一是令法流通。故下言说是法花 <lb ed="X" n="0630a18"/><lb ed="R051" n="0591a12"/>经。</p><p xml:id="pX32p0630a1802" cb:place="inline">△二时节同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0630a19"/><lb ed="R051" n="0591a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0630a1901">满六十小劫不起于此座<note place="inline">至</note>悉皆受持。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0630a20"/><lb ed="R051" n="0591a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0630a2001">六十小劫。妙在不起此座。<persName>如来</persName>处此说法。妙光处 <lb ed="X" n="0630a21"/><lb ed="R051" n="0591a15"/>此受持。诚谓十世古今始终不離也。</p><p xml:id="pX32p0630a2115" cb:place="inline">△三唱灭同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0630a22"/><lb ed="R051" n="0591a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0630a2201"><persName>佛</persName>说是法花令众欢喜<anchor xml:id="nkr_note_add_0630a2201" n="0630a2201"/><anchor xml:id="beg0630a2201" n="0630a2201"/>已<anchor xml:id="end0630a2201"/><note place="inline">至</note>当入于涅槃。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0630a23"/><lb ed="R051" n="0591a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0630a2301">前言令妙光欢喜。此言令众欢喜。是闻经得益也。 <lb ed="X" n="0630a24"/><lb ed="R051" n="0591a18"/>是曰。即理与智冥之时。诸法实相者。则实相为诸 <pb ed="X" xml:id="X32.0623.0630b" n="0630b"/> <lb ed="X" n="0630b01"/><lb ed="R051" n="0591b01"/>法之本。即法花三昧。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0630b02"/><lb ed="R051" n="0591b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0630b0201">汝一心精进当離于放逸诸<persName>佛</persName>甚难値亿劫时一遇。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0630b03"/><lb ed="R051" n="0591b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0630b0301">汝字。乃日月灯告诸会众也。<persName>如来</persName>所以示入涅槃。 <lb ed="X" n="0630b04"/><lb ed="R051" n="0591b04"/>亦不过要人離放逸。而勤精进也。说诸<persName>佛</persName>难値。说 <lb ed="X" n="0630b05"/><lb ed="R051" n="0591b05"/>亿劫始遇。是何等警悌。今遇难遇之尊。而不勤求 <lb ed="X" n="0630b06"/><lb ed="R051" n="0591b06"/>是道。谁之过欤。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0630b07"/><lb ed="R051" n="0591b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0630b0701"><persName>世尊</persName>诸子等闻<persName>佛</persName>入涅槃各各怀悲恼<persName>佛</persName>灭一何速。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0630b08"/><lb ed="R051" n="0591b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0630b0801">此见示灭之機。发必中矣。闻说涅槃。便怀忧恼。信 <lb ed="X" n="0630b09"/><lb ed="R051" n="0591b09"/>知後不复遇。岂更有不精进而放逸者哉。约理。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0630b10"/><lb ed="R051" n="0591b10"/>灭者。正是理境将尽未尽之际。未免一翻迷闷。及 <lb ed="X" n="0630b11"/><lb ed="R051" n="0591b11"/>至豁然开发。始得大快速者。即画然得解也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0630b12"/><lb ed="R051" n="0591b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0630b1201">圣主法之王安慰无量众我若灭度时汝等勿忧怖。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0630b13"/><lb ed="R051" n="0591b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0630b1301">向闻警欲精进。又闻亿劫难遇。不由不悲感过分 <lb ed="X" n="0630b14"/><lb ed="R051" n="0591b14"/>也。当时有过于悲泣者。遍体血流。如波罗奢华。故 <lb ed="X" n="0630b15"/><lb ed="R051" n="0591b15"/><persName>佛</persName>愍而安慰曰。我虽灭度。持法有人。法在则吾在 <lb ed="X" n="0630b16"/><lb ed="R051" n="0591b16"/>矣。何悲之有。</p><p xml:id="pX32p0630b1606" cb:place="inline">△四授记同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0630b17"/><lb ed="R051" n="0591b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0630b1701">是<name role="" type="person">德藏菩萨</name>于无漏实相<note place="inline">至</note>亦度无量众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0630b18"/><lb ed="R051" n="0591b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0630b1801">无漏者。收摄三谛。无漏失也。实相者。離虚妄分别。 <lb ed="X" n="0630b19"/><lb ed="R051" n="0592a01"/>即无相之相也。德藏而通达实相。则可为模笵矣。 <lb ed="X" n="0630b20"/><lb ed="R051" n="0592a02"/>况将成<persName>佛</persName>度生。得号净身。岂不为人所赖耶。此虽 <lb ed="X" n="0630b21"/><lb ed="R051" n="0592a03"/>安慰会众。而意即为德藏作授记矣。</p><p xml:id="pX32p0630b2115" cb:place="inline">△五通经同。 <lb ed="X" n="0630b22"/><lb ed="R051" n="0592a04"/>分四。一颂灭度时节。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0630b23"/><lb ed="R051" n="0592a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0630b2301"><persName>佛</persName>此夜灭度如薪尽火灭<note place="inline">至</note>以求无上道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0630b24"/><lb ed="R051" n="0592a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0630b2401">天台云。小乘<persName>佛</persName>以果报身为薪。智慧为火。身灭智 <pb ed="X" xml:id="X32.0623.0630c" n="0630c"/> <lb ed="X" n="0630c01"/><lb ed="R051" n="0592a07"/>亡。故曰薪尽火灭。大乘以機为薪。逗应为火。機尽 <lb ed="X" n="0630c02"/><lb ed="R051" n="0592a08"/>教亡。故云。薪尽火灭。</p><p xml:id="pX32p0630c0209" cb:place="inline"><g ref="#CB17479">△</g>薪尽火灭。迹泯情忘。脱然 <lb ed="X" n="0630c03"/><lb ed="R051" n="0592a09"/>无繫也。要和<persName>如来</persName>示生如幻。度人如幻。转法轮如 <lb ed="X" n="0630c04"/><lb ed="R051" n="0592a10"/>幻。般涅槃亦如幻也。其实所谓指穷于薪火传也。 <lb ed="X" n="0630c05"/><lb ed="R051" n="0592a11"/>不知其尽也。而法身常住世间。但四众见<persName>佛</persName>示灭。 <lb ed="X" n="0630c06"/><lb ed="R051" n="0592a12"/>感昔深恩。故有分舍利起塔供养等。而後文医子 <lb ed="X" n="0630c07"/><lb ed="R051" n="0592a13"/>一喩。<anchor xml:id="nkr_note_add_0630c0701" n="0630c0701"/><anchor xml:id="beg0630c0701" n="0630c0701"/>已<anchor xml:id="end0630c0701"/>案于此。</p><p xml:id="pX32p0630c0707" cb:place="inline">△二颂弘经时节。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0630c08"/><lb ed="R051" n="0592a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0630c0801">是妙光法师奉持<persName>佛</persName>法藏八十小劫中廣宣法花经。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0630c09"/><lb ed="R051" n="0592a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0630c0901"><persName>佛</persName>灭後。妙光易菩萨之名。而曰法师者。足见<persName>佛</persName>灭 <lb ed="X" n="0630c10"/><lb ed="R051" n="0592a16"/>之後。定当以法为师。使法流通。显智身常住也。八 <lb ed="X" n="0630c11"/><lb ed="R051" n="0592a17"/>十劫中廣宣者。是无间道。则八王子。成熟妙法。正 <lb ed="X" n="0630c12"/><lb ed="R051" n="0592a18"/>在于此。</p><p xml:id="pX32p0630c1204" cb:place="inline">△三颂所益弟子。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0630c13"/><lb ed="R051" n="0592b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0630c1301">是诸八王子妙光所开化<note place="inline">至</note>度脱无量众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0630c14"/><lb ed="R051" n="0592b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0630c1401">此明闻经得益之人。谓八王子。于八十劫中。受妙 <lb ed="X" n="0630c15"/><lb ed="R051" n="0592b03"/>光教化。当见无数诸<persName>佛</persName>。作诸供养。随顺行道。始得 <lb ed="X" n="0630c16"/><lb ed="R051" n="0592b04"/>福智圆满。而後相华成<persName>佛</persName>。辗转授记也。最後出然 <lb ed="X" n="0630c17"/><lb ed="R051" n="0592b05"/>灯之名者。是发今<persName>佛</persName>之本源故。梵语释迦。此云日 <lb ed="X" n="0630c18"/><lb ed="R051" n="0592b06"/>种。所以从日月灯而至燃灯。皆是光光相然。照耀 <lb ed="X" n="0630c19"/><lb ed="R051" n="0592b07"/>无尽之意。天中天者。一曰世间天。二曰生天。三曰 <lb ed="X" n="0630c20"/><lb ed="R051" n="0592b08"/>净天。四曰義天。<persName>如来</persName>出于四天之上。故云尔也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0630c21"/><lb ed="R051" n="0592b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0630c2101">是妙光法师时有一弟子<note place="inline">至</note>其数无有量。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0630c22"/><lb ed="R051" n="0592b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0630c2201">灯明处懈怠。而後于诸<persName>如来</persName>处。则又精进矣。亦行 <lb ed="X" n="0630c23"/><lb ed="R051" n="0592b11"/>众善。乃是密行。由此行众善故。即得见无数<persName>佛</persName>也。 <lb ed="X" n="0630c24"/><lb ed="R051" n="0592b12"/>不然。岂行大道。具六度者。而复懈怠乎。释狮子。即 <pb ed="X" xml:id="X32.0623.0631a" n="0631a"/> <lb ed="X" n="0631a01"/><lb ed="R051" n="0592b13"/>今释迦牟尼。为圣中之圣。故以狮子表之。馀意如 <lb ed="X" n="0631a02"/><lb ed="R051" n="0592b14"/>前释。</p><p xml:id="pX32p0631a0203" cb:place="inline">△四颂结会古今。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0631a03"/><lb ed="R051" n="0592b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0631a0301">彼<persName>佛</persName>灭度後懈怠者汝是妙光法师者今则我身是。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0631a04"/><lb ed="R051" n="0592b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0631a0401">△三颂分明判答。分三。一颂说大乘经。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0631a05"/><lb ed="R051" n="0592b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0631a0501">我见灯明<persName>佛</persName>本光瑞如此以是知今<persName>佛</persName>欲说法花经。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0631a06"/><lb ed="R051" n="0592b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0631a0601">天台于此又立弥勒四种伏疑。初谓。文殊廣引先 <lb ed="X" n="0631a07"/><lb ed="R051" n="0593a01"/><persName>佛</persName>放光之後。定说法花。况诸<persName>佛</persName>说法。人时各异。但 <lb ed="X" n="0631a08"/><lb ed="R051" n="0593a02"/>未审今日<persName>如来</persName>作何等说。文殊潜知弥勒疑意。故 <lb ed="X" n="0631a09"/><lb ed="R051" n="0593a03"/>日我见等。</p><p xml:id="pX32p0631a0905" cb:place="inline"><g ref="#CB17479">△</g>本光瑞如此。本字与如此字。俱有关 <lb ed="X" n="0631a10"/><lb ed="R051" n="0593a04"/>要。即是文殊为人觌体显彰处。要当细审。又于五 <lb ed="X" n="0631a11"/><lb ed="R051" n="0593a05"/>重玄義中。此答法喩为名。</p><p xml:id="pX32p0631a1111" cb:place="inline">△二颂教菩萨法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0631a12"/><lb ed="R051" n="0593a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0631a1201">今相如本瑞是诸<persName>佛</persName>方便今<persName>佛</persName>放光明助发实相義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0631a13"/><lb ed="R051" n="0593a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0631a1301">弥勒又疑谓。自有名義同者。有名義不同者。今虽 <lb ed="X" n="0631a14"/><lb ed="R051" n="0593a08"/>同名。而義未必同。故文殊云。今相如本瑞等。此答 <lb ed="X" n="0631a15"/><lb ed="R051" n="0593a09"/>实相为体。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0631a16"/><lb ed="R051" n="0593a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0631a1601">诸人今当知合掌一心待<persName>佛</persName>当雨法雨充足求道者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0631a17"/><lb ed="R051" n="0593a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0631a1701">弥勒因实相義。又疑谓。实相无相。何人会之。文殊。 <lb ed="X" n="0631a18"/><lb ed="R051" n="0593a12"/>云。但一心待。<persName>佛</persName>当与说也。此答一乘因果为宗。</p><p xml:id="pX32p0631a1819" cb:place="inline">△ <lb ed="X" n="0631a19"/><lb ed="R051" n="0593a13"/>三颂<persName>佛</persName>所护念。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0631a20"/><lb ed="R051" n="0593a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0631a2001">诸求三乘人若有疑悔者<persName>佛</persName>当为除断令尽无有馀。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0631a21"/><lb ed="R051" n="0593a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0631a2101">弥勒疑谓。<persName>佛</persName>雨法雨。止洽菩萨。亦能泽及二乘乎。 <lb ed="X" n="0631a22"/><lb ed="R051" n="0593a16"/>文殊云。诸求三乘人等。此答断疑生信为用。此中 <lb ed="X" n="0631a23"/><lb ed="R051" n="0593a17"/>缺第五教相无配。而義摄前四。直指云。此品远序 <lb ed="X" n="0631a24"/><lb ed="R051" n="0593a18"/>三世宗旨。近序生<persName>佛</persName>本因。于中序人事。序心境序 <pb ed="X" xml:id="X32.0623.0631b" n="0631b"/> <lb ed="X" n="0631b01"/><lb ed="R051" n="0593b01"/>悟迷。序本迹。序权实。序体用。无不备悉。文简而義 <lb ed="X" n="0631b02"/><lb ed="R051" n="0593b02"/>周。演长文则次第佈置。述应颂则前後互显。总之 <lb ed="X" n="0631b03"/><lb ed="R051" n="0593b03"/>显圆機无碍大解脱门。所谓无不从此法界流。究 <lb ed="X" n="0631b04"/><lb ed="R051" n="0593b04"/>竟还归此法界也。以下二十七品。悉为此品註脚。 <lb ed="X" n="0631b05"/><lb ed="R051" n="0593b05"/>观者幸研究焉。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0631b06"/><lb ed="R051" n="0593b06"/> <lb ed="X" n="0631b07"/><lb ed="R051" n="0593b07"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>妙法莲花经授手卷第一</cb:jhead></cb:juan> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0610a2301" to="#end0610a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0610b0701" to="#end0610b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0610c1401" to="#end0610c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0610c2101" to="#end0610c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0610c2401" to="#end0610c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">敛</lem><rdg wit="#wit.orig">敛</rdg></app> <app from="#beg0611c0701" to="#end0611c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0611c0801" to="#end0611c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0611c1301" to="#end0611c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0611c1901" to="#end0611c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0611c2301" to="#end0611c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0613a0401" to="#end0613a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0613b0601" to="#end0613b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0613b0801" to="#end0613b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0613b0802" to="#end0613b0802"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0614a0101" to="#end0614a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0614a1701" to="#end0614a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0614b1801" to="#end0614b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0614c1901" to="#end0614c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0614c2301" to="#end0614c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0615b1001" to="#end0615b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0615b2001" to="#end0615b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0615c1701" to="#end0615c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0615c2401" to="#end0615c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0616a1501" to="#end0616a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0616b0301" to="#end0616b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0616c1001" to="#end0616c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0617b0701" to="#end0617b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0617c0901" to="#end0617c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0618c1201" to="#end0618c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0618c1301" to="#end0618c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0618c1302" to="#end0618c1302"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0618c2001" to="#end0618c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0619a0401" to="#end0619a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0619b0901" to="#end0619b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0619b1401" to="#end0619b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0619b1801" to="#end0619b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0620a0401" to="#end0620a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0620a1301" to="#end0620a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0620a1601" to="#end0620a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0621a0101" to="#end0621a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0621a1701" to="#end0621a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0621b0801" to="#end0621b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0621b1401" to="#end0621b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0621b1501" to="#end0621b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0621c1301" to="#end0621c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0623a2301" to="#end0623a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0623c0201" to="#end0623c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0623c0601" to="#end0623c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">菩</lem><rdg wit="#wit.orig">苦</rdg></app> <app from="#beg0625a0401" to="#end0625a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0625a0901" to="#end0625a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0625b1201" to="#end0625b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0625b1901" to="#end0625b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0625b2001" to="#end0625b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0625c0501" to="#end0625c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0625c1001" to="#end0625c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0626a2001" to="#end0626a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0626c2401" to="#end0626c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0627a0801" to="#end0627a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0627a1001" to="#end0627a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0627b2401" to="#end0627b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0627c0801" to="#end0627c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0628a0901" to="#end0628a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0628a0902" to="#end0628a0902"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0628a1501" to="#end0628a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0628b0501" to="#end0628b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0628b0502" to="#end0628b0502"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0628b1701" to="#end0628b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0628b2301" to="#end0628b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0628b2401" to="#end0628b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0628b2402" to="#end0628b2402"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0628c0101" to="#end0628c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0628c1401" to="#end0628c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0629a0901" to="#end0629a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0629a2301" to="#end0629a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0629a2302" to="#end0629a2302"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0629b0601" to="#end0629b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0629b0602" to="#end0629b0602"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0629b0603" to="#end0629b0603"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0629b0701" to="#end0629b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0630a0301" to="#end0630a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0630a2201" to="#end0630a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0630c0701" to="#end0630c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="xuzang-notes"> <head>卍续藏 挍注</head> <p> <note n="0618001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0618001">摄疑慑</note> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0610a2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0610a2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0610b0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0610b0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0610c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0610c1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0610c2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0610c2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0610c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0610c2401">敛【CB】，敛【卍续】</note> <note n="0611c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0611c0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0611c0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0611c0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0611c1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0611c1301">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0611c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0611c1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0611c2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0611c2301">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0613a0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0613a0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0613b0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0613b0601">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0613b0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0613b0801">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0613b0802" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0613b0802">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0614a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0614a0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0614a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0614a1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0614b1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0614b1801">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0614c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0614c1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0614c2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0614c2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0615b1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0615b1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0615b2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0615b2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0615c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0615c1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0615c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0615c2401">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0616a1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0616a1501">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0616b0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0616b0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0616c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0616c1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0617b0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0617b0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0617c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0617c0901">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0618c1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0618c1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0618c1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0618c1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0618c1302" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0618c1302">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0618c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0618c2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0619a0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0619a0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0619b0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0619b0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0619b1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0619b1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0619b1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0619b1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0620a0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0620a0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0620a1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0620a1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0620a1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0620a1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0621a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0621a0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0621a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0621a1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0621b0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0621b0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0621b1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0621b1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0621b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0621b1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0621c1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0621c1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0623a2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0623a2301">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0623c0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0623c0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0623c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0623c0601">菩【CB】，苦【卍续】</note> <note n="0625a0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0625a0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0625a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0625a0901">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0625b1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0625b1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0625b1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0625b1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0625b2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0625b2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0625c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0625c0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0625c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0625c1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0626a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0626a2001">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0626c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0626c2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0627a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0627a0801">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0627a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0627a1001">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0627b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0627b2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0627c0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0627c0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0628a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0628a0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0628a0902" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0628a0902">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0628a1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0628a1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0628b0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0628b0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0628b0502" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0628b0502">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0628b1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0628b1701">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0628b2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0628b2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0628b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0628b2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0628b2402" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0628b2402">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0628c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0628c0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0628c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0628c1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0629a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0629a0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0629a2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0629a2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0629a2302" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0629a2302">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0629b0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0629b0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0629b0602" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0629b0602">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0629b0603" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0629b0603">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0629b0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0629b0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0630a0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0630a0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0630a2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0630a2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0630c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0630c0701">已【CB】，巳【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>